Του Δημήτρη Σμυρναίου
Οι διερευνητικές συνομιλίες για το σχηματισμό της γερμανικής κυβέρνησης συνεχίζονταν τη νύχτα της Παρασκευής, αφού υπήρχαν σοβαρές διαφωνίες για το αν «υπάρχουν τα λεφτά» για κάποια φιλόδοξα σχέδια των δύο κομμάτων, που υπόσχονται το καθένα από τη μεριά του να τα κάνουν όλα «αλλιώς»… Βασικότερο σημείο τριβής, αν αυτά τα χρήματα θα μπορούσαν να βρεθούν εν μέρει από την αύξηση του ανώτατου φορολογικού συντελεστή από το 42% στο 45%, όπως ζητά το SPD για να δείξει πιο «κοινωνικό προφίλ».
«Το συνέδριο θα είναι επιτυχημένο. Θα καταφέρουμε να αποτρέψουμε το μεγάλο συνασπισμό». Τα λόγια του επικεφαλής των Νέων Σοσιαλδημοκρατών, Κέβιν Κούνερτ, είναι ενδεικτικά του κλίματος που επικρατεί στο SPD, λίγο πριν η κομματική βάση κληθεί να συμφωνήσει με την έναρξη των ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για το σχηματισμό κυβέρνησης με τους Χριστιανοδημοκράτες της Ανγκέλα Μέρκελ. Μέχρι τις 21 Γενάρη, ημέρα του έκτακτου συνεδρίου στη Βόννη, ο Μάρτιν Σουλτς θα πρέπει να έχει καταφέρει να πείσει τους «συντρόφους» του, νέους και παλιότερους ότι η επανάληψη της συγκυβέρνησης με τη δεξιά παράταξη είναι η καλύτερη επιλογή για τη χώρα και το κόμμα του. Αμφιβολίες υπάρχουν και για τα δύο και μάλιστα ιδιαίτερα έντονες.
Το σίγουρο είναι ότι αν δεν τα καταφέρει κι η χώρα οδηγηθεί σε νέες εκλογές, τότε το όνομα του δεν θα φιγουράρει πρώτο στην εκλογική λίστα. Η δημοτικότητα του έχει πέσει σε χαμηλό ιστορικό, ενώ πολλοί αναρωτιούνται και ποιο αξίωμα θα μπορούσε να διεκδικήσει σε μια νέα κυβέρνηση, δεδομένης της επιιθυμίας του κομματικού του «φίλου», Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, να παραμείνει στο αξίωμα του υπουργού Εξωτερικών. Με άλλα λόγια η συντονισμένη εκστρατεία του συστημικού τύπου υποχρέωσε, τελικά, τον Μάρτιν Σουλτς να ταυτίσει το πολιτικό του μέλλον με το μεγάλο συνασπισμό.
Ο σοσιαλδημοκράτης ηγέτης προσπάθησε να εστιάσει στις διερευνητικές ομιλίες με την ομάδα της κυρίας Μέρκελ σε δύο κυρίως σημεία. Στην ευρωπαϊκή πολιτική, που θεωρητικά είναι και το δικό του γήπεδο, ως πρώην προέδρουτου ευρωκοινοβουλίου, αλλά και στην εισαγωγή ενός νέου συστήματος «Ασφάλειας-Ασφάλισης των Πολιτών», το οποίο πάντως ελάχιστοι πολίτες έχουν στο μεταξύ καταλάβει, πώς το φαντάζεται και το εννοεί.
Και στα δύο θέματα η προθυμία της αντιπέρα όχθης να συμφωνήσει δεν ήταν ιδιαίτερα μεγάλη. Για παράδειγμα, μέχρι τα ξημερώματα της Παρασκευής η συντηρητική πλευρά ήταν ανυποχώρητη στη σοσιαλδημοκρατική πρόταση για αύξηση του ανώτατου συντελεστή φορολόγησης από το 42% στο 45%. Στην άρνησή της αυτή είχε αρωγό και συμπαραστάτη και τον πρόεδρο της Ενωσης των Γερμανών Εργοδοτών. Στη γωνία περιμένουν την κυρία Μέρκελ και οι (Νεο)Φιλελεύθεροι του Κρίστιαν Λίντνερ, που την κατηγορούν ότι έχει μια κρυφή ατζέντα για αύξηση των φόρων.
Κάποια άλλα θέματα που είχαν προκαλέσει μεγαλύτερες τριβές κατά τη διάρκεια των συζητήσεων για την κυβέρνηση «Τζαμάικα», όπως για παράδειγμα η δέσμευση για σταδιακή μετάβαση στους ηλεκτρικούς κινητήρες για την αυτοκινητοβιομηχανία, που επεδίωκαν οι πράσινοι, δεν έπαιξαν μέχρι στιγμής τόσο μεγάλο ρόλο. Αυτές τις ημέρες πάντως η σχετικά επιφορτισμένη από την κυβέρνηση επιτροπή ανακοίνωσε ότι η Γερμανία δεν θα πιάσει τους στόχους της για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής ως το 2020, ούτε θα ολοκληρώσει την αποκαλούμενη «ενεργειακή μεταστροφή», στόχους που η ίδια είχε θέσει στον εαυτό της. Η επόμενη κυβέρνηση δεν θέλει να δεσμευτεί εκ νέου σε κάποια ημερομηνία και αυτό είναι τουλάχιστον ένα από τα θέματα που συμφωνούν, ήδη, Σοσιαλδημοκράτες και Χριστιανοδημοκράτες.
Κλειδί οι Χριστιανοκοινωνιστές
Με βάση τις διαρροές, που πάντως και οι δύο πλευρές έχουν δεσμευτεί να περιορίσουν όσο γίνεται, χωρίς αυτό να έχει τηρηθεί απόλυτα, οι σοσιαλδημοκράτες έχουν δείξει σημεία καλής θέλησης. Κάτι που δεν ισχύει απαραίτητα για τους Χριστιανοκοινωνιστές της Βαυαρίας, που θέλουν να κερδίσουν, όπως όλα δείχνουν, τον τίτλο του σκληρού διαπραγματευτή και δυσκολεύουν ακόμα περισσότερο τη ζωή του Μάρτιν Σουλτς, ο οποίος δείχνει να προσπαθεί μάταια να πείσει ότι ένας νέος «μεγάλος συνασπισμός» θα μπορούσε να τα κάνει όλα διαφορετικά, με έμφαση, από τη δική του μεριά, στην κοινωνική πολιτική. Ορισμένοι φτάνουν στο σημείο να φοβούνται ότι η προκλητική συχνά στάση των βαυαρών συντηρητικών, που ονειρεύονται και διαφημίζουν την ανάγκη για μια «συντηρητική επανάσταση» στη χώρα, θα μπορούσε τελικά να δυναμιτίσει τις συνομιλίες.
Την εβδομάδα που πέρασε υπήρξε, πάντως, και νέα παρέμβαση από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας, κ. Στάινμαϊερ, ο οποίος ζήτησε από τα κόμματα για μια ακόμα φορά να επιδείξουν ωριμότητα, υπευθυνότητα και κυρίως καλή αίσθηση του χρόνου που έχει ήδη κυλήσει από την ημέρα των εκλογών. Ηδη, το ανέκδοτο, που κυκλοφορεί στο Βερολίνο είναι το «ψηφίσαμε σχεδόν καλοκαίρι και ελπίζουμε σε κυβέρνηση λίγο πριν το καλοκαίρι».
Ο κ. Σουλτς βρίσκεται λοιπόν σε… στενωπό, δεχόμενος πιέσεις από όλες τις πλευρές, αλλά κι η θέση της κας Μέρκελ κάθε άλλο παρά ιδανική είναι. Αυτή την εβδομάδα εμφανίστηκε μια ακόμα δημοσκόπηση, που δείχνει τους συμπολίτες της να επικροτούν την ιδέα να εγκαταλείψει την καγκελαρία πριν το πέρας της επόμενης τετραετίας, ανοίγοντας το δρόμο σε ένα νεώτερο διάδοχο. Και οι δύο πάντως φαίνεται να συμφωνούν στο ότι για να ξεκινήσει το ουσιαστικό μέρος των συνομιλιών δεν θα πρέπει να υπάρχουν εκκρεμότητες στο επίπεδο των στόχων που θα έχουν τεθεί, έτσι ώστε να μην επαναληφθεί το φιάσκο της Τζαμάικας, κάτι που θα ήταν καταστροφικό για το προφίλ και των δύο.
