Ταξίδι προς την Ευρώπη, ταξίδι επιβίωσης
«Ταξιδεύω μόνος, με τους φίλους μου. Η οικογένειά μου έμεινε στο Αφγανιστάν. Δεν είχαμε λεφτά για να έρθουμε όλοι μαζί. Ακόμα και για μένα μόνο ήταν πολύ δύσκολο να μαζέψουμε το ποσό. Η μαμά μου, όμως, επέμενε να φύγω γιατί φοβόταν πολύ για τη ζωή μου» περιγράφει στην Εποχή ο Αλί, μόλις 17 χρονών, που για την ώρα βρίσκεται στην πλατεία Βικτωρίας.
Ένας μόνο από τους πολλούς ασυνόδευτους ανήλικους πρόσφυγες, που προσπαθεί να κατακτήσει το δικαίωμά του, έστω, στην επιβίωση. «Την πρώτη μέρα περπατήσαμε 18 ώρες στα βουνά για να φτάσουμε στο Ιράν. Ήταν πολύ δύσκολο ταξίδι. Είδαμε πολλούς νεκρούς στη διαδρομή. Δεν είχαμε αρκετό φαγητό και νερό. Όλη την ώρα φοβόμασταν μήπως κάποιος από τις ιρανικές αρχές μας πυροβολήσει. Μετά περάσαμε στην Τουρκία και έπειτα με βάρκα φθάσαμε στην Ελλάδα. Οι φίλοι μου λένε να περάσουμε στη Σερβία και από εκεί δεν ξέρω που θα πάμε. Απλά θέλουμε να βρούμε ένα μέρος που θα είναι καλά για να ζήσουμε. Σκεφτόμαστε τη Γερμανία γιατί λένε ότι φέρονται καλά στους πρόσφυγες εκεί».
Ο Αλί αυτή τη στιγμή, μαζί με εκατοντάδες άλλους πρόσφυγες, κοιμάται σε σκηνή, στην καλύτερη περίπτωση, και σε χαρτόκουτα που έχουν απλώσει στην πλατεία, μέσα στη βροχή. Παρόλο που το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής άνοιξε για τη διαμονή τους το κλειστό γήπεδο του Τάε κβο ντο, πολλοί παραμένουν εκεί, αφού πρώτο τους μέλημα είναι να βρουν τρόπο να πάνε στα σύνορα και να συνεχίσουν το ταξίδι τους πριν όλη η Ευρώπη κλειστεί πίσω από τείχη. Η κατάσταση που αντιμετωπίζουν είναι εξαιρετικά δύσκολη και γι’ αυτό συχνά σημειώνονται επεισόδια μεταξύ των προσφύγων για ένα μπουκάλι νερό ή ένα ρούχο. Στο χώρο της πλατείας βρίσκονται και πολλά μικρά παιδιά, ζώντας βάναυσες συνθήκες, ενώ πολλά από αυτά έχουν αρρωστήσει από ανεμοβλογιά.
Πλατεία εκμετάλλευσης και πόνου
«Είμαι εδώ τρεις μέρες. Ευτυχώς έχουμε φαγητό και νερό. Θέλαμε να φύγουμε από το Αφγανιστάν γιατί ήταν επικίνδυνα. Δεν ήμασταν ασφαλείς και δεν είχαμε ούτε λεφτά ούτε δουλειές. Και οι γονείς μου έφυγαν και πήγαν στο Ιράν, αλλά ούτε εκεί η ζωή είναι καλή, είναι δύσκολη. Οπότε εγώ έφυγα για να έρθω στην Ευρώπη. Ελπίζω να είναι καλύτερα» εύχεται ο Νασρόλα, 15 χρονών και επίσης ασυνόδευτος. Σημαντικό να σημειωθεί είναι πως ο Νασρόλα δεν ήξερε για την ύπαρξη του κέντρου φιλοξενίας στον Ελαιώνα, γεγονός που καταδεικνύει ότι δεν αρκεί το κράτος να δημιουργεί υποδομές, αν δεν φροντίζει και να εξυπηρετούν όντως τους πρόσφυγες, ιδίως τις ευαίσθητες ομάδες.
«Θέλουμε να καταγγείλουμε ότι οι καφετέριες εδώ για να πάνε οι πρόσφυγες τουαλέτα τους χρεώνουν ένα ευρώ και για να φορτίσουν τα κινητά τους πέντε ευρώ» καταδεικνύει την κερδοσκοπία σε βάρος των προσφύγων η Μαρία Βούλγαρη, μια από τις κατοίκους που ήρθαν και πρόσφεραν φαγητό στους πρόσφυγες της πλατείας.
«Η δημοτική αρχή, όπως και το κράτος δεν έχουν κάνει τίποτα για τους ανθρώπους εδώ. Ευτυχώς που υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι που προσφέρουν ό,τι μπορούν» τονίζει η Κάλλια Κόντου, αλληλέγγυα κάτοικος της περιοχής.
Υποκριτική η Ευρωπαϊκή Ένωση
Παράλληλα με αυτές τις απάνθρωπες καταστάσεις, τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνεδρίασαν για το προσφυγικό ζήτημα και δήλωσαν ικανοποιημένα επειδή κατάφεραν να ψηφίσουν τη μετεγκατάσταση μόλις 120.000 προσφύγων ακόμα, την Τρίτη στη σύνοδο των υπουργών Εσωτερικών.
«Μιλούν για μετεγκατάσταση 160.000 ανθρώπων συνολικά, τη στιγμή που στην Ελλάδα το 2015 ήρθαν 347.000. Ποια είναι η αλληλεγγύη της Ευρώπης; Η Ευρώπη με 550 εκατ. κατοίκους, έχει δεχτεί 500.000 πρόσφυγες μόνο, όταν παγκόσμια συντελείται η μεγαλύτερη κίνηση προσφύγων μετά το Β’ Παγκόσμιο. Χώρες όπως η Τουρκία, η Ιορδανία και ο Λίβανος έχουν δεχτεί στο έδαφός τους 4,2 εκατ. ανθρώπους. Για μια Ευρώπη που έχει από τους μεγαλύτερους προϋπολογισμούς στον κόσμο, τα νούμερα αυτά είναι ένα τίποτα» επισημαίνει ο Απόστολος Βεΐζης, υπεύθυνος προγραμμάτων του ελληνικού τμήματος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα.
Ακόμα και αυτή η απόφαση, όμως, δεν λήφθηκε με ομοφωνία, καθώς η Τσεχία, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία, Ρουμανία και Λετονία έφεραν έντονες ενστάσεις, έχοντας συντονίσει τη γραμμή τους πιο πριν με συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών τους στην Πράγα. Η κυβέρνηση της Σλοβακίας, μάλιστα, ανακοίνωσε πως δεν πρόκειται να δεχθεί την ποσόστωση και την υλοποίηση του μέτρου, ενώ η Τσεχία, παρά την αποδοχή της απόφασης, όπως και οι υπόλοιπες χώρες, δήλωσε πως αυτό θα πλήξει τις σχέσεις της χώρας με την ΕΕ.
Τείχη και σφαίρες για τους πρόσφυγες
Την ίδια στιγμή η Ουγγαρία συνεχίζει να χτίζει φράχτες στα σύνορά της και αποφάσισε και τη χρήση πλαστικών σφαιρών από το στρατό ενάντια στους πρόσφυγες. Ενώ ο Ούγγρος πρωθυπουργός, Βίκτορ Όρμπαν, στη δήλωσή του κατά την είσοδό του για τη Σύνοδο Κορυφής την Τετάρτη, πρότεινε τη φύλαξη των ελληνικών συνόρων από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ώστε να σταματήσουν να εισέρχονται οι πρόσφυγες.
Ανάλογη στάση όσον αφορά στο προσφυγικό ζήτημα αρχίζουν να κρατούν κι άλλες χώρες, όπως η Κροατία που έκλεισε τα σύνορά της με τη Σερβία, επικρίνοντάς τη για το γεγονός ότι αφήνει τους πρόσφυγες να κινούνται ελεύθερα, δήλωση που πριν λίγες μέρες έκανε και για την Ελλάδα. Παράλληλα, στο φως της δημοσιότητας ήρθαν οι απαράδεκτες συνθήκες κράτησης που υποβάλλει η χώρα στους πρόσφυγες, σε ένα χώρο όπου δεν υπάρχει καμία υποδομή στέγασης, με τους ανθρώπους να βρίσκονται στο χώμα περικυκλωμένοι από συρματοπλέγματα. Τις ξενοφοβικές της τάσεις έδειξε και η Αυστρία, καθώς επαναπροώθησε 5.000 πρόσφυγες στις ευρωπαϊκές χώρες από όπου είχαν έρθει.
Ταυτόχρονα, όμως, αναπτύσσεται στην Ευρώπη και ένα μεγάλο κίνημα αλληλεγγύης ενάντια στους φράχτες που εμποδίζουν τη διέλευση των προσφύγων. Καραβάνια αλληλέγγυων από όλη την Ευρώπη θα ακολουθήσουν τις πορείες των προσφύγων από χώρα σε χώρα, προσφέροντάς τους ρούχα και τρόφιμα, αλλά και υποστηρίζοντας κάθε φορά μπροστά στις εκάστοτε συνοριακές αρχές το αίτημα για ανοιχτά σύνορα.
Όσον αφορά στα ελληνικά σύνορα η κατάσταση πρόκειται να βελτιωθεί, καθώς κατασκευάζεται προσφυγικός καταυλισμός στην Ειδομένη από τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα σε συνεργασία με άλλες ΜΚΟ. Έκρυθμη κρίνεται, όμως, η κατάσταση στα ελλητουρκικά σύνορα, με τις τουρκικές αρχές να εμποδίζουν τους πρόσφυγες να περάσουν στη χώρα. «Γίνονται προσπάθειες των ανθρώπων να φθάσουν με ασφάλεια στην Ευρώπη, γι’ αυτό και άρχισαν να κινούνται μέσω στεριάς. Την ίδια στιγμή, όμως, η Τουρκία τους απαγορεύει να περάσουν τα σύνορα στην Αδριανούπολη, βάσει της πολιτικής που προωθεί η ΕΕ για τη φύλαξη των εξωτερικών της συνόρων. Αφαιρούν στους ανθρώπους το δικαίωμα σε μια ασφαλή ζωή. Η ΕΕ προτιμά να δώσει κάποια χρήματα σε άλλες χώρες να διαχειριστούν το ζήτημα και μετά να τους κουνά το δάχτυλο ότι δεν το κάνουν τονίζει ο Απόστολος Βεΐζης.
Πόντιος Πιλάτος
Σε αυτό το μήκος κύματος αποφάσισε στη Σύνοδο Κορυφής να κινηθεί η πολιτική της ΕΕ για το προσφυγικό, μεταβιβάζοντας τις ευθύνες της σε άλλες χώρες. Πιο συγκεκριμένα, αποφάσισαν την «προφύλαξη των εξωτερικών συνόρων της Ευρώπης», διαθέτοντας 1 δισ. ευρώ σε χώρες όπως η Τουρκία, ο Λίβανος και η Ιορδανία προκειμένου να συγκρατήσουν το κύμα των προσφύγων. Χρηματοδοτική στήριξη θα δοθεί, επίσης, και στην ΠΓΔΜ και τη Σερβία. Για την Ελλάδα και την Ιταλία συμφωνήθηκε ότι μέχρι το τέλος Νοεμβρίου θα είναι έτοιμα και θα λειτουργήσουν τα κέντρα καταγραφής προσφύγων, θέτοντας, όμως, ως βασικό στόχο τον επαναπατρισμό όλων των μεταναστών. Χρησιμοποιούν, κατά αυτόν τον τρόπο, ως άλλοθι το προσφυγικό ρεύμα για την περαιτέρω περιχαράκωση και ξενοφοβία της Ευρώπης που καιρό τώρα δεν επιθυμεί μετανάστες στο έδαφός της.
«Οι φράχτες της Ευρώπης σκοτώνουν. Πρέπει να υπάρξουν νόμιμοι δίοδοι ώστε να έρθουν οι πρόσφυγες. Οι αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής δεν θα έχουν κανένα αποτέλεσμα στην επίλυση του ζητήματος. Το να δώσει η ΕΕ χρήματα στην Τουρκία και στις άλλες γειτονικές χώρες της Συρίας που δεν έχουν και το καλύτερο βιογραφικό στο ζήτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δεν αποτελεί λύση για το προσφυγικό. Η ευρωπαϊκή πολιτική που κηρύττει τον πόλεμο στους διακινητές, ουσιαστικά κινείται ενάντια στους πρόσφυγες, γιατί είναι το μόνο μέσω που τους έχουν αφήσει ώστε να έρθουν εδώ. Κάθε ευρωπαϊκή χώρα κλείνεται στο καβούκι της θεωρώντας πως το πρόβλημα δεν είναι δικό της. Η ΕΕ δεν κάνει ούτε προσπάθεια για τη διαχείριση του προβλήματος» κατακρίνει την ευρωπαϊκή πολιτική ο υπεύθυνος από τους Γιατρούς του Κόσμου.
Τζέλα Αλιπράντη
