Δύο νέα παιδιά πιάστηκαν χέρι με χέρι και πήδηξαν στο κενό. Μια στιγμή, δύο ζωές, μια κραυγή. Εκεί που σταματά ο χρόνος και ξεκινά η άχρονη σιγή. Το γιατί μένει μετέωρο, γιατί κανείς δεν θα πει την απάντηση. Όχι γιατί δεν την ξέρει. Αλλά ακριβώς επειδή την ξέρει. Και αυτή η γνώση δηλώνει και την ενοχή.
Δύο παιδιά και χιλιάδες άλλα παιδιά μέχρι τα 25 ζουν σε μια κρίση. Αφενός οικονομική, αφετέρου αξιακή. Γιατί όταν ένα παιδί, ένας έφηβος δεν μπορεί να ονειρευτεί, τότε απλώς φεύγει. Ξέρετε, θα ειπωθούν πολλά, θα γραφτούν περισσότερα. Άλλωστε στο μετά περισσεύουν οι λέξεις. Αλλά στο πριν; Με το δημόσιο σχολείο σε παρακμή, με τους εκπαιδευτικούς απαξιωμένους, με τη λογική του στέλνουμε ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς να βοηθήσουν στη διαχείριση του πένθους μετά και όχι πριν, να μην υπάρχουν σταθερά πριν, ώστε να προσέξουν, να δουν αυτά τα σημάδια που χτυπούν τον συναγερμό… Πάντα μετά.
Και στο τέλος της μέρας; Οι πανελλαδικές. Το «ιερό τοτέμ». Το άλφα και το ωμέγα της ύπαρξης του σημερινού σχολείου, ως οντότητα. Σε επίπεδο συμβόλου σημαίνουν τα πάντα. Στην πραγματικότητα όλο και λιγότερα, δεδομένου ότι το πτυχίο πια δεν είναι η ικανή και αναγκαία συνθήκη για μια καλή δουλειά. Όλα σημαίνουν λοιπόν. Ο πλέον σκληρά εργαζόμενος άνθρωπος είναι ο μαθητής και η μαθήτρια. Ατελείωτες ώρες κάθε μέρα, στερημένες από χαρά, από δημιουργία. Είναι γκρίζο το σχολείο δάσκαλε, δεν μας αρέσει. Και ένα γκρίζο σχολείο και μάλιστα σε διαρκή κρίση δεν μπορεί πια να σώσει. Γιατί το ίδιο το κράτος δεν θέλει να σώσει. Και η κοινωνία; Έχτισε ένα τείχος υπερπροστατευτικότητας για τα παιδιά της. Που απουσιάζουν όμως τα κοινωνικά αντισώματα. Οι διέξοδοι της ελπίδας. Όπου σε αυτόν τον αγαπητικό, ανελεύθερο κύκλο της προστασίας, η ήττα δεν υπάρχει. Το πώς δηλαδή ένα παιδί θα μάθει να σκέφτεται γύρω από τις μικρές ή λιγότερο μικρές ήττες του. Στις επιδόσεις του, στις σχέσεις του, όπου αλλού. Και οι γονείς; Ανεπαισθήτως βλέπουν στο παιδί τους τα δικά τους πράγματα, εκείνα που αυτοί δεν κατάφεραν. Και το παιδί αναλαμβάνει ένα βάρος που δεν του αναλογεί.
Ας μην ρωτήσουμε τι δεν κάναμε για να αποτρέψουμε το άλμα στο κενό. Πάνω κάτω ξέρουμε. Και κυρίως ξέρουν αυτοί που παίρνουν τις αποφάσεις. Ξέρουν που οδηγούν οι αποφάσεις τους, ξέρουν που οδηγεί και το μοντέλο τους. Το ξέρουν καλά. Απλώς κάποιες φορές συμβαίνει να ξεφύγει κάτι που θα ξεφτιλίσει το μοντέλο τους. Στην ακραία περίπτωση είναι η κραυγή του άλματος στο άχρονο. Το σχολείο δεν υπάρχει ως γκρίζο, το φτιάξατε γκρίζο. Αρνηθήκατε όλα τα άλλα χρώματα. Η απαξία του δημόσιου σχολείου δεν έτυχε. Επιλογή είναι. Η κρίση δεν είναι φυσικό φαινόμενο, δικό σας δημιούργημα είναι. Και κάποια στιγμή να το πούμε καθαρά. Το ιερό τοτέμ των Πανελλαδικών δίνει πολύ χρήμα. Χρήμα που πληρώνει η οικογένεια χωρίς να ξέρει αν θα βγει το πλάνο. Και αντί να υπάρχει ένα δημόσιο σχολείο απλώς χαρούμενο, υπάρχει μια γενιά που έμαθε στο γκρίζο και στη ματαίωση. Γι’ αυτό –σας παρακαλώ– μην κάνετε τον θλιμμένο, ούτε τον ανήξερο. Μιλώ για τους κυβερνώντες. Γιατί θα συνέβαινε. Το ξέρατε, δεν μπορεί να μην το ξέρατε. Όταν ένας μέσος μαθητής Λυκείου εργάζεται κατά μέσο όρο 13 ώρες την ημέρα χωρίς ρεπό, χωρίς αμοιβή και με ένα μεγάλο πρέπει μέσα, υπόρρητο αλλά σαφές, ναι κάποια στιγμή (ή πολλές στιγμές )θα σπάσει, αλλά από κάτω δεν υπάρχει πια εδώ και χρόνια δίχτυ προστασίας. Ο ακροβάτης περπατά μόνος με το κοντάρι του, στο τεντωμένο σχοινί. Δεν υπάρχει δίχτυ προστασίας, μόνο το τσιμεντένιο πάτωμα, μόνο το τσιμεντένιο πάτωμα με λίγες κηλίδες αίματος. Ήταν δεκαεπτά χρονών. Ήταν μόνο δεκαεπτά χρονών. Καληνύχτα.
Φωτογραφία: Alexis Fauvet / Unsplash
