Σε επιφυλακή συναγερμού βρίσκονται οι νησιώτες και όχι μόνο, λόγω της προαναγγελίας από την πλευρά των ακτοπλοϊκών εταιρειών επιβάρυνσης, της τάξης του 12% με 15%, ανάλογα με το δρομολόγιο, στην τιμή των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων από 1η Μαΐου. Οι ακτοπλόοι έχουν ήδη, τις τελευταίες εβδομάδες, ξεκινήσει σειρά επαφών με την κυβέρνηση προκειμένου η επιβάρυνση, λόγω χρήσης ακριβότερου τύπου καυσίμου χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο, να μη φτάσει στους πολίτες, αφού φοβούνται ότι θα επιφέρει μείωση της επιβατικής κίνησης.
Με την έναρξη εφαρμογής νέων ρυθμιστικών κανόνων για τα καύσιμα, όπως ο κανονισμός SECA (Sulfur Emissions Control Area) στη Μεσόγειο, αλλά και ο κανονισμός Fuel EU Maritime, επιβάλλεται η καύση ακριβότερης ποιότητας καυσίμου ή η υποκατάσταση με αυξημένη προσθήκη βιοκαυσίμου, με στόχο να μειωθούν οι εκπομπές άνθρακα και θείου. Ο νέος τύπος εξευγενισμένου ναυτιλιακού καυσίμου είναι χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο και καθαρότερο από τα υπολειμματικά καύσιμα όπως το βαρύ μαζούτ, αλλά και ακριβότερο. Αυτό το καύσιμο καταναλώνουν ήδη τα ταχύπλοα, αλλά όχι τα πλοία που κινούνται σε μικρότερες αποστάσεις. Συνεπώς αναμένεται η αύξηση της τιμής να μην αφορά τα εισιτήρια των ακτοπλοϊκών συνδέσεων Πάτρας-Ιταλίας και εκείνα των δρομολογίων προς και από νησιά άνω των 200.000 κατοίκων, όπως η Κρήτη, όπου εφαρμόζεται ήδη το σύστημα εμπορίας ρύπων ETS της ΕΕ, σύμφωνα με το οποίο η κάθε ακτοπλοϊκή εταιρεία θα πρέπει να αγοράζει, για κάθε τόνο καυσίμου που καίει, τη χρηματιστηριακή αξία του διοξειδίου του άνθρακα που εκπέμπει. Την ίδια στιγμή, οι ακτοπλόοι προβάλλουν και το ζήτημα του κόστους του εκσυγχρονισμού του στόλου, που απαιτείται ώστε να συμμορφώνεται στις απαιτήσεις που θα ισχύουν από το 2030 και μετά και το οποίο υπολογίζεται σε ποσό άνω των 3 δισ.
Η κολοκυθιά της ανάληψης του κόστους
Οι ακτοπλόοι σε συναντήσεις με τον υπουργό Ναυτιλίας, Χρήστο Στυλιανίδη, κατέθεσαν συγκεκριμένες προτάσεις για να μη φτάσει το κόστος της πράσινης πολιτικής στον πολίτη, όπως τη μείωση του ΦΠΑ στα εισιτήρια των οχημάτων από το 24% στο 13%, αφού, όπως επισήμανε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας, Διονύσης Θεοδωράτος, το όχημα δεν είναι εμπορευματικό αγαθό αλλά συνοδεύει τον επιβάτη. Αλλά και τη μείωση του ΦΠΑ στο εισιτήριο του επιβάτη, καθώς αυτή τη στιγμή έχουμε πολύ υψηλό ΦΠΑ σε σχέση με άλλες χώρες.
Σημείωσαν επιπλέον ότι θα μπορούσαν να επιδοτηθούν από το κράτος τα εκπτωτικά εισιτήρια, αφού το 32% με 34% των εισιτηρίων των επιβατών στο σύνολο της ελληνικής ακτοπλοΐας είναι εκπτωτικά, με σημαντικό αριθμό εξ αυτών λόγω των υποχρεωτικών εκπτώσεων για ευπαθείς ομάδες, που ορίζει το υπουργείο Ναυτιλίας. Μάλιστα, ο κ. Θεοδωράτος χρησιμοποίησε ως παράδειγμα το κόστος κομίστρου σε άλλα μέσα μεταφοράς, όπως το ΚΤΕΛ, που επιδοτείται, κάτι που δεν γίνεται για την ελληνική ακτοπλοΐα.
Οι ακτοπλόοι πρότειναν επίσης την ανάληψη του κόστους της πράσινης πολιτικής από το κράτος, με επιδότηση στις εταιρείες πετρελαιοειδών της διαφοράς κόστους του εξευγενισμένου καυσίμου, σε σχέση με το παλιό καύσιμο, ώστε οι ακτοπλοϊκές εταιρείες να αγοράζουν το νέο καύσιμο στην τιμή του παλιού. Ενώ πρότειναν και τη στήριξη του κλάδου από άλλες πλευρές, όπως για παράδειγμα με την αύξηση της διάρκειας των συμβάσεων δημόσιας υπηρεσίας (άγονων γραμμών) σε 12 έτη.
Από την πλευρά του ο αρμόδιος υπουργός δήλωσε ότι τέθηκε από τον ίδιο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και έγινε αποδεκτό, οι εισπράξεις από το σύστημα εμπορίας ρύπων ETS να επανέρχονται ως αποζημίωση πίσω στην ακτοπλοΐα για την πράσινη μετάβαση. Όπως ανέφερε ο ίδιος η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απάντησε ότι αυτό είναι αρμοδιότητα του κράτους – μέλους και για αυτό θα πρέπει να πειστεί το Υπουργείο Ενέργειας…
Πού άραγε κείται το Μεταφορικό Ισοδύναμο;
Την ίδια στιγμή, η Νέα Αριστερά Κυκλάδων, με αφορμή ερώτηση των βουλευτών της Νέας Αριστεράς και την κυβερνητική απάντηση – εμπαιγμό, όπως την χαρακτηρίζει, επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της άμεσης καταβολής των οφειλών του Μεταφορικού Ισοδύναμου. «Η ελλιπέστατη ενδοκυκλαδική επικοινωνία δεν αφορά μόνο τις Δυτικές Κυκλάδες, αφορά το σύνολο των νησιών, είτε πρόκειται για μικρά νησιά όπως η Ανάφη είτε μεγάλα για τα οποία δεν καθίσταται δυνατή μια σύνδεση μετ’ επιστροφής σε λογικά πλαίσια, όπως το δρομολόγιο Νάξος-Σύρος, το οποίο εκτελείται μόνο κάθε Σάββατο! Όλη αυτή η κατάσταση, συνδυαζόμενη με την επικείμενη αύξηση των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων και την παντελή απαξίωση του πετυχημένου θεσμού του Μεταφορικού Ισοδύναμου, δημιουργεί ένα εκρηκτικό αδιέξοδο για τους μόνιμους κατοίκους κυρίως αλλά και τους δυνητικούς επισκέπτες», επισημαίνει στην ανακοίνωσή της.
Μάλιστα, με αφορμή τις συναντήσεις του υπουργού Ναυτιλίας με τους ακτοπλόους και τις εξαγγελίες που δόθηκαν στη δημοσιότητα, η ανακοίνωση σχολιάζει: «Ακούσαμε υποσχέσεις για 12ετείς συμβάσεις για τις “άγονες γραμμές”, κάτι που η ΕΕ είχε θεσπίσει πάνω από 30 χρόνια αλλά δεν εφαρμόστηκε ποτέ στη χώρα μας, ακούσαμε παροχολογίες για διάθεση κονδυλίων ύψους 400 εκατ. για τις άγονες γραμμές, από τα 80 που υποτίθεται ότι διατίθενται σήμερα. […] Δεν ακούσαμε όμως κάτι εκτός από ευχολόγια για τις επικείμενες αυξήσεις των εισιτηρίων, ενώ για το Μεταφορικό Ισοδύναμο επαναλαμβάνεται η αγαπημένη έκφραση των κυβερνητικών αξιωματούχων για «εξορθολογισμό» του, σαν να είναι άδικο ή ανορθολογικό μέτρο, σιωπώντας επιδεικτικά για τις σκανδαλώδεις καθυστερήσεις στις πληρωμές των ωφελούμενων, φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων». «Είναι πασιφανές», συνεχίζει η ανακοίνωση, «ότι το Υπουργείο και η κυβέρνηση ούτε μπορούν ούτε θέλουν να βελτιώσουν το καθεστώς που έχουν δημιουργήσει τα ολιγοπώλια των ναυτικών εταιρειών που νέμονται το Αιγαίο. Και αυτό βεβαίως αναδεικνύεται με τον πλέον καθαρό τρόπο κατά τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου».
