Ζαχαρία σε γνώρισα, Ζαχαρία σε αγάπησα, ως Ζαχαρία σε αποχαιρέτησα μια μέρα του Σεπτέμβρη.
Δεν μου έκανε εντύπωση το περίεργο χρώμα στο άψυχο πρόσωπο –το τόσο εκφραστικό– αλλά ένα αντρικό κοστούμι που σου φόρεσαν, γιατί έτσι είθισται. Λες κι ήθελαν να διαγράψουν απ’ τη μνήμη μας τα πολύχρωμα ρούχα σου, τις λαμπερές παγιέτες, τις περούκες.
Κόντρα στη σοβαροφάνεια μιας τόσο σημαντικής στιγμής –δεν υπάρχει μεγαλύτερη ματαίωση από τον τελειωτικό αποχαιρετισμό κάποιου που αγαπάς– κάποιες από εμάς κάναμε μια μικρή επανάσταση ανάμεσα από θυμιάματα, ψαλμωδίες και λυγμούς και ρίξαμε λίγο γκλίτερ στην αιώνια φυλακή σου.
Ένα φέρετρο καφέ, σε καφέ χώμα. Με μια ουτοπική αλλά αγνή σκέψη πως θα φωτίζουν κάπως παιχνιδιάρικα το αιώνιο σκοτάδι σου.
Μπορεί να μην τα καταφέραμε. Ποιος ξέρει; Σάμπως είχες ανάγκη από φως;
Θα μου τα πεις όταν κάποια στιγμή θα έρθω να σε βρω.
Σε κάποιο καναπέ θα καθίσουμε και θα μιλάμε ακατάπαυστα.
Όπως την πρώτη φορά που με κάλεσες σπίτι σου μαζί με τον Τέλη και έλαμπες από νιάτα κι έρωτα.
Μεταξύ πίτσας και κρασιού σας χάζευα αγκαλιά και επιβεβαιώθηκε ακόμη μια φορά η πεποίθηση μου πως η αγάπη είναι το αντίβαρο για κάθε σκοτάδι που κυριεύει οποιονδήποτε δυσφορεί με την ελευθερία του άλλου.
Η επόμενη εικόνα σου που τριβολίζει το μυαλό μου είναι σε μια σκηνή – στις Κούκλες. Ρυάκια ο ιδρώτας σε σώμα και πρόσωπο, να ενσαρκώνεις τον Freddie Mercury, χαμένος σ’ εκείνο το σώμα, σ’ εκείνη την κίνηση που τάραζε στάδια ολόκληρα.
Σε χάζευα απ’ το μπαρ μαγεμένη, αδιαφορώντας για τις εκκλήσεις πελατών για κάποιο ποτό.
Ήμουν μαζί σου. Όπου ήσουν.
Σε όποιον δικό σου κόσμο μας επέτρεπες να μπούμε.
Λίγα χρόνια μετά, τυχαία στις αρχές της Σταδίου, σταμάτησα με το ποδήλατο να σου μιλήσω, όταν σε πήρε στιγμιαία το μάτι μου.
Είχες αδυνατίσει κι άλλο. Ήσουν θερμός και πάλι μαζί μου, μα η άβυσσος στα μάτια σου με ανατρίχιασε.
Μια ανησυχία με κυρίευσε για αρκετό καιρό μετά.
Είχες σταματήσει να έρχεσαι στο κέντρο ημέρας που πριν κάνα χρόνο είχαμε δημιουργήσει για τις γυναίκες –αρχικά– που εργάζονταν στην Ομόνοια και τη γύρω περιοχή.
Το Red Umbrella Athens είναι μια συνθήκη-εμπειρία που δεν την αντέχει κανείς εύκολα.
Οι δικοί σου δαίμονες ήταν θυμωμένοι – δεν άφηναν περιθώριο και χώρο για άλλους βρικόλακες.
Ήταν η τελευταία φορά που σε είδα ζωντανό.
Δυο χρόνια μετά, ένα βίντεο –σαν ταινία θρίλερ– ταρακούνησε κάθε τι που ανέπνεε πάνω σε δυο πόδια, σε όλη τη χώρα.
Δεν ξέραμε στην αρχή.
Ένα πρεζάκι μπήκε να κλέψει ένα κοσμηματοπωλείο στην Ομόνοια και ο ιδιοκτήτης με έναν ακόμη τον εξανάγκασαν να βγει απ’ την κλειδωμένη φυλακή, με κομμάτια γυαλιών απ’ τη σπασμένη τζαμαρία καρφωμένα στο αδύνατο κορμί, το μικροκαμωμένο. Το κλαράκι.
Το ξαναείδα όταν πλέον μάθαμε ότι αυτό το κορμί που ξεψυχούσε σε πανελλήνια μετάδοση, τρώγοντας άγριες κλωτσιές από θυμωμένα πόδια, στο κεφάλι, στην κοιλιά, γεμάτο αίματα και μάτια γεμάτα απόγνωση και επίγνωση πως κάπου εδώ τελειώνει η σύντομη ζωή του, ήταν το δικό σου σώμα.
Και πού να βρει διαφυγή;
Στους δεκάδες θεατές που έμεναν ακίνητοι, εκστασιασμένοι σε μια αρένα-δώρο που βρέθηκε στο διάβα τους και απλά… κοιτούσαν;
Στους αστυνομικούς που είχαν υποχρέωση να σε σώσουν, να υπερασπιστούν το θύμα, και αντ’ αυτού σου έβαλαν χειροπέδες και σε πατούσαν στο έδαφος μη τυχόν και τους ξεφύγεις; Λες και μπορούσες…
Και σε είδα «ζωντανά» να φεύγεις. Και μαχαιρώθηκε η ψυχή μου. Γιατί ήξερα από πρώτο χέρι τις σκέψεις που μπορεί να κάνει κάποιος όταν είναι έτοιμος να πεθάνει με τέτοιο ή παρόμοιο τρόπο.
Κι άλλαξαν όλα από τότε Ζαχαρία μου.
Έγινε ορόσημο η δολοφονία σου, ήταν η απαρχή μια κανονικότητας που δεν φανταζόμασταν πως μπορεί να αναπνέει μέσα στην κοινωνία, σε τόσο μεγάλο βαθμό.
Πολλές από εμάς το είχαμε δει αρκετές φορές το τέρας στα μάτια. Είχαμε εκπαιδευτεί όμως.
Ξέραμε το είδος τους.
Μέσα όμως στην επίπλαστη ευημερία που ζούσαμε και αναπνέαμε, δεν είχαμε χώρο να δούμε το μέγεθος.
Κι όταν ήρθαν οι επιπτώσεις, με τις γνωστές συνέπειες, βγήκε η πραγματικότητα, θρασύτατη, και μάλιστα με τεράστιους προβολείς πάνω της, μη τυχόν και δεν καταλάβουμε.
Με έπαρση. Με εκδικητική μανία, λες και κάτι της είχαμε στερήσει.
Μαζί με το άψυχο ματωμένο σώμα σου, μέσα στο καθυστερημένο ασθενοφόρο που χάθηκε τάχα μου ανήσυχο μπας και προλάβει, χάθηκε και η ελευθερία – που με τόσο αίμα κάπως καταφέραμε να την κατακτήσουμε.
Θυμάσαι, Ζαχαρία μου, τι λέγαμε για την ελευθερία;
Τι σήμαινε για πλάσματα σαν εμάς;
Ελευθερία είναι να μη χρειάζεται να κρύβεσαι.
Να μη χρειάζεται να καείς για να βγάζεις φως.
Η ελευθερία δεν είναι λέξη, ούτε υπόσχεση. Δεν είναι δώρο που στο προσφέρουν.
Η ελευθερία είναι η στιγμή που δεν σε ορίζει άλλος. Ούτε η κοινωνία, ούτε οι φόβοι, ούτε οι ενοχές που κουβαλάς.
Είναι το βλέμμα που μπορείς να σηκώσεις χωρίς να τρέμεις, η ανάσα που παίρνεις χωρίς να ζητάς άδεια.
Δεν είναι ποτέ απόλυτη. Κανείς δεν ζει χωρίς δεσμά. Αλλά μπορείς να διαλέξεις ποια θα κόψεις, ποια θα αντέξεις, και ποια θα τα κάνεις σχοινί για να σκαρφαλώσεις πιο πάνω. Εκεί κρύβεται η διαφορά: στο δικαίωμα να αποφασίζεις εσύ τι θα κάνεις με τα δεσμά σου.
Ελευθερία είναι να πεις «όχι» χωρίς να απολογείσαι. Και «ναι» χωρίς να ντρέπεσαι. Είναι να ανήκεις στον εαυτό σου, ακόμα κι όταν όλα γύρω προσπαθούν να σε ορίσουν.
Και δεν κρύφτηκες. Και κάηκες.
Και την κατέκτησες.
Και έκοψες όποια δεσμά εσύ ήθελες.
Σε όρισαν όμως.
Και έπραξαν αναλόγως.
Σε δολοφόνησαν μπροστά μας.
Σε κλώτσησαν κι έσπασες.
Και μετά σε ξανασκότωσαν με λέξεις που δεν ήσουν.
Ληστής, παράσιτο, πρεζάκι.
Σε όρισαν όπως τους βόλευε, και χόρευαν μεθυσμένοι απ’ το μίσος πάνω απ’ το πτώμα σου, πάνω στα δάκρυά μας, στον πόνο μας που δεν προλάβαμε να θρηνήσουμε κάτι που αγαπήσαμε και ήταν κομμάτι μας.
Ο κόσμος δεν θα είναι πια ίδιος με το χαμό σου, σκέφτηκα τότε.
Την ίδια μέρα.
Κάτι έσπασε εκκωφαντικά. Κάτι γεννήθηκε που κυοφορούσε χρόνια.
Και ήταν πολύ πεινασμένο.
Πριν λίγες μέρες Ζαχαρία μου μια εν ψυχρώ δολοφονία ενός ακροδεξιού Αμερικάνου έγινε κι αυτή μπροστά στα μάτια μας.
Κι η μνήμη –ό,τι πιο ζωντανό στον ψυχισμό μας– σε έφερε κοντά μου και πάλι.
Αυτός στάθηκε πιο τυχερός. Μια σφαίρα και τέλος.
Δεν πρόλαβε να δει το αδηφάγο στόμα του θανάτου να τον κατασπαράζει.
Όχι, μωρό μου, δεν συγκρίνω. Δεν σας συγκρίνω.
Εσύ μιλούσες για φως.
Αυτός για σκοτάδι.
Εσύ ήθελες να ζουν όλοι ελεύθεροι.
Αυτός ήθελε να μας θάψει.
Νεκρός εσύ, νεκρός κι αυτός.
Μα το τέρας που σας κατάπιε είναι το ίδιο.
Η ίδια κοινωνία βρίσκει λέξεις για να ξεπλύνει τη βία της.
Οι ίδιοι άνθρωποι που σε χλεύαζαν, εδώ μιλούν για ήρωα με αξιώσεις.
Χύνουν κροκοδείλια δάκρυα, που δεν βρήκαν για σένα.
Κι αυτή η μορφή βίας με θυμώνει ακόμη πιο πολύ.
Ποιος αποφασίζει ποια ζωή μετράει;
Σε ποιον φορά φωτοστέφανο και ποιον φτύνει στον τάφο του;
Ποιος είναι ο «σωστός» νεκρός;
Το τέρας, αγαπημένε μου, δεν αλλάζει.
Μεταμορφώνεται, αλλάζει ανάλογα, φορά και βγάζει μάσκες με ευκολία θαυματοποιού.
Δεν σκοτώνει μόνο με κλωτσιές ή σφαίρες.
Σκοτώνει ξανά και ξανά με αφηγήματα.
Και πάντα χορεύει πάνω απ’ τα πτώματα.
«Καλά του έκαναν του πούστη», για σένα.
«Ήρωας» ο Κέρκ, «Μάρτυρας για τα ιδανικά του».
Ίδιο τέρας, άλλα πρόσωπα.
Ίδια κοινωνία, άλλα μέτρα.
Ίδιοι άνθρωποι, άλλη μάσκα.
Κι από πίσω οι χιλιάδες σιωπές.
Ακούγονται οι φωνές μας για να ξεσκεπάσουν.
Ακούγονται;
Μάλλον όχι.
Πλάθουν ιστορίες και κοιμούνται ήσυχοι.
Και ρίχνει τη χολή ή τα λουλούδια στα άψυχα σώματα που δεν μπορούν πια να μιλήσουν.
Εσύ όμως εκτός από λουλούδια πήρες μαζί σου και μικροσκοπικά λαμπερά χρώματα.
Με το ρομαντικό μου μυαλό αυτή τη στιγμή πιστεύω πως ίσως γι’ αυτό δεν έσβησε η φωνή σου.
Γελάς ε;
Φυσικό είναι.
Αφού ξέρεις πως είσαι μέσα μας. Κάθε φορά που καταδικάζουμε τη βία.
Κάθε φορά που αρνούμαστε να σκύψουμε ή να κλείσουμε τ’ αυτιά μας σ’ αυτούς που χαίρονται ή κλαίνε για το θάνατο, ανάλογα με τη δικαιολογία που κάθεται καλύτερα στη μίζερη ψυχή τους.





