Νομοσχέδιο για την ταυτότητα φύλου προανήγγειλε ο υπουργός Δικαιοσύνης
Ψηφίστηκε κατά πλειοψηφία επί της αρχής την Πέμπτη από την Ολομέλεια της Βουλής σχέδιο νόμου του υπουργείου Δικαιοσύνης που, μεταξύ άλλων, ενσωματώνει ευρωπαϊκές οδηγίες για την εφαρμογή της ίσης μεταχείρισης και την καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεολογικών καταβολών, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας ασθένειας, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου στον τομέα της απασχόλησης και της εργασίας. Επιπλέον, προβλέπει τη σύσταση Εθνικού Μηχανισμού Διερεύνησης Περιστατικών Αυθαιρεσίας στα σώματα ασφαλείας και τους υπαλλήλους των καταστημάτων κράτησης.
Προστασία έναντι των διακρίσεων
Τα άρθρα 1-4 περί ισότητας τέθηκαν σε ονομαστική ψηφοφορία μετά από αίτημα του Ποταμιού, της Δημοκρατικής Συμπαράταξης και ανεξάρτητων βουλευτών και υπερψηφίστηκαν από όλα τα κόμματα εκτός της Χρυσής Αυγής που ψήφισαν κατά και του ΚΚΕ που ψήφισε παρών. Από τους Ανεξάρτητους Έλληνες τρεις βουλευτές ψήφισαν κατά οι κ.κ. Κ. Κατσίκης, Δημήτρης Καμμένος και Μαρία Κόλλια, «ναι» ψήφισαν ο Θανάσης Παπαχριστόπουλος και ο Κωνσταντίνος Ζουράρης, ενώ απουσίαζαν από την ψηφοφορία οι Πάνος Καμμένος, Ελ. Κουντουρά, ο Γ. Λαζαρίδης, Β. Κόκκαλης.
Στο κομμάτι του νόμου που αφορά την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης και της καταπολέμησης των διακρίσεων στόχος είναι η δημιουργία ενός ενιαίου και ολοκληρωμένου πλαισίου εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης και ανατίθεται στον Συνήγορο του Πολίτη η σχετική αρμοδιότητα της παρακολούθησης και της προώθησης της εφαρμογής της εναία για το δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Ο νόμος αντικαθιστά υπάρχουσα νομοθεσία ενισχύοντας της προστασία των πολιτών έναντι των διακρίσεων και διευρύνοντας τους λόγους διάκρισης. Συγκεκριμένα με το νόμο αυτό προστίθενται στους λόγους διάκρισης: η “χρόνια ασθένεια”, δηλαδή και η οροθετικότητα, η “οικογενειακή κατάσταση”, ανεξαρτήτως του τύπου της ένωσης του ζεύγους, η “κοινωνική κατάσταση” όπως για παράδειγμα πρώην χρήστες ουσιών ή αποφυλακισμένοι. Επιπλέον, εισάγεται η έννοια της “πολλαπλής διάκρισης”, δηλαδή διάκριση, αποκλεισμός ή περιορισμός σε βάρος προσώπου που βασίζεται σε περισσότερους από έναν λόγους μη διάκρισης. Είναι σημαντικό και χαιρετίστηκε από οργανώσεις δικαιωμάτων, αλλά και την Εθνική Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η πρόβλεψη του νόμου για την απαγόρευση των διακρίσεων λόγω ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου στον τομέα της απασχόλησης και της εργασίας.
Εθνικός Μηχανισμός Διερεύνησης Περιστατικών Αυθαιρεσίας
Με το σχέδιο νόμου καταργείται το Γραφείο Αντιμετώπισης Περιστατικών Αυθαιρεσίας που είχε προβλεφθεί με νόμο το 2011 και δεν συστάθηκε ποτέ. Ο Συνήγορος του Πολίτη (ΣτΠ) αναλαμβάνει την αρμοδιότητα του Εθνικού Μηχανισμού Διερεύνησης Περιστατικών Αυθαιρεσίας στα σώματα ασφαλείας και τους υπαλλήλους των καταστημάτων κράτησης. Ο λόγος που ανέλαβε την αρμοδιότητα αυτή ο ΣτΠ είναι, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του σχεδίου νόμου, διότι αποτελεί συνταγματικά κατοχυρωμένη Ανεξάρτητη Αρχή και έτσι διασφαλίζεται ο ανεξάρτητος, αξιόπιστος και αποτελεσματικός χαρακτήρας του μηχανισμού. Ο μηχανισμός αυτός δεν υποκαθιστά το δικαστικό και πειθαρχικό έλεγχο τέτοιων περιστατικών, αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά κι αυτό διότι σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία ο πειθαρχικός έλεγχος σε όλη τη Δημόσια Διοίκηση διενεργείται αποκλειστικά από πειθαρχικά όργανα, αποτελούμενα από υπαλλήλους του εκάστοτε δημοσίου φορέα. Επιπλέον, ο μηχανισμός δεν διερευνά το ποινικό σκέλος της υπόθεσης, αλλά ενημερώνει τις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές όπου απαιτείται. Συνεπώς αποτελεί ένα πρόσθετο μέσο με σκοπό να εξασφαλιστεί η πλήρης και αποτελεσματική διερεύνηση περιστατικών αυθαιρεσίας. Η διαδικασία διερεύνησης από τον ΣτΠ μπορεί να ξεκινήσει και αυτεπαγγέλτως. Ενδεχόμενη απόκλιση της απόφασης του πειθαρχικού οργάνου από το πόρισμα του ΣτΠ επιτρέπεται μόνο με ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία.
Η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, αλλά και ο Επίτροπος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης Νιλς Μουίζνιεκς, εξέφρασαν τους προβληματισμούς τους σχετικά με την ανεξαρτησία και αποτελεσματικότητα του υπο ίδρυση μηχανισμού. Συγκεκριμένα προτείνουν την αύξηση των αρμοδιοτήτων του και τη δεσμευτικότητα του πορίσματος του. Στη συζήτηση στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής, οι ενώσεις αστυνομικών υπαλλήλων τάχθηκαν κατά της ίδρυσης του μηχανισμού με το επιχείρημα ότι δεν υπάρχει ανάγκη διότι τα πειθαρχικά όργανα της αστυνομίας και οι εισαγγελικές αρχές αρκούν για τη διερεύνυση τυχόν καταγγελιών. Και η ΝΔ τάχθηκε κατά με την εισηγήτρια της Κ. Παπακώστα να λέει ότι ένα γραφείο καταγγελιών περιστατικών αυθαιρεσίας υπαγόμενο στον υπουργό Δημόσιας Τάξης θα αρκούσε.
Τροπολογίες
Αξίζει να αναφερθούμε σε δύο από τις συνολικά 11 τροπολογίες που ενσωματώθηκαν στο σχέδιο νόμου. Η μια αφορά στην επέκταση κατά 18 μήνες της πιλοτικής εφαρμογής του θεσμού της ηλεκτρονικής επιτήρησης (βραχιολάκι) λόγω της περιορισμένης μέχρι σήμερα εφαρμογής του. Η άλλη αφορά στη σύσταση συλλογικού συμβουλευτικού οργάνου με την ονομασία «Εθνικός Μηχανισμός Εποπτείας της Εφαρμογής των Αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ)» στο υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Ο μηχανισμός αυτός έχει ως αρμοδιότητες την εποπτεία της εφαρμογής των αποφάσεων του ΕΔΔΑ και της εναρμόνισης της εθνικής νομοθεσίας και της διοικητικής πρακτικής με αυτές, της διατύπωσης προτάσεων για την εφαρμογή αυτών των αποφάσεων, αλλά και τη συμβολή στην προώθηση και διάχυ��η της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και της νομολογίας του ΕΔΔΑ στη Δημόσια Διοίκηση, τη Δικαιοσύνη και την Κοινωνία των Πολιτών.
Αφροδίτη Μπαμπάση
Ναι, μπορεί να κάνει ό,τι θέλει στη ζωή του
Ρατσιστικό και ομοφοβικό παραλήρημα στην Ολομέλεια
Οι προβλέψεις του σχεδίου για ίση μεταχείριση πυροδότησαν ρατσιστικές και ομοφοβικές τοποθετήσεις από τη Χρυσή Αυγή, αλλά και από τον εισηγητή των ΑΝΕΛ κ. Κατσίκη που υποστήριξε το «όχι» στην οδηγία, λέγοντας ότι ανοίγει το δρόμο για το δικαίωμα τεκνοθεσίας από ομόφυλα ζευγάρια. Υποστήριξε την ανάγκη οριοθέτησης του δικαιώματος αυτοδιάθεσης των ανθρώπων λέγοντας: «τι θα συμβεί στην ψυχολογία ενός παιδιού αν η δασκάλα Α΄ Δημοτικού με το δικαίωμα αυτοδιάθεσής της προβεί σε αλλαγή φύλου και την επόμενη χρονιά πάει ως δάσκαλος;». «Μπορεί ένας τρανσέξουαλ να είναι παιδαγωγός; Μπορεί ένας γκέι να είναι μπέιμπι σίτερ; Μπορεί; Ρωτάω». Καταλήγοντας, ο βουλευτής των ΑΝΕΛ δήλωσε ότι ως κόμμα «μένουμε πιστοί στις θέσεις μας όταν είχαμε καταψηφίσει το σύμφωνο συμβίωσης για τα ομόφυλα ζευγάρια» και τόνισε ότι καταψηφίζουν τα άρθρα «που νομιμοποιούν και ενισχύουν το Σύμφωνο». «Παραμένοντας πιστοί στις χριστιανικές μας αντιλήψεις ως Έλληνες πατριώτες θα συνεχίσουμε τον αγώνα για τις αρχές μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αντιδράσεις υπήρξαν από όλα σχεδόν τα κόμματα.Ο Χρήστος Καραγιαννίδης από τον ΣΥΡΙΖΑ είπε πως «άνθρωποι της κλειστής κοινωνίας κανονικοποιούν το δικό τους πρότυπο και όσοι δεν εντάσσονται σε αυτό, τους θεωρούν ανώμαλους και τότε περνάς στον κύκλο του μίσους, του ρατσισμού και της δικαιολόγησης επιθέσεων συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων».»Ο φόβος και το μίσος απέναντι στο διαφορετικό, οι διακρίσεις, η άρνηση των δικαιωμάτων συνανθρώπων, η λεκτική, ψυχολογική, οικονομική, σωματική βία απέναντι σε οποιονδήποτε και οποιανδήποτε, δεν είναι δυνατό να γίνονται αποδεκτά από μια κοινωνία που επιθυμεί να δηλώνει δημοκρατική…» τόνισε στην τοποθέτησή της η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Αννέτα Καββαδία.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Σταύρος Κοντονής καταφέρθηκε με σφοδρότητα εναντίον της Χρυσής Αυγής για τους προσβλητικούς χαρακτηρισμούς που εξέπεμψαν για ομάδες ανθρώπων με αφορμή την κατοχύρωση του δικαιώματος στην εργασία, κάνοντας λόγο για «ρητορική μίσους» ενδεικτική των ιδεών αυτού του κόμματος. Όπως είπε ωστόσο, η αξία της δημοκρατίας και του νόμου, φαίνεται από το γεγονός ότι προστατεύει, χωρίς να λαμβάνει υπόψη ιδιαιτερότητες, ακόμη και τους ίδιους τους εχθρούς της Δημοκρατίας. Αναφερόμενος στους ΑΝΕΛ είπε ότι «Δεν κρύψαμε ποτέ τις διαφωνίες μας, ούτε το γεγονός ότι εμείς είμαστε ένα κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς και οι ΑΝΕΛ ένα κόμμα συντηρητικών αρχών. Τονίζοντας ότι η συσχέτιση των διατάξεων του νομοσχεδίου με ρυθμίσεις για το σύμφωνο συμβίωσης και την τεκνοθεσία ομόφυλων ζευγαριών, ανήκει στη σφαίρα της φαντασίας. Ο Σταύρος Κοντονής, αφού τόνισε πως «πρέπει να προχωρήσουμε με γρήγορα βήματα στα θέματα ισότητας και αποδοχής συνανθρώπων μας οι οποίοι έχουν ένα διαφορετικό σεξουαλικό προσανατολισμό», ανακοίνωσε ότι συντόμως θα κατατεθεί το νομοσχέδιο για την ταυτότητα φύλου. Εντός δε, των επομένων ημερών, θα δοθεί σε διαβούλευση, και σε εύλογο χρονικό διάστημα θα έρθει σε συζήτηση και ψήφιση στην εθνική αντιπροσωπεία.
•
