Κλονίστηκαν οι πρωτεύουσες των Δυτικών Βαλκανίων το περασμένο Σαββατοκύριακο από μαχητικές διαδηλώσεις, καταστροφές και εισβολές των διαδηλωτών σε δημόσια κτήρια, υπηρεσίες και υπουργεία. Τα Τίρανα, το Βελιγράδι και η Ποντγκόριτσα έγιναν θέατρα σφοδρών αναμετρήσεων διαδηλωτών και δυνάμεων καταστολής, όταν οι διαδηλωτές και των τριών κρατών σχεδόν ταυτόχρονα κινητοποιήθηκαν με αίτημα την παραίτηση της κυβέρνησης του καθενός. Όμως, ενώ οι τρεις κυβερνήσεις δεν σχετίζονται μεταξύ τους, αλλά ούτε και τα κινήματα διαμαρτυρίας , τόσο η χρονική σύμπτωση όσο και η πολιτική, δηλαδή η ανατροπή των τριών κυβερνήσεων, δημιουργούν την αίσθηση στο χώρο των Βαλκανίων της έλευσης ενός ανατρεπτικού κύματος του μεγέθους ενός τσουνάμι.
Αλβανία: Όχι στην κυβέρνηση του οργανωμένου εγκλήματος
Ήταν η πέμπτη κατά σειρά διαδήλωση αυτή που πραγματοποιήθηκε στα Τίρανα, αλλά υπήρχε κάτι καινούριο. Ήταν η μεγαλύτερη διαδήλωση που πραγματοποιήθηκε στην ιστορία αυτής της χώρας. Πολλές χιλιάδες διαδηλωτών συνέρρευσαν απ’ όλη την επικράτεια στην πρωτεύουσα, ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα των κομμάτων της αντιπολίτευσης και του αρχηγού του Δημοκρατικού Κόμματος Λιουλεζίμ Μπάσια. «Ράμα παραιτήσου», «Όχι σε κυβέρνηση του οργανωμένου εγκλήματος», «Μεταβατική κυβέρνηση εκλογές» ήταν τα βασικά συνθήματα των διαδηλωτών.
Η αντιπολίτευση και οι κινητοποιήσεις υποστηρίζουν ότι πολύ απλά οι συμμορίες του οργανωμένου εγκλήματος που κατόρθωσαν να καταλάβουν την κυβέρνηση χρησιμοποιούν το μαύρο χρήμα από ναρκωτικά, τράφικινγκ, λαθρεμπόριο, όπλα και έλεγχο της νύχτας για την εξαγορά ψήφων και εκλογών. Σε μια απέλπιδα ενέργεια, οι βουλευτές της αντιπολίτευσης παραιτήθηκαν ομαδικά, για να εκβιάσουν εκλογές. Ωστόσο, ο πρωθυπουργός όρκισε με συνοπτικές διαδικασίες τους επόμενους στα ψηφοδέλτιά τους. Δεν περιορίστηκε δε σ’ αυτό. Τους εξαγόρασε και με ενισχυμένη κοινοβουλευτική πλειοψηφία ετοιμάζει νέο εκλογικό νόμο για τις επερχόμενες δημοτικές εκλογές του Ιουνίου, κομμένο και ραμμένο στα μέτρα του.
Τέλος, οι προσπάθειες των διαδηλωτών να εισβάλουν στην βουλή αυτή τη φορά (στο παρελθόν είχαν αποπειραθεί να εισβάλλουν στο προεδρικό μέγαρο) αντιμετωπίστηκε με χημικά από τις αλβανικές αστυνομικές δυνάμεις, που και αυτές πραγματοποίησαν την μεγαλύτερη κινητοποίηση στην ιστορία τους. Η κυβέρνηση ερμηνεύει τη δράση της αντιπολίτευσης ως την άρνησή της στη μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης, γιατί αυτό θα της στοιχίσει σε επιβολή μεγάλων ποινών σε μεγάλο αριθμό των στελεχών της που είναι υπόδικοι. Κυβέρνηση και αντιπολίτευση, όμως, συμφωνούν σε ένα και μοναδικό ζήτημα· και οι δύο αρνούνται ολόθερμα οποιαδήποτε μεσολάβηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δύσης για εκτόνωση της πολιτικής και κοινωνικής έντασης.
Μαυροβούνιο: Ντζουκάνοβιτς πρωθυπουργός συνεχώς από το 1991
Η πέμπτη κατά σειρά διαδήλωση για το 2019, σε μια χώρα ενταγμένη στο ΝΑΤΟ και υποψήφια για την ΕΕ. Οι διαδηλωτές στην Ποντγκόριτσα περικύκλωσαν την έδρα της κυβέρνησης με συνθήματα «Μίλο (Ντζουκάνοβιτς) κλέφτη», «όχι ρουσφέτια και χρηματισμό», «όχι άλλο έγκλημα», «εμείς είμαστε το κράτος», «επανάσταση». Επικεφαλής των διαδηλώσεων είναι φοιτητές και η κοινωνία των πολιτών, ενώ η αντιπολίτευση έχει κρατηθεί στο πλάι των διαδηλώσεων, οι οποίες οργανώνονται από ΜΚΟ. Βασικό πολιτικό σλόγκαν το “Odupri se” («Αντιστέκομαι»), τόσο στην μονοκρατορία όσο και στο οργανωμένο έγκλημα. Οι οντουπρί απαιτούν επίσης χρόνο στην κρατική τηλεόραση RTCG, δικαιώματα και ελευθερίες, καταπολέμηση της φτώχειας, καθώς και παραίτηση του ανώτατου εισαγγελέα Ίβιτσα Στάνκοβιτς και του γενικού εισαγγελέα για το οργανωμένο έγκλημα Μιλίβογε Κάτνιτς, διότι απορρίπτουν και δεν εξετάζουν ενοχοποιητικά στοιχεία που αφορούν στελέχη του «εσωτερικού κύκλου» του προεδρικού περιβάλλοντος . Μάλιστα, τον Κάτνιτς αναπαριστά ο λαός παντού με ένα κρεμμύδι στο κεφάλι, καθώς έχει επισήμως δηλώσει ότι αντί ο λαός να διαδηλώνει θα έπρεπε να καλλιεργεί την γη και να παράγει κρεμμύδια.
Σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις έχει διαδραματίσει η πολιτική μεταστροφή ενός πρώην συμμάχου του καθεστώτος του Ντούσκο Κνέζεβιτς, ιδιοκτήτη της Άτλας Γκρουπ, που εικάζεται ότι βρίσκεται πλέον στο Λονδίνο. Ο πρώην σύμμαχος του Δημοκρατικού Κόμματος των Σοσιαλιστών έχει φέρει στη δημοσιότητα βίντεο στο οποίο εμφανίζεται ο ίδιος να εξαγοράζει προς συμφέρον του με 100.000 δολάρια τον Σλάβολγιουβ Στειβόβιτς παλιότερο δήμαρχο της πρωτεύουσας . Ο μαυροβούνιος μεγιστάνας υποστηρίζει επίσης ότι 25 χρόνια παρέδιδε μαύρο χρήμα στο DPS και παρουσιάζει φωτογραφίες, ενώ ο Ντζουκάνοβιτς ισχυρίζεται ότι όλες οι συνισφορές στο κόμμα είναι επίσημες και καταγεγραμμένες. Γεγονός όμως είναι ότι με τις κατηγορίες του Κνέζεβιτς, ο λαός διαπιστώνει ότι οι υποψίες που είχε για το καθεστώς είναι βάσιμες.
Δεύτερο πολιτικό γεγονός που ανεβάζει το πολιτικό θερμόμετρο είναι η συνεχιζόμενη πολιτική δίκη από το 2017, όπου ο βασικός μάρτυρας κατηγορίας αλλάζει διαρκώς την υποτιθέμενη μαρτυρική του κατάθεση. Η δίκη αφορά την εκλογική αναμέτρηση του Οκτώβρη του 2016 όπου κατηγορούμενοι είναι 20 Σέρβοι οι οποίοι υποτίθεται ετοίμαζαν τότε, εν μέσω εκλογών, ένοπλο πραξικόπημα στη χώρα, και δολοφονία του τότε πρωθυπουργού Ντζουκάνοβιτς. Ο Σάσα Σίντγιελιτς, βασικός μάρτυρας στο δικαστήριο του Μαυροβουνίου καταθέτει πλέον ότι δεν υπήρξε απόπειρα ανατροπής, αλλά μόνο συσπείρωση υπέρ της αντιπολίτευσης. Η προηγούμενη μαρτυρία του ήταν ότι τα ήξερε όλα αυτά, γιατί τον είχε προσλάβει ένας ρώσος αξιωματούχος των μυστικών υπηρεσιών που μαζί με τους υπόλοιπους οργάνωνε την ανατροπή ώστε να σταματήσει η διαδικασία ένταξης του Μαυροβουνίου στο ΝΑΤΟ. Το δικαστήριο των σέρβων κατηγορουμέ��ων, αρνήθηκε να λάβει υπ’ όψη τη νέα κατάθεση με αποτέλεσμα την αποχώρηση των συνηγόρων υπεράσπισης. Ο Σίντγελιτς, επίσης, είναι ο ένας από τους 20 Σέρβους. Άλλοι που κατηγορούνται είναι οι δύο επικεφαλής της αντιπολίτευσης
Γιώργος Βερβέρης
