Καθημερινή είδηση έχουν γίνει πλέον τα τροχαία ατυχήματα, τις περισσότερες φορές μάλιστα δυστυχήματα, με την καταγραφή τους να σημειώνει άνοδο για το 2023, ενώ ούτως ή άλλως το φαινόμενο βρίσκεται σε έξαρση εδώ και χρόνια. Το πρώτο εννεάμηνο του χρόνου που αφήνουμε πίσω μας, σύμφωνα με τα στατιστικά της ΕΛΣΤΑΤ, σημειώθηκαν 8.302 ατυχήματα (συγκριτικά με τα 7.682 το 2022 για τους ίδιους μήνες), με 479 νεκρούς, 500 βαριά τραυματισμένους και 9.416 ελαφρά τραυματίες.
Αναμενόμενη αύξηση λόγω ανόδου κυκλοφορίας
Τα νούμερα αυτά, δυστυχώς, αναμένεται να αυξηθούν κι άλλο κατά τη συνολική καταγραφή του έτους, αν κρίνουμε ιδίως από τον τελευταίο μήνα, που έχουν έρθει στο φως της δημοσιότητας πολλά ατυχήματα, κυρίως θανατηφόρα, όπως στη Θεσσαλονίκη, τα Βριλήσσια, το Πέραμα, τη Νέα Φιλαδέλφεια, το Περιστέρι, το Πόρτο Ράφτη, την Ηλεία, το Ηράκλειο Κρήτης, τα Γιάννενα, τα Στέρνα Αργολίδας και ο κατάλογος δεν έχει τελειωμό.
«Απ’ ό,τι φαίνεται από τα στοιχεία, σημειώνεται μια αυξητική πορεία των τροχαίων το 2023, κάτι που συμβαίνει όλα τα χρόνια της μετά καραντίνας εποχής, καθώς επανήλθε η κανονική κυκλοφορία των μηχανοκίνητων. Από εκεί και πέρα, όμως, υπάρχει αύξηση και σε σχέση με τα προ πανδημίας χρόνια, αφού παρατηρείται ευρύτερα άνοδος του κυκλοφοριακού φόρτου, ιδίως στις μεγάλες πόλεις», περιγράφει στην «Εποχή» ο Βαγγέλης Μπέλλος, αντιπρόεδρος της ΜΚΟ για την οδική ασφάλεια, Make Roads Safe Hellas.
Ταχύτητα και αλκοόλ
Η κυριότερη αιτία των τροχαίων ατυχημάτων και δυστυχημάτων εντοπίζεται στην οδήγηση με ταχύτητα άνω των ορίων. «Η υπέρβαση της ταχύτητας είναι ένας κατεξοχήν παράγοντας πρόκλησης τροχαίων, όπως και βαρύτερων επιπτώσεων για τα θύματα αυτών», εξηγεί ο ίδιος. Το σύνηθες φαινόμενο της υπέρβασης της ταχύτητας είναι πολυπαραγοντικό, όπως διευκρινίζει, και δύσκολα μπορούμε να ανιχνεύσουμε κάθε φορά για ποιο λόγο συμβαίνει. Αν οφείλεται, για παράδειγμα, στο άγχος και την εντατικοποίηση των ρυθμών ζωής που επικρατεί εν γένει, ή στην έξαψη από το φλερτ με τον κίνδυνο, όταν μάλιστα υφίσταται και μια πολιτισμική κουλτούρα που κατασκευάζει την επικίνδυνη οδήγηση σαν «μαγκιά». Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, πως στις μικρότερες ηλικίες (18-25 ετών), που είναι πιο «επιρρεπείς» στον κίνδυνο, καταγράφονται και περισσότερα τροχαία λόγω ταχύτητας.
Ο δεύτερος λόγος αφορά στην κατανάλωση αλκοόλ κατά την οδήγηση, με τις αναμενόμενες επιπτώσεις απώλειας αντανακλαστικών και ελέγχου του οχήματος, θόλωσης της όρασης κτλ, που καταλήγει στην πρόκληση ατυχημάτων και στον θάνατο των ίδιων των οδηγών και επιβαινόντων του μηχανοκίνητου ή/και των πεζών που παρέσυραν.
Μέτρα αντιμετώπισης
«Οι οδηγοί, όμως, δεν είναι αλάνθαστοι. Το ζητούμενο είναι πώς θα προστατεύσουμε ως πολιτεία αυτούς που θα κάνουν το λάθος, από το να έρθουν αντιμέτωποι με τραγικές συνέπειες. Αυτό που λέμε χρόνια στην οδική ασφάλεια είναι ότι πρέπει να αναμένουμε το λάθος από τον οδηγό και να έχουμε ένα οδικό δίκτυο που θα το “συγχωρεί”, θα μειώνει δηλαδή τις επιπτώσεις ενός πιθανού ατυχήματος», τονίζει ο αντιπρόεδρος της ΜΚΟ.
Με άλλα λόγια, χρειάζεται να αναπτυχθούν οι κατάλληλες υποδομές στους δρόμους. «Οι μεγάλοι, κλειστοί αυτοκινητόδρομοι στην Ελλάδα βρίσκονται σε μια αρκετά καλή κατάσταση, απ’ ό,τι δείχνουν οι έρευνες. Τα προβλήματα εντοπίζονται στο αστικό δίκτυο κυρίως. Χρειάζονται μεγάλες παρεμβάσεις όχι απαραίτητα για να δημιουργήσουν πιο κλειστές διαδρομές, αλλά για να μπορέσουν να περιορίσουν και να διαχωρίσουν την κίνηση των οχημάτων από τους πεζούς. Το βασικό πρόβλημα στο αστικό δίκτυο είναι η διάδραση οχημάτων με πεζούς και τους ευάλωτους χρήστες των οδών. Θα πρέπει, λοιπόν, να ακολουθήσουμε στρατηγικές που θα μειώνουν αυτή την έκθεση, πρώτιστα με τη μείωση της ταχύτητας στους δρόμους», επισημαίνει.
Ταυτόχρονα, επειδή προφανώς τίθεται ζήτημα κατά πόσο και πάλι οι οδηγοί θα ακολουθούν τα νέα όρια ταχύτητας, τα μέτρα που θα ληφθούν γι’ αυτό δεν θα πρέπει να αφορούν απλά σε αλλαγή της αναγραφής στις ταμπέλες, αλλά να υπάρχει πραγματική επιτήρηση από την Τροχαία, όπως και από μηχανήματα ραντάρ κτλ, σύμφωνα με τον ίδιο.
Το επόμενο άμεσο μέτρο που μπορούμε να λάβουμε για τη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων και των επιπτώσεών τους, συμπληρώνει, αφορά στον έλεγχο της κατάστασης των οχημάτων, ιδίως κατά τους χειμερινούς μήνες. Η παραμέληση του σέρβις, της αλλαγής λάστιχων κτλ, μπορεί να προκαλέσουν ατυχήματα ή να μεγεθύνουν τον αντίκτυπο αυτών.
Αυτά, βέβαια, είναι τα βραχυπρόθεσμα μέτρα, με τα οποία θα μπορούσαμε να δούμε άμεσα μια μείωση των ατυχημάτων. Από εκεί και πέρα, παραμένει ζητούμενο, όπως και για οποιοδήποτε φαινόμενο, να κατανοήσουμε και πιο βαθιά τους λόγους που μας μεταμορφώνουν σε «μαχητές της ασφάλτου» και επιθετικούς ανθρώπους, όποτε πιάνουμε το τιμόνι στα χέρια, βάζοντας σε κίνδυνο τη ζωή μας, όπως και τις ζωές των άλλων. Και σε αυτό μακροπρόθεσμα η απάντηση μπορεί να δοθεί, μειώνοντας και σε μεγαλύτερο βαθμό τα ατυχήματα, «μόνο μέσα από την οδική αγωγή και εκπαίδευση σε μικρές ηλικίες για τη δημιουργία μιας κουλτούρας ασφαλούς συμπεριφοράς. Κάτι που ευτυχώς έχει ξεκινήσει να συμβαίνει σε κάποια σχολεία», καταλήγει ο Βαγγέλης Μπέλλος, απευθύνοντάς μας και μια ευχή λόγω των ημερών, που είθισται δυστυχώς να καταγράφονται και πολλά τροχαία: «Αυτές τις ημέρες να θυμηθούμε ότι το αλκοόλ δεν πάει μαζί με την οδήγηση. Ας προσέξουμε για να έχουμε καλές γιορτές».
