Τελικά, δεν χρειάζεται πολύς χρόνος για να συνηθίσουμε τη μορφή των τεράτων. Την ίδια μέρα που ο Μασκ χαιρετούσε ναζιστικά μπροστά στο παγκόσμιο κοινό, η συνήθως προσεκτική στις εκτιμήσεις της Ντόρα Μπακογιάννη αποφαινόταν ότι ο τραμπισμός δεν αποτελεί κάποια επικίνδυνη τομή, αλλά είναι αυτό που συμβαίνει παγκοσμίως εδώ και πολύ καιρό, διατυπωμένο με πολιτικό κυνισμό.
Στο ίδιο πάνω κάτω πνεύμα και το πρωτοσέλιδο άρθρο της «Καθημερινής» με την υπογραφή του διευθυντή της. Να δούμε τι συμβαίνει πραγματικά, πέρα από τις υπερβολές που ακούγονται, και να σχεδιάσουμε ανάλογα την πολιτική μας.
Τελευταίο εράνισμα από την τάση προσαρμογής, η παραδοχή του έλληνα πρωθυπουργού ότι δύο είναι τα φύλα, όπως είπε και ο πλανητάρχης –και με τη βούλα της βιολογίας. Αν και η τελευταία έχει κάποιες αντιρρήσεις, καθώς διακρίνει ενδιάμεσες καταστάσεις, όπως και οι αρχαίοι πρόγονοι με τον Ερμαφρόδιτο. Ο κ. Μητσοτάκης προτιμάει να πάει πολύ πιο πίσω και από τους αρχαίους.
Αν επρόκειτο για μια μορφή δεξιόστροφου πραγματισμού, θα χωρούσε συζήτηση. Μάλλον, πρόκειται για ιδεολογική και πολιτική οκνηρία, που δεν σε αφήνει να δεις ότι ο ιμπεριαλισμός δεν λειτουργεί με κάποιες τρέχουσες υπερβολές. Πάρα πολύ συχνά βγαίνει από κάθε όριο. Τον περασμένο αιώνα τουλάχιστον δύο φορές σε παγκόσμια κλίμακα και αμέτρητες σε τοπική. Και πάντοτε ήταν δομημένες πάνω στην ιδεολογική βάση που χρησιμοποιεί και σήμερα ο τραμπισμός.
Στον δρόμο που άνοιξαν άλλοι
Ένα έθνος, λέει, κινδυνεύει, απειλείται από εκφυλισμό, δεν του αφήνουν χώρο να αναπτυχθεί και να μεγαλουργήσει… Άσχετο αν οι ΗΠΑ κινδυνεύουν από την ίδια την ανάπτυξη της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, που δεν μπορούσαν παρά να υπηρετήσουν με θέρμη, παρότι ήταν σαφές ότι έχει «παράπλευρες συνέπειες», την ανάδειξη νέων δυνάμεων στον παγκόσμιο χάρτη.
Ζωτικό χώρο απαιτούσαν οι ναζιστές και το έκαναν με ένα σύνθημα –uber alles– που τόσο πολύ μοιάζει με το «πρώτα η Αμερική», με το οποίο ξεκίνησε και συνεχίζει τη νικηφόρα καριέρα του ο Τραμπ.
Ακόμα και υποκατάστατο του απειλητικού εχθρού έχει βρεθεί, στη θέση των εβραίων: οι μετανάστες, οι οικονομικοί πρόσφυγες, οι διαφορετικοί, οι βλαβερές μειονότητες, κάθε είδους «άλλοι». Τα παιδιά των προσφύγων που γεννιούνται στις ΗΠΑ, δεν θα αναγνωρίζονται ως πολίτες της. Το φάσμα της απέλασης πάνω από τα κεφάλια όλων, σε μια χώρα γεννημένη κυριολεκτικά από πρόσφυγες και μετανάστες. Η προστασία των μειονοτήτων παύει να αποτελεί φροντίδα του κράτους.
Να προσθέσουμε και κάτι δευτερεύον ίσως, αλλά όχι ασήμαντο; Στη θέση του φασιστικού mare nostrum −μουσολινική μετονομασία της Μεσόγειου– ο Κόλπος της Αμερικής αντί του Κόλπου του Μεξικού.
Το λιποβαρές των θεσμικών αντίβαρων
Ακούμε ήδη τις ενστάσεις. Οι ΗΠΑ έχουν το πιο καλοζυγισμένο σύστημα θεσμικών αντίβαρων. Εκτός του ότι δεν είναι τυχαίο που ο τραμπισμός κατόρθωσε να επικρατήσει ακριβώς σε ένα περιβάλλον όπου έχει προεξοφληθεί ο έλεγχος αυτών των αντίβαρων –πλειοψηφία Ρεπουμπλικάνων στη Γερουσία και στη Βουλή των Αντιπροσώπων, φίλιες δυνάμεις στα ανώτατα δικαστήρια…− καλό είναι να θυμηθούμε ότι στη δεκαετία του 1930 η Γερμανία διέθετε σύγχρονο, προηγμένο νομικό σύστημα και οι περισσότεροι νομικοί από τις ευρωπαϊκές χώρες –και όχι μόνο– που ήθελαν να κάνουν ένα βήμα παραπάνω στον τομέα τους, θεωρούσαν απαραίτητο να φοιτήσουν στις διάσημες νομικές σχολές της.
Πριν τελειώσει η δεκαετία εκείνη δεν είχε απομείνει τίποτα από όλα αυτά. Η βιομηχανία ανατροπής τους δούλεψε νύχτα και μέρα για να κατασκευάσει το απεχθέστερο νομικό πλαίσιο που είχε γνωρίσει η νεότερη ιστορία. Όσοι νομίζουν ότι ο Τραμπ υπόγραφε όλη νύχτα αμέσως μετά την ορκωμοσία του προεδρικά διατάγματα για πλάκα –κάνοντας αρχή από την αμνήστευση των ταγμάτων που είχαν εισβάλει στο Καπιτώλιο με τις ευχές του– είναι οι χειρότεροι σύμβουλοι για κάθε λαό.
Για πολλούς λόγους, αλλά και διότι, ακόμα κι αν δεν μπορέσει να πραγματοποιήσει τα όνειρά του στο ορατό μέλλον, ήδη εργάζεται εντατικά για τη διεθνή του νεοφασισμού με τον πιο προκλητικό τρόπο, εισβάλλοντας στα «καπιτώλια» άλλων χωρών, σαν να ασκεί το πιο φυσικό δικαίωμά του.
Ανεπανόρθωτες βλάβες
Όλα αυτά χρειάζεται να τα δούμε μέσα από το πρίσμα της πολλαπλασιαστικής ισχύος που του παρέχει η βοήθεια που του δίνεται άφθονη και χωρίς όρους από την πλευρά των μεγιστάνων που ελέγχουν παγκοσμίως τα ΜΜΕ, τις πλατφόρμες που καίνε μυαλά και την τεχνητή νοημοσύνη. Πρώτο τραπέζι πίστα στην ορκωμοσία.
Όμως, το κρισιμότερο ίσως από όλα είναι η ανεπανόρθωτη βλάβη που επιφέρει η επίθεση του τραμπισμού σε ένα από τα πιο κρίσιμα πεδία για όλο τον πλανήτη. Η άρνηση της ίδιας της έννοιας της κλιματικής αλλαγής, της ύπαρξης μιας απειλής ορατής διά γυμνού οφθαλμού, δεν αφαιρεί μόνο μια μεγάλη δύναμη από τον αγώνα εναντίον της. Διαμορφώνει κλίμα ευνοϊκό για την προώθηση κάθε είδους ψευδομέτρων για την αντιμετώπισή της (πυρηνικά εργοστάσια, συλλέκτες ρύπων και αποθήκευσή τους…). Για τον εφησυχασμό που μπορεί να κάνει τον πλανήτη ανεπίστρεπτα αβίωτο. Και το χειρότερο; Έχει ήδη έτοιμη τη «λύση»: μετοίκηση στον Άρη με οδηγό τον Μασκ. Μια ακόμα κερδοφόρα επιχείρησή του με τη μάσκα της νέας μεγάλης ιδέας.
Μπορεί να διανοηθεί κανείς ότι αυτό το σκηνικό είναι δυνατό να αντιμετωπιστεί με στωικότητα και με την ευχή ότι εμάς δεν θα μας αγγίξει; Μόνο ένα ευρύτατο πλανητικό κίνημα –και τοπικό όσο αφορά την ευθύνη του καθενός μας– αντιφασιστικό, περιβαλλοντικό και αντιπολεμικό μπορεί να νοηθεί ως έλλογη αντίδραση από κάθε έλλογο ον.
