Μπαίνουμε σε έναν νέο πολιτικό κύκλο
Ο Χάιμε Παστόρ, ιδρυτικό στέλεχος του Ποδέμος, καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο UNED (Universidad Nacional de Educacion a Distancia), και εκδότης του αριστερού περιοδικού κριτικής σκέψης «Viento Sur», μιλάει στην «Εποχή» για τις εκλογές στην Ισπανία, τις δυνατότητες αντίστασης στην νεοφιλελεύθερη λιτότητα της ευρωζώνης, καθώς και για τις προϋποθέσεις σχηματισμού μια προοδευτικής κυβέρνησης.
Τη συνέντευξη πήρε ο Δημήτρης Γκιβίσης
Τι θεωρείτε ότι σημαίνουν οι σημερινές εκλογές για το μέλλον της Ισπανίας;
Οι εκλογές αυτές είναι πολύ σημαντικές γιατί μπαίνουμε σε έναν νέο πολιτικό κύκλο. Θα δούμε ένα σενάριο όπου τα δύο παλιά μεγάλα κόμματα (Σοσιαλιστικό Κόμμα και Λαϊκό Κόμμα) θα πάρουν μαζί λιγότερο από το 50%, ενώ δύο νέα κόμματα (Ποδέμος και Πολίτες) θα εκπροσωπηθούν στο κοινοβούλιο με υψηλά ποσοστά. Είναι η πρώτη φορά από την πολιτική «Μετάβαση» του 1977-1982 που συμβαίνει αυτό. Στο πλαίσιο της κρίσης του καθεστώτος, της σύγκρουσης στην Καταλονία, και της συνέχειας των πολιτικών λιτότητας στην ευρωζώνη, θεωρώ ότι ανοίγει μια περίοδος πολιτικής και κοινωνικής αστάθειας, με πολλά προβλήματα για τη δημιουργία μιας νέας κυβερνητικής πλειοψηφίας.
Ενάντια στη δικτακτοκρατία
Πώς διαβάζετε τα δημοσκοπικά ευρήματα για το Ποδέμος; Θεωρείτε ότι υπάρχει μια κοινωνική δυναμική που δεν αποτυπώθηκε στις δημοσκοπήσεις, όπως έγινε στις ευρωεκλογές;
Ναι, νομίζω ότι υπάρχει αυτή η δυναμική. Η κατάσταση σήμερα δεν είναι η ίδια με αυτήν των ευρωεκλογών, αλλά υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που, παρά την άνοδο των Πολιτών, συνεχίζουν να βλέπουν το Ποδέμος ως το μόνο κόμμα που εξακολουθεί να αποτελεί την ελπίδα για μια αλλαγή ενάντια στην «κυρίαρχη κάστα», και για την υπεράσπιση των κοινωνικών δικαιωμάτων και των δημοσίων αγαθών.
Ένα κρίσιμο ζήτημα για την επόμενη μέρα είναι αυτό της ευρωζώνης. Πως βλέπετε αυτήν την σχέση, και τι περιθώρια διαπραγμάτευσης θεωρείτε ότι υπάρχουν σήμερα για την Ισπανία;
Η Ισπανία είναι η τέταρτη οικονομία της ευρωζώνης, η κοινωνική κρίση παρά το ότι είναι μεγάλη δεν είναι τόσο έντονη όσο στην Ελλάδα και την Πορτογαλία, αλλά είναι αλήθεια ότι το δημόσιο χρέος εξακολουθεί να είναι υψηλό. Έτσι, ίσως θα μπορούσαν να υπάρχουν περισσότερες δυνατότητες, σε σχέση με αυτές τις χώρες, για μια νέα κυβέρνηση να κάνει κάποιες διαπραγματεύσεις με την τρόικα για το έλλειμμα. Ωστόσο, όλοι γνωρίζουμε ότι το πρόβλημα με την τρόικα είναι πολιτικό. Για αυτό θα πρέπει να αναπτύξουμε μια μεγάλη κινητοποίηση, να ενισχύσουμε την αυτοοργάνωση του λαού, και να επεκτείνουμε αυτόν τον αγώνα και σε άλλες χώρες, εάν θέλουμε να αμφισβητήσουμε την νεοφιλελεύθερη λιτότητα στην ευρωζώνη. Δεν θα είναι εύκολο, αλλά πρέπει να αντιτάξουμε τη δημοκρατία και τα κοινωνικά δικαιώματα ενάντια στην «diktatocracy» (δικτατο-κρατία).
Μετεκλογικά σενάρια
Κάτω από ποιες προϋποθέσεις θα μπορούσε το Ποδέμος να συνεργαστεί μετεκλογικά με το Σοσιαλιστικό Κόμμα και την Ενωμένη Αριστερά, έτσι ώστε μετά την Ελλάδα και την Πορτογαλία να σπάσει ένας ακόμα κρίκος στην αλυσίδα των δεξιών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων;
Νομίζω ότι με την Ενωμένη Αριστερά, που πιθανώς να έχει χαμηλή εκπροσώπηση στο νέο κοινοβούλιο, θα είναι εύκολο να οικοδομήσουμε μια συμμαχία, αλλά όχι με το Σοσιαλιστικό Κόμμα. Σε κάθε περίπτωση, όμως, η οποία συνεργασία εξαρτάται και από τα αποτελέσματα των εκλογών. Αν το Ποδέμος πάρει μεγαλύτερο ποσοστό από ότι το Σοσιαλιστικό Κόμμα, θεωρώ ότι μπορεί να ανοίξει μια μεγάλη κρίση στο εσωτερικό του PSOE και στην ηγεσία του σχετικά με τις συμμαχίες στο νέο σενάριο που θα προκύψει.
Με δεδομένο ότι δεν θα προκύψει αυτοδύναμη κυβέρνηση, τι εκτιμάτε ότι θα κάνουν οι Πολίτες; Θα συμμετέχουν σε μια αντιδεξιά κυβέρνηση; Με την στρατηγική τους φαίνεται ότι προωθούν μια συντηρητική πρόταση.
Είναι προφανές ότι οι Πολίτες είναι ένα νεοφιλελεύθερο κόμμα, αλλά την ίδια στιγμή προσπαθούν να αντιπροσωπεύσουν μια «αναγέννηση» της πολιτικής και μια εναντίωση στις διεφθαρμένες πολιτικές του Λαϊκού Κόμματος και του Σοσιαλιστικού Κόμματος. Έτσι, νομίζω ότι δεν θα συμμετάσχουν σε καμία κυβέρνηση αν δεν υπάρχει αυτοδυναμία.
Το Λαϊκό Κόμμα φαίνεται ότι παραμένει ισχυρό. Που το αποδίδετε;
Ο φόβος για την αλλαγή που μπορεί να φέρει το Ποδέμος, η υπεράσπιση της «ενότητας της Ισπανίας» ενάντια στο αίτημα για την ανεξαρτησία στην Καταλονία, μαζί με μια σχετική επαναδραστηριοποίηση της οικονομίας, θα βοηθήσουν το Λαϊκό Κόμμα να διατηρήσει την υποστήριξη μεγάλου μέρους των ψηφοφόρων του. Όμως υπάρχουν και μερικές σημαντικές περιφέρειες, όπως η Καταλονία, η Χώρα των Βάσκων, η Βαλένθια, στις οποίες είναι πολύ μειοψηφικό. Είναι πιθανό να δούμε επίσης μια μεγάλη κρίση ηγεσίας στο Λαϊκό Κόμμα μετά τις εκλογές.
