Συσκέψεις επί συσκέψεων στο Μαξίμου προκειμένου να παταχθεί η ακρίβεια και να περιορισθεί η αύξηση των τιμών πρώτης ανάγκης. Η τελευταία από αυτές πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 29 Ιουνίου στο Μαξίμου, με τον πρωθυπουργό, τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, τον υπουργό Ανάπτυξης, τη διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Καταναλωτή και τους προέδρους ΣΕΒ, ΣΕΒΤ και Ένωσης Σουπερμάρκετ.
Δύο αποφάσεις προέκυψαν: Το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους καταργείται στις 30 Ιουνίου, όπως προγραμματιζόταν και ανακοίνωσε ο υπουργός Ανάπτυξης. Αντί αυτού, συμφωνήθηκε δίμηνο «πάγωμα» των ήδη μειωμένων τιμών σε περίπου 2.000 κωδικούς προϊόντων (που είχαν μειωθεί 6% λόγω του πλαφόν), για όλο το καλοκαίρι, χωρίς νέες αυξήσεις. Παράλληλα ανακοινώθηκε ένας στόχος για το μέλλον: μια «Εθνική Κοινωνική Συμφωνία» με μειώσεις τιμών πάνω από 5% (όσο περίπου ο σημερινός πληθωρισμός) σε εκατοντάδες προϊόντα, να εφαρμοστεί από τις αρχές Σεπτεμβρίου με διάρκεια τουλάχιστον ως το τέλος του χρόνου.
Δια γυμνού οφθαλμού ο οποιοσδήποτε καλοπροαίρετος πολίτης και καταναλωτής εύκολα διακρίνει εδώ ένα ξεκάθαρο μοτίβο: το μόνο δεσμευτικό μέτρο (το πλαφόν κέρδους, που ήταν νομικά επιβεβλημένο) αντικαταστάθηκε από ένα εθελοντικό —λέξη που χρησιμοποιείται ρητά στις ανακοινώσεις της κυβέρνησης («εθελοντικό πλαίσιο»)— δηλαδή μια «συμφωνία κυρίων» χωρίς νομική δέσμευση ή κύρωση αν δεν τηρηθεί.
Δύο στοιχεία ενισχύουν τον σκεπτικισμό: Ήταν οι εκπρόσωποι της αγοράς που είχαν ταχθεί ενάντια στην παράταση του πλαφόν, υποστηρίζοντας ότι «η αποκλιμάκωση τιμών μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικότερα μέσω διαρθρωτικών παρεμβάσεων». Δηλαδή ζήτησαν ακριβώς αυτό που πήραν: κατάργηση δεσμευτικού μέτρου, αντικατάσταση με κάτι ασθενέστερο. Την αβεβαιότητα παραδέχεται και η κυβερνητική ανακοίνωση: «το μεγάλο στοίχημα παραμένει αν η συμφωνία θα μεταφραστεί σε ουσιαστικό όφελος για τα νοικοκυριά», με τις λεπτομέρειες να μένουν ασαφείς ως το επόμενο διάστημα.
Υπάρχει ακόμα το γεγονός ότι εκτός από τα αναφερόμενα περίπου 2.000 προϊόντα, υπάρχουν ακόμη άλλα 18.000 άλλα προϊόντα για τα οποία δεν γίνεται καμία μνεία. Προφανώς αυτά θα βρουν την τιμή ισορροπίας από την «ελεύθερη αγορά», όπως θα έλεγε με περισσή άνεση ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης.
Εν κατακλείδι, η ουσία της συνάντησης είναι αυτή που έχουμε ήδη αναφέρει: ένα δεσμευτικό μέτρο αντικαθίσταται από μια «συμφωνία» με ασαφές περιεχόμενο, αόριστο χρονοδιάγραμμα («θα οριστικοποιηθεί το επόμενο διάστημα»), και χωρίς κύρωση σε περίπτωση μη τήρησης. Η αξία της θα φανεί μόνο τον Σεπτέμβριο, όταν δούμε αν οι «μειώσεις πάνω από 5%» θα γίνουν πραγματικότητα ή θα μείνει στην κατηγορία της ασαφούς πολιτικής δέσμευσης που είδαμε σε άλλα παραδείγματα σήμερα. Οι επιχειρηματίες πήραν αυτό που ήθελαν, ενώ οι καταναλωτές έλαβαν απλά υποσχέσεις και μάλιστα ανέξοδες.
Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια κυβέρνηση η οποία δεν ορρωδεί προ ουδενός, επικαλούμενη ότι συνεχώς προσπαθεί με κάθε τρόπο να συγκρατήσει την άνοδο των τιμών ενώ επί της ουσίας συμβάλλει με την πολιτική της επί των εμμέσων φόρων, και όχι μόνο, στην αύξησή τους. Πρόκειται περί συνειδητής προσπάθειας απόκρυψης της αλήθειας.
Το τελευταίο επιχείρημα που τα κυβερνητικά στελέχη χρησιμοποιούν ομαδικά είναι ότι ο σωρευτικός πληθωρισμός από το 2019 μέχρι και σήμερα είναι μικρότερος από τον αντίστοιχο των χωρών της ευρωζώνης. Ούτε αυτό είναι αληθές. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, ο σωρευτικός εναρμονισμένος πληθωρισμός σε ετήσια βάση είναι για την Ελλάδα την περίοδο 2019 – Μάιος 2026 στο 25,1%, ενώ ο αντίστοιχος των χωρών της ευρωζώνης είναι 23,1%. Όμως αν υπολογίσουμε τον σωρευτικό πληθωρισμό την περίοδο 2023 – Μάιος 2026, που κατά γενική ομολογία αντιστοιχεί σε μια πιο κανονική περίοδο, τότε στην Ελλάδα έχουμε 14,8% και στη ευρωζώνη 11,0%. Σχεδόν 4 ποσοστιαίες μονάδες διαφορά που μεταφράζεται πολλαπλάσια δυσμενώς ως προς την αγοραστική δύναμη των Ελλήνων, λόγω των χαμηλών μισθών.
Η αποτυχία της κυβερνητικής πολιτικής στο θέμα της διαχείρισης του πληθωρισμού κατά γενική ομολογία είναι αποδεκτή. Η εμμονή σε ξεπερασμένες ιδεολογικές αντιλήψεις οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε λάθος πορεία.
Φωτο: Βασίλης Ρεμπάπης / Eurokinissi
