Μεγάλες αντιδράσεις και ανησυχία επικρατούν στην τοπική κοινωνία του Βόλου και των γύρω περιοχών για το θέμα της καύσης υλικών που περιέχουν RDF από την τσιμεντοβιομηχανία ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ, που βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα δίπλα από την πόλη και πολύ κοντά στην κωμόπολη της Αγριάς.
Η σχετική δημόσια συζήτηση έχει φουντώσει τον τελευταίο χρόνο, παρότι το θέμα ξεκινά από το 2013 με θετική γνωμοδότηση της περιφέρειας Θεσσαλίας (μειοψήφησαν οι παρατάξεις της Αριστεράς). Με την Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) το 2014 του υπουργείου Περιβάλλοντος, επί υπουργίας Μανιάτη, παραχωρείται στην επιχείρηση η άδεια για την καύση των λεγόμενων εναλλακτικών καυσίμων, των προϊόντων δηλαδή της ανακύκλωσης που δεν μπορούν να αξιοποιηθούν αλλιώς (υπολείμματα πλαστικού, χαρτιών κλπ), στα οποία συμπεριλαμβάνονται και τα επίδικα υλικά.
Οι αρχικές αποφάσεις υπουργείου και περιφέρειας περνάνε σχετικά απαρατήρητες, μέχρι τη γνωστοποίηση στις αρχές του 2017 της έκδοσης ΑΕΠΟ, που τροποποιεί την αρχική, δίνοντας τη δυνατότητα στην εταιρεία να χρησιμοποιεί υλικά που μεταφέρονται όχι μόνο με φορτηγά, αλλά και με πλοία, συνθήκη που επιτρέπει δυνητικά στην ΑΓΕΤ να καίει RDF σε ποσότητες πολλαπλάσιες των 7.000 τόνων το έτος (τόσο έκαψε από το 2015 και μετά).
Αίτημα ανάκλησης των αδειών
Μια σχετική επερώτηση του ΚΚΕ στη Βουλή πυροδότησε την αντίδραση της δραστήριας Περιβαλλοντικής Πρωτοβουλίας Μαγνησίας, που οργανώνει εκδηλώσεις και συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας, στις οποίες συμμετέχουν πολλοί μαζικοί κοινωνικοί φορείς. Η Πρωτοβουλία και η Επιτροπή Αγώνα για το θέμα διεκδικούν την ανάκληση των αδειών, θεωρώντας το RDF καρκινογόνο. Οι φορείς και η Νομαρχιακή Επιτροπή (ΝΕ) Μαγνησίας του ΣΥΡΙΖΑ προσεγγίζουν την άποψη ότι θεωρητικά υπάρχει δυνατότητα ασφαλούς καύσης τέτοιου τύπου υλικών κάτω από συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις, οι οποίες δεν ισχύουν στη συγκεκριμένη περίπτωση, επειδή ούτε ο απαιτούμενος μηχανολογικός εξοπλισμός έχει εγκατασταθεί, ούτε οι μετρήσεις ρύπων και διοξινών είναι αξιόπιστες .
Μετά από συνάντηση του υφυπουργού Περιβάλλοντος, Σωκράτη Φάμελλου, με τα στελέχη και τους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ Μαγνησίας, η NE εκδίδει ανακοίνωση τον Απρίλιο του 2017, στην οποία ζητά να παγώσει η τροποποιητική απόφαση, προκειμένου να γίνουν οι παρακάτω ενέργειες που θα αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στην εταιρεία, αλλά και στους κρατικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς.
Συγκεκριμένα είχε ζητήσει: 1. Να ελεγχθεί η εγκατάσταση για το αν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες καύσης με την άδεια του 2014 για σχεδιασμό, κατασκευή, εξοπλισμό της μονάδας και αν λειτουργεί κατά τέτοιο τρόπο που θα διασφαλίζει την κατάλληλη θερμοκρασία και τον κατάλληλο χρόνο καύσης του καύσιμου και να διαπιστωθεί η ύπαρξη άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας από τον Φλεβάρη του 2015 που ξεκίνησε να καίει το RDF.
2. Να γίνουν μετρήσεις των ρύπων με τα συμβατικά καύσιμα και ξεχωριστά με τα RDF, για να συγκριθούν τα όρια και οι τιμές μεταξύ τους.
3. Να καθοριστεί το πλαίσιο σύνθεσης και παραγωγής του RDF, ώστε να εξασφαλιστεί η ποιότητα, καθώς επίσης να συσταθεί και ο αντικειμενικός μηχανισμός ελέγχου και κοινωνικής συμμετοχής.
Τα ερωτήματα που παραμένουν
Το υπουργείο δεν ανταποκρίθηκε θετικά στο αίτημα για πάγωμα της ισχύος της άδειας.
Η ανησυχία της τοπικής κοινωνίας εντάθηκε πρόσφατα, όταν σε κινητοποίηση την 1η Απριλίου έξω από το εργοστάσιο οι διαμαρτυρόμενοι πολίτες συνέλεξαν δείγμα υλικού που προοριζόταν για καύση, το οποίο αποτελείται από σκουπίδια χωρίς καμιά σήμανση για την προέλευση και την ποιοτική τους σύνθεση.
Αυτά τα ευρήματα και η γενικότερη αναταραχή για το θέμα που επικρατεί στην Μαγνησία οδήγησαν το περιφερειακό συμβούλιο Θεσσαλίας πρόσφατα σε ομόφωνη απόφαση ανάκλησης της αρχικής θετικής του γνωμοδότησης που είχε εκδοθεί το 2013.
Πριν την απόφαση αυτή, προηγήθηκε ερώτηση των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ Μαγνησίας Μεϊκόπουλου Αλέξανδρου και Μπαλλή Μάκη προς τον υπουργό Περιβάλλοντος, στην οποία διατυπώνονταν τα παρακάτω ερωτήματα «1. Γίνονται μέχρι σήμερα έλεγχοι και μετρήσεις για τα αποτελέσματα της καύσης του RDF; Πόσοι έγιναν στο διάστημα που μεσολάβησε;
2. Τέθηκε σε λειτουργία το on-line σύστημα καταγραφής των αέριων εκπομπών ρύπων και ποιος έχει πρόσβαση σε αυτό;
3. Ενεργοποιήθηκε η πρόβλεψη για τον κοινωνικό έλεγχο στις διαδικασίες παρακολούθησης;
4. Ελέγχεται η τσιμεντοβιομηχανία για το εάν υλοποιεί την υποχρέωση εγκατάστασης του απαραίτητου μηχανολογικού εξοπλισμού, ως προϋπόθεση για την καύση του RDF, ώστε να διασφαλίζεται η μέγιστη ασφάλεια για την δημόσια υγεία και την προστασία του περιβάλλοντος;
5. Ποιος έχει την ευθύνη ενεργοποίησης του ελεγκτικού μηχανισμού; Τι μέτρα μπορεί να υπάρξουν σε περίπτωση ολιγωρίας ως προς αυτό;
6. Μέχρι την υλοποίηση των ανωτέρω, προτίθεται να αναστείλει την δοκιμαστική περίοδο καύσης των εναλλακτικών καυσίμων τύπου RDF;»
Το υπουργείο δεν έχει απαντήσει ακόμα, ενώ είναι συνεχής η αντιπαράθεση μεταξύ υπουργείου και του περιφερειάρχη κ. Αγοραστού, σχετικά με το ποιος κρατικός φορέας είναι αρμόδιος για τη διενέργεια των ελέγχων μέτρησης ρύπων και της τήρησης των όρων της ΑΕΠΟ. Αντιπαράθεση υπάρχει και για το ζήτημα του φορέα που είναι υπεύθυνος για τις αδειοδοτήσεις που έχουν δοθεί. Ο κ. Φάμελλος ισχυρίζεται ότι η αλλαγή της γνωμοδοτικής απόφασης δεν έχει νομικά αποτελέσματα και καλεί την περιφέρεια να εισηγηθεί στο υπουργείο την ανάκληση των ΑΕΠΟ, αν έχει διαπιστώσει παραβιάσεις της από την επιχείρηση.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η ΝΕ του ΣΥΡΙΖΑ σε πολύ πρόσφατη ανακοίνωση της επιρρίπτει ευθύνες στον περιφερειάρχη για την αδράνεια του, καταλογίζοντας του επικοινωνιακή διαχείριση του θέματος και ζητά από τον υπουργό να διοργανώσει σύσκεψη στο Βόλο με την παρουσία όλων των ενδιαφερομένων φορέων (συνδικάτα, επιστημονικοί σύλλογοι, τοπική αυτοδιοίκηση, κλπ), προκειμένου να ξεκαθαριστούν τα πράγματα και μέσα από το διάλογο να προκύψει συναινετική λύση. Μέχρι στιγμής ο υπουργός δεν έχει ανταποκριθεί θετικά σε αυτή την πρόσκληση.
Κίνημα Αλλαγής και ΝΔ δεν έχουν πάρει θέση, το ΚΚΕ για πρώτη φορά εμφανίζεται σαν δύναμη που ενδιαφέρεται για το περιβάλλον, ο δήμος Βόλου παρεμβαίνει με το συνήθη γελοιογραφικό τρόπο που κυριαρχεί στην παρουσία του επί δημαρχίας Μπέου. Από τη μια, καλεί σε κινητοποίηση έξω από την ΑΓΕΤ και, από τη άλλη, προωθεί το σχέδιο δημιουργίας εργοστασίου που θα δημιουργεί SRF, ένα υλικό παρεμφερές με το RDF, προκειμένου να τροφοδοτεί την ΑΓΕΤ με πρώτη ύλη. Οι δημοτικές παρατάξεις της ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις, στις οποίες καλούν και φορείς όπως ο τοπικός Ιατρικός Σύλλογος και η ΕΛΜΕ Μαγνησίας.
Μαζική ανησυχία
Τα πνεύματα παραμένουν οξυμένα και όλοι περιμένουν τα αποτελέσματα της αναμενόμενης μαζικής συμμετοχής σε συλλαλητήριο διαμαρτυρίας, που οργανώνουν κινηματικές ομάδες και κοινωνικοί φορείς στις αρχές Μαΐου.
Υπάρχει μεγάλο ιστορικό αερορύπανσης στον Βόλο και συμμετοχής της ΑΓΕΤ σε αυτό το φαινόμενο, έτσι ώστε για την τοπική κοινωνία αυτή η υπόθεση λειτουργεί σαν σταγόνα που ξεχειλίζει το ποτήρι.
Για την κυβέρνηση και τον τοπικό ΣΥΡΙΖΑ υπάρχει μεγάλο πολιτικό κόστος, μιας και η ανησυχία των πολιτών είναι και μαζική και αυθόρμητη.
Απαιτούνται γενναίες κυβερνητικές πρωτοβουλίες για να αποδειχθεί έμπρακτα το αν είναι δυνατόν να είναι ικανοποιημένη η επιχείρηση και ταυτόχρονα να προστατεύεται αποτελεσματικά η δημόσια υγεία.
Ελένη Σπαθάρη
