Του Σάββα Αθανασίου
Τις προθέσεις του αρμόδιου υπουργείου για τις αγορές «Χωρίς Μεσάζοντες» αποκάλυψε ο γενικός γραμματέας Εμπορίου, κ. Παπαδεράκης, σε αντιπροσωπεία από το Συντονιστικό των Χωρίς Μεσάζοντες, που τον επισκέφθηκε την περασμένη Πέμπτη και συζήτησε μαζί του την αναγκαιότητα τροποποίησης του νόμου 4264/2014, που αφορά το υπαίθριο εμπόριο. Ο κ. Παπαδεράκης ζήτησε τις απόψεις του Συντονιστικού, ενώ τον ενημέρωσαν για τις πανελλαδικές δράσεις που προγραμματίζονται για την Κυριακή 9 Οκτωβρίου, σε ένδειξη διαμαρτυρίας και προβολής των αιτημάτων των κινημάτων. Η απόσταση είναι μεγάλη μεταξύ του υπουργείου και του Συντονιστικού, ενώ σαφώς δεν ικανοποιούνται τα κινήματα των Χωρίς Μεσάζοντες με τις προτεινόμενες δράσεις. Τα σημαντικότερα σημεία, των προωθούμενων διατάξεων έχουν ως εξής:
1. Οι αγορές αυτές διοργανώνονται με ευθύνη του δήμου, μετά από απόφαση του δημοτικού συμβουλίου και υποχρεωτικά μετά από πρόταση των φορέων που αναφέρονται στην παράγραφο 2, και που δραστηριοποιούνται στα όρια της περιφερειακής ενότητας, στην οποία ανήκει γεωγραφικά ο οικείος δήμος. Δικαίωμα συμμετοχής έχουν οι επαγγελματίες αγρότες που είναι γραμμένοι στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων του ΥΠΑΑΤ, για πώληση των αποκλειστικά ιδιοπαραγόμενων προϊόντων, τα οποία επιβεβαιώνονται και από τη δήλωση ΟΣΔΕ, και οι οποίοι διενεργούν αυτοπροσώπως τις πωλήσεις. Προκειμένου για προϊόντα οικοτεχνίας, ο παραγωγός πρέπει να πληροί τους όρους και τις προϋποθέσεις της με αριθμό 4192/120862/25-11-2015 (ΦΕΚ Β΄2468) Υπουργικής Απόφασης.
2. Για τη διοργάνωση των αγορών του παρόντος άρθρου, οι οποίες μπορούν να χαρακτηρίζονται από το δήμο με ονομασία της επιλογής του, η οποία θα παραπέμπει σαφώς στην απευθείας διάθεση από τον παραγωγό στον καταναλωτή, οι δήμοι μπορούν να συμβάλλονται με Ενώσεις Καταναλωτών, του άρθρου 10 του ν.2251/1994, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, με Συνεταιρισμούς Καταναλωτών, καθώς και με Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ).
3. Ο δήμος με δημόσια ανακοίνωση καθορίζει την ημέρα και το χώρο λειτουργίας της αγοράς, η οποία διοργανώνεται με συχνότητα όχι μεγαλύτερη της μιας φοράς το δίμηνο, το μέγιστο αριθμό των πωλητών, καθώς και τις κατηγορίες των προϊόντων. Η μέρα λειτουργίας δε θα πρέπει να συμπίπτει με τη λειτουργίας άλλης μορφής υπαίθριας αγοράς, ενώ μπορεί να είναι Κυριακή. Οι ενδιαφερόμενοι πωλητές, πριν τη διοργάνωση της αγοράς, εκδηλώνουν το ενδιαφέρον τους στο δήμο εντός των προθεσμιών που ορίζονται στην ανακοίνωση, υποβάλλοντας τη βεβαίωση του Μ.Α.Α.Ε., τη δήλωση ΟΣΔΕ, στην οποία αναφέρονται τα παραγόμενα προϊόντα, καθώς και υπεύθυνη δήλωση σχετικά με τις ποσότητες των ιδιοπαραγόμενων προϊόντων που πρόκειται να διακινήσουν τη συγκεκριμένη ημέρα. Προκειμένου για προϊόντα οικοτεχνίας υποβάλλεται βεβαίωση από το Κ.Η.Μ.Ο. Σε περίπτωση που ο αριθμός των ενδιαφερομένων είναι μεγαλύτερος από τον αριθμό των παραγωγών που πρόκειται να δραστηριοποιηθούν στην αγορά τη συγκεκριμένη ημέρα, διενεργείται με ευθύνη του δήμου κλήρωση μεταξύ των ενδιαφερομένων, η οποία πληροί όλους τους όρους διαφάνειας. Εναλλακτικά, για την επιλογή των πωλητών, ο δήμος δύναται να εφαρμόζει αντί της κλήρωσης κριτήρια της επιλογής του, όπως ενδεικτικά χαμηλότερη τιμή ή συστήματα διασφάλισης ποιότητας. Για τη θέση που θα καταλάβει ο κάθε πωλητής διενεργείται κλήρωση.
4. Ο δήμος, τουλάχιστον μια ημέρα πριν τη διενέργεια της αγοράς, καταρτίζει μητρώο συμμετεχόντων παραγωγών, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται και τα προς διάθεση προϊόντα ανά παραγωγό για τη συγκεκριμένη ημέρα. Ο σχετικός κατάλογος είναι διαθέσιμος ανά πάσα στιγμή στα ελεγκτικά όργανα που είναι αρμόδια για τον έλεγχο εφαρμογής των διατάξεων της κείμενης νομοθεσίας που αναφέρεται στην παράγραφο 7, εφόσον ζητηθεί. Η εγγραφή στον εν λόγω κατάλογο υπέχει θέση άδειας για τη συμμετοχή στη συγκεκριμένη αγορά και η σχετική βεβαίωση συμμετοχής, που χορηγείται από το δήμο, επιδεικνύεται στα αρμόδια ελεγκτικά όργανα, εφόσον ζητηθεί. Ως προς τις διοικητικές και ποινικές κυρώσεις εφαρμογή έχουν τα οριζόμενα στο παρόντα νόμο για τις λοιπές μορφές υπαιθρίου εμπορίου.
5. Δικαίωμα συμμετοχής δεν έχουν οι κάτοχοι παραγωγικών αδειών πωλητών λαϊκών αγορών και υπαιθρίου εμπορίου (πλανόδιου ή στάσιμου).
6. Με κανονιστική απόφαση του δήμου ορίζονται θέματα λειτουργίας, όπως ιδίως, ωράριο, καθαριότητα, αιτήσεις ενδιαφερομένων και έλεγχος δικαιολογητικών, πωλούμενα προϊόντα, χώρος λειτουργίας, στέρηση δικαιώματος συμμετοχής σε περίπτωση παράβασης του κανονισμού λειτουργίας, κτλ. Η αρμοδιότητά τους αυτή απορρέει και από το άρθρο 79 παρ.1δ, δ1, του ν.3463/2006 (Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων) όπου ρητά αναφέρεται ότι οι δημοτικές και κοινοτικές αρχές ρυθμίζουν θέματα της αρμοδιότητάς τους εκδίδοντας τοπικές κανονιστικές αποφάσεις, στο πλαίσιο της κείμενης νομοθεσίας, με τις οποίες «καθορίζουν τους όρους και τις προϋποθέσεις για τη χρήση και λειτουργία των δημοτικών και κοινοτικών αγορών, των εμποροπανηγύρεων, παραδοσιακού ή μη χαρακτήρα, των ζωοπανηγύρεων, των χριστουγεννιάτικων αγορών και γενικά των υπαίθριων εμπορικών δραστηριοτήτων».
7. Σε κάθε περίπτωση στην παραπάνω κανονιστική απόφαση θα γίνεται ρητή αναφορά ότι η πώληση των προϊόντων θα συμμορφώνεται με τις εκάστοτε ισχύουσες υγειονομικές διατάξεις για την υγιεινή και την ασφάλεια των τροφίμων, τις διατάξεις της φορολογίας και τους Κανόνες Διακίνησης και Εμπορίας Προϊόντων και Παροχής Υπηρεσιών (ΔΙ.Ε.Π Π.Υ) και ότι οι δραστηριοποιούμενοι υπόκεινται στον έλεγχο των αρμόδιων ελεγκτικών οργάνων για την τήρηση όλων των παραπάνω.
Διαφορετική προσέγγιση
Τέλος, να επισημανθεί ότι την περασμένη Δευτέρα, σε συνάντηση εκπροσώπων των Κοινωνικών Δομών με τις υπουργούς Ράνια Αντωνοπούλου και Θεανώ Φωτίου, η πρώτη δεσμεύθηκε να συμπεριλάβει στη νέα νομοθεσία για τις ΚΟΙΝΣΕΠ τη δυνατότητα να διοργανώνουν αγορές χωρίς μεσάζοντες. Είναι ολοφάνερο ότι, το υπουργείο Εργασίας και το υπουργείο Οικονομικών προσεγγίζουν μάλλον διαφορετικά το θέμα. Ωστόσο, οι θέσεις του Συντονιστικού είναι διαμετρικά αντίθετες και με τις δύο αυτές επίσημες θέσεις.
•
