Για την Κομμουνιστική Ανανέωση, για το Σοσιαλισμό
Η «Εποχή» κλείνει 30 χρόνια. Μια εφημερίδα που ξεκίνησε να εκφράζει τις αγωνίες και τις αναζητήσεις ενός μικρού κομματιού της Ανανεωτικής Αριστεράς που επέμενε σε κάποια κομμουνιστικά και κινηματικά χαρακτηριστικά, την ώρα που τα πάντα γύρω κατέρρεαν. Μια εφημερίδα που κατάφερε να γίνει σημείο αναφοράς για πολύ κόσμο που έκανε συλλογή τα τεύχη της και πέτυχε να αποτελεί ένα εβδομαδιαίο φύλλο έγκυρο, ριζοσπαστικό, ρηξικέλευθο κι αποδεκτό σ’ ένα ευρύτατο φάσμα πολιτικών δυνάμεων κι αναγνωστικού κοινού. Ένα εργαστήρι ιδεών, αναζητήσεων, πολιτικής κριτικής και προτάσεων που είχαν ως παρονομαστή την κοινή δράση και την ενότητα της Αριστεράς. Ένα συλλογικό εγχείρημα που στηριζόταν, σχεδόν αποκλειστικά, στην προσφορά και στην εθελοντική δουλειά πολλών συντρόφων.
Σε μια αναδρομή τόσων χρόνων δεν μπορείς να αποφύγεις τις προσωπικές αναφορές. Θα γυρίσω, λοιπόν, πίσω στο μακρινό 1993 και στην πρώτη μου επίσκεψη στα γραφεία της «Εποχής» που ήταν τότε στην οδό Χαλκοκονδύλη. Μέχρι τότε η επαφή με τους βασικούς συντελεστές της εφημερίδας ήταν τηλεφωνική. Είχα μαζί μου μια σειρά χειρόγραφα κείμενα που αφορούσαν μια κριτική προσέγγιση για τις κοινωνικές επιπτώσεις της πληροφορικής στην περίοδο που άρχισε να γιγαντώνεται η παγκοσμιοποίηση. Τα είπαμε για αρκετή ώρα με τον Παύλο και τον Μπάμπη, τους άφησα τα χειρόγραφα και την επόμενη Κυριακή είδα με έκπληξη τα κείμενά μου στο κεντρικό «σαλόνι» της εφημερίδας! Λίγα χρόνια αργότερα, σε μια γιορτή της «Εποχής» στο άλσος της Νέας Σμύρνης ζητήσαμε από τη συντακτική επιτροπή να μας δώσει μια σελίδα για τη Θεσσαλονίκη. Από τότε και για αρκετά μεγάλο διάστημα, η σελίδα της Θεσσαλονίκης αποτέλεσε σημείο αναφοράς για πολλούς συντρόφους και συντρόφισσες που την στελέχωσαν με μεγάλη διαθεσιμότητα και φρέσκες ιδέες. Αποκορύφωμα των δράσεών μας ήταν οι δυο γιορτές «Εποχής» στη Θεσσαλονίκη, με δωρεάν είσοδο, όπου στην πρώτη έγινε ρεκόρ πωλήσεων στα σουβλάκια και στη δεύτερη «βάλαμε γκολ στον ρατσισμό» με ποδοσφαιρικούς αγώνες ομάδων από συλλογικότητες μεταναστών. Αργότερα, μέσα στο 2005, γεννήθηκε και η στήλη «Ο δικηγόρος του διαβόλου» που έμελλε να αποτελέσει μια από τις μακροβιότερες στήλες της εφημερίδας μας. Χωρίς να λείπουν οι συγκρούσεις κι οι έντονες διαφωνίες με την πολιτική γραμμή της εφημερίδας, η στήλη αυτή συνεχίζει το δύσκολο δρόμο της μέχρι και σήμερα δείχνοντας ότι η «Εποχή», παρά την σαφή πολιτική της τοποθέτηση, χωράει όλες τις απόψεις κι αυτό αποτελεί τον πλούτο της.
Θα ήθελα να κλείσω αυτή την αναδρομή με μια κορυφαία στιγμή της «Εποχής», στην αντισύνοδο της Θεσσαλονίκης του 2003, με αφορμή την σύνοδο των G7 στη Χαλκιδική. Την Κυριακή το πρωί, λίγο πριν τη μεγάλη συνέλευση των κινημάτων και μετά την πορεία του Ελληνικού Κοινωνικού Φόρουμ το Σαββάτο, ο Παύλος είχε προβλέψει να μας στείλει αρκετές «Εποχές» στο περίπτερο της εφημερίδας στο χώρο του Βελλίδειου. Πουλήθηκαν όλες κι ήταν εντυπωσιακό το θέαμα: κάτω από τον ζεστό ήλιο του πρωινού, στα πλατιά σκαλοπάτια του Βελλίδειου, δεκάδες ανοιχτές «Εποχές» με κόκκινο εξώφυλλο να διαβάζονται από τον πολύχρωμο κόσμο των κινημάτων!
Από τα κείμενα που γράφτηκαν την περασμένη Κυριακή για τα 30 χρόνια της «Εποχής», δανείζομαι μια σημαντική φράση του Βασίλη Παπαστεργίου η οποία συνοψίζει το βασικό πρόβλημα πολιτικής εμβέλειας και μείωσης της κυκλοφορίας της εφημερίδας: «Ο μονοσήμαντος προσανατολισμός που εκφράζεται κάθε Κυριακή μέσα από εκτενείς συνεντεύξεις κυβερνητικών και κομματικών στελεχών εν τέλει δεν υπηρετεί καν το σκοπό της στήριξης του κυβερνητικού ΣΥΡΙΖΑ, καθώς καθιστά την εφημερίδα προβλέψιμη και μη ελκυστική».
Στην ίδια σελίδα αλλά με τελείως διαφορετική οπτική, ο Νίκος Φίλης χαρακτηρίζει την «Εποχή» ως «οργανικό μέρος του ΣΥΡΙΖΑ» και σε άλλο σημείο τον χώρο της «Εποχής» ως «οργανικό μέρος του λαού του ΣΥΡΙΖΑ». Μ’ άλλα λόγια ταυτίζει την εφημερίδα με τον ΣΥΡΙΖΑ. Έτσι, όμως, η «Εποχή» δεν μπορεί να απευθύνεται σε όλη την Αριστερά ούτε μπορεί να παίξει το ρόλο του καταλύτη της ζύμωσης και της συνεύρεσης διαφορετικών απόψεων. Περιορίζεται στην άχαρη και μονοσήμαντη αποστολή της στήριξης ενός κόμματος, με ολίγη κριτική, κάτι που την απομακρύνει από τον ιστορικό της ρόλο.
Ο δικηγόρος του διαβόλου
