«Οι Ρόλινγκ Στόουνς ολέ ολέ ολέ!: Ταξιδεύοντας στη Λατινική Αμερική»
Του Στράτου Κερσανίδη
Ξεκίνησε την Παρασκευή 3 Μαρτίου, το 19ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης «Εικόνες του 21ου Αιώνα», το οποίο θα διαρκέσει έως τις 12 Μαρτίου. Για 10 μέρες η Θεσσαλονίκη υποδέχεται 213 ταινίες από όλον τον κόσμο που αντλούν τα θέματά τους από την καθημερινότητα η οποία γράφει τα πιο ευφάνταστα σενάρια. Άλλωστε, όπως έχει πει και ο μετρ του σασπένς, ο Άλφρεντ Χίτσκοκ, «Στη μυθοπλασία ο σκηνοθέτης είναι θεός. Στο ντοκιμαντέρ ο θεός είναι σκηνοθέτης!».
Η έναρξη έγινε στο Ολύμπιον με την προβολή του ντοκιμαντέρ «Οι Ρόλινγκ Στόουνς ολέ ολέ ολέ!: Ταξιδεύοντας στη Λατινική Αμερική» του Πολ Ντάγκντεϊλ. Ο σκηνοθέτης παρακολουθεί το ιστορικό ροκ συγκρότημα στη μεγάλη του περιοδεία σε 10 πόλεις της Λατινικής Αμερικής, στις αρχές του 2016.
Όπως είναι φυσικό, πρωτεύουσα θέση στο πρόγραμμα έχει η ελληνική παραγωγή η οποία, συνεχίζοντας τη δυναμική της παρουσία, εκπροσωπείται με 64 ταινίες, που επελέγησαν από τις 110 που κατατέθηκαν αρχικά και προβάλλονται τόσο στο διεθνές πρόγραμμα όσο και στο ελληνικό πανόραμα, ενώ τρεις από αυτές παίρνουν μέρος στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα, το οποίο εγκαινιάζεται για πρώτη φορά από φέτος.
Ελληνικό και διεθνές πρόγραμμα
Οι 12 ταινίες οι οποίες διαγωνίζονται, διεκδικούν το Χρυσό Αλέξανδρο (έπαθλο 5.000 ευρώ από το δήμο Θεσσαλονίκης) και το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής (έπαθλο 2.000 από την ΕΡΤ). Οι ελληνικές συμμετοχές του διαγωνιστικού είναι: «The extra mile»της Βικτωρίας Βελλοπούλου, «Πού είσαι Σινγκάλ;» των Άγγελου Ράλλη και Χάνε Ούλριχ Γκοσλ και «Village Potemkin» του Δομήνικου Ιγνατιάδη.
Και στα δύο τμήματα οι ταινίες εξερευνούν μια σειρά από θέματα τα οποία έχουν να κάνουν με όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητας, της κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής πραγματικότητας, της ιστορίας, της τέχνης, της εθνολογίας, της γεωγραφίας, του περιβάλλοντος κ.λπ. Έτσι, τα ελληνικά ντοκιμαντέρ χωρίζονται σε κατηγορίες όπως: Ήρωες της Διπλανής Πόρτας, Απ’ το Χθες στο Σήμερα, Οι Πρόσφυγες Εκπέμπουν SOS, Νέα Γενιά, Πολιτική στα Χρόνια του ISIS και της Κρίσης, Καρέ της Πόλης, Περίπατος στη Φύση, Με Επίκεντρο τον Άνθρωπο, Μέχρι το Τέλος, Τέχνες και Γράμματα (μουσική, θέατρο, σινεμά, εικαστικά, χορός, λογοτεχνία), Food vs Food.
Στο Διεθνές τμήμα ανακαλύπτουμε όσα μας ενώνουν με τον υπόλοιπο κόσμο μέσα από ντοκιμαντέρ που αφορούν στα Ανθρώπινα Δικαιώματα, τη Μνήμη και την Ιστορία, το Περιβάλλον, τη Μουσική, ιστορίες από όλο τον κόσμο (Καλειδοσκόπιο) και τα παιδιά και τους εφήβους (Docs for Kids).
Αφιερώματα
Ο φασισμός, η βαρβαρότητα της αποικιοκρατίας, οι πόλεμοι που συγκλόνισαν τον κόσμο και η μετανάστευση, είναι βασικά θέματα στο σινεμά του Γιέρβαντ Τζανικιάν και της Άντζελα Ρίτσι Λούκι. Ο ιταλός κινηματογραφιστής και η συμπατριώτισσά του κινηματογραφίστρια θεωρούνται παγκοσμίως δεξιοτέχνες στην ανασύνθεση, αφηγηματική και αισθητική, σπάνιου αρχειακού υλικού από τον 20ό και 21ο αιώνα. Καταπιάνονται με τα μεγαλύτερα ζητήματα της σύγχρονης ιστορίας, μέσα όμως από τα μάτια των ηττημένων και των αφανών ηρώων της. Το 19ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και η Documenta 14 παρουσιάζουν ένα ξεχωριστό αφιέρωμα στους δύο πρωτοπόρους της εικόνας, σε ένα αφιέρωμα το οποίο αποτελείται από πέντε ταινίες και αποτελεί μέρος της ενότητας Film Forward.
Εξαιρετικά ενδιαφέρον είναι και το αφιέρωμα στον Βίταλι Μάνσκι, τον ουκρανικής καταγωγής ρώσο σκηνοθέτης, το οποίο περιλαμβάνει επτά αντιπροσωπευτικές τους ταινίες. Ένα θέμα που βρίσκεται μονίμως στην επικαιρότ��τα, οι σχέσεις Ουκρανίας – Ρωσίας, έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στις ταινίες του, πυροδοτώντας όχι μόνο το διάλογο, αλλά και αντιδράσεις από τις αρχές. Ο Μάνσκι, θα βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη και το κοινό θα έχει την ευκαιρία να μοιραστεί μαζί του τα μυστικά της τέχνης του.
Επίσης, το φεστιβάλ τιμά τον Τζον Μπέρτζερ (1926-2017), διανοούμενο, θεωρητικό της τέχνης, συγγραφέα και ζωγράφο, ο οποίος πέθανε πρόσφατα. Βαθιά πολιτικοποιημένος όταν κέρδισε το βραβείο Booker για το βιβλίο του «G.», δώρισε τα μισά του χρήματα στους Μαύρους Πάνθηρες, επειδή είναι, «το μαύρο κίνημα με τη σοσιαλιστική και επαναστατική προοπτική».
Το αφιέρωμα περιλαμβάνει δύο ντοκιμαντέρ και μία έκθεση η οποία περιλαμβάνει 30 σχέδια και ζωγραφιές, που παρουσιάζονται για πρώτη φορά. Η έκθεση, η οποία θα εγκαινιαστεί στις 8 Μαρτίου, θα γίνει στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης (Αποθήκη Β1 στο Λιμάνι) και θα διαρκέσει από τις 4 Μαρτίου ως τις 13 Απριλίου 2017.
Σημαντικό και πάντοτε επίκαιρο είναι το αφιέρωμα «Μειονότητες», το οποίο μας φέρνει σε επαφή σε ανθρώπους που παλεύουν για μια καλύτερη ζωή. Η είσοδος στις ταινίες αυτού του αφιερώματος είναι ελεύθερη.
Το φεστιβάλ τιμά τον εμπνευστή του
Έναν ξεχωριστό άνθρωπο, ο οποίος εμπνεύστηκε και ίδρυσε, το 1999, το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, τιμά η φετινή 19η διοργάνωση. Πρόκειται για το Δημήτρη Εϊπίδη, ο οποίος υπήρξε διευθυντής του μέχρι το 2016.
Ο Δημήτρης Εϊπίδης, λοιπόν, επέλεξε 10 ντοκιμαντέρ, πρόσφατης παραγωγής (2005-2013), τα οποία ξεχώρισε ανάμεσα από εκατοντάδες και τα οποία παρουσιάστηκαν στο φεστιβάλ τα προηγούμενα χρόνια. Παίρνοντας carte blanche (λευκή επιταγή) παρουσιάζει αυτά τα 10 ντοκιμαντέρ, τα προτείνει στους θεατές και με αυτόν τον τρόπο συνθέτει νοερά ένα τεράστιο παζλ του πλανήτη, του χθες και του σήμερα.
•
