Το κόμμα FIDESZ (Ένωση Νέων Δημοκρατών) του Orban, βρίσκεται στην κυβέρνηση από το 2010 με πλειοψηφία δύο τρίτων. Ενώ μέχρι πρόσφατα ήταν ο απόλυτος κυρίαρχος της πολιτικής σκηνής, πλέον φαίνονται σημάδια ρωγμής. Ο Orban νιώθει, για πρώτη φορά, ότι το απολυταρχικό καθεστώς του κινδυνεύει από την αυξανόμενη κοινωνική αντίσταση, που συμπίπτει με την εμφάνιση μιας νέας πολιτικής δύναμης, η οποία μπορεί να δώσει το πλαίσιο για μια ελπιδοφόρα πορεία των δυνάμεων της αντιπολίτευσης στις επόμενες εκλογές, το 2026.
Το νέο κόμμα TISZA (Σεβασμός και Ελευθερία) υπό την ηγεσία του Μagyar Peter, ενός δυναμικού σαραντάρη, κατάφερε, σε μόλις ένα χρόνο, αυτό που η παραδοσιακή αντιπολίτευση με τις αντίπαλες και μη συνεργαζόμενες δυνάμεις της δεν μπόρεσε να πετύχει σε μια δεκαετία. να δώσει, δηλαδή, ελπίδα σε ευρύ φάσμα της κοινωνίας, ότι η αλλαγή με την εκδίωξη του Orban και του αρρωστημένου συστήματος γύρω του είναι επιτέλους εφικτή.
Ο Μagyar, σχεδόν ένα χρόνο πριν, προκαλούσε σεισμό στην πολιτική σκηνή με μια συνέντευξή του σε ανεξάρτητο κανάλι του YouTube, που σε ελάχιστο χρόνο έγινε viral με εκατομμύρια θεάσεις. Κατήγγειλε τη σήψη, τη διαφθορά, την καταλήστευση του εθνικού πλούτου και τον ξεδιάντροπο πλουτισμό του στενού οικογενειακού και φιλικού κύκλου του Orban. Δεν είπε τίποτα το νέο. Ωστόσο, τα λόγια του απέκτησαν βαρύτητα, γιατί και ο ίδιος ήταν χαϊδεμένο παιδί του συστήματος.
Μπορεί, βέβαια, το κίνητρο της «εξομολόγησης-καταγγελίας» να ήταν το υπεραναπτηγμένο και πληγωμένο «Εγώ». Σε κάθε περίπτωση, ο Μagyar εκμεταλλεύτηκε πολύ έξυπνα τον αρχικό «θόρυβο» που προκάλεσε, και ομολογουμένως με ακούραστη δουλειά, απίστευτη ενέργεια και αναμφισβήτητο επικοινωνιακό ταλέντο, κατάφερε να οργανωθεί. Σε μόλις τέσσερις μήνες το κόμμα TISZA όχι μόνο συμμετείχε στις ευρωεκλογές, αλλά κατέκτησε σχεδόν το 30% των ψήφων. Επιπλέον, ανέδειξε επτά ευρωβουλευτές που βρήκαν ζεστές αγκαλιές στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, όπου ήδη βλέπουν τον Μagyar ως τον επόμενο πρωθυπουργό στη θέση του Orban.
Φαίνεται ότι οι πολιτικές επιλογές και οι μέθοδοί του αποδίδουν. Το σλόγκαν που καλεί όλους σε «Μία σημαία, μία πατρίδα!» είναι ελκυστικό, σε μια κοινωνία η οποία επί δεκαπέντε χρόνια ακούει μόνο προπαγάνδα που διασπείρει το διχασμό, το μίσος, τον φόβο, τη μισαλλοδοξία και την αναζήτηση εχθρών. Το κοινό αίσθημα μεγάλου μέρους της ουγγρικής κοινωνίας είναι η αγωνιώδης αναμονή να έρθει επιτέλους κάποιος να τους σώσει από το καθεστώς Orban. Και ο Μagyar έχει όλα τα στοιχεία μιας αφήγησης που μιλάει στην ουγγρική ψυχή. Είναι ο «άσωτος υιός» του παραμυθιού που μετανοεί για το αμαρτωλό παρελθόν του, είναι νέος, ωραίος, γεμάτος ενέργεια, ξεκινάει με τα πόδια να συναντήσει τους απλούς ανθρώπους της υπαίθρου, οργώνει τη χώρα, μιλάει απλά για τα σχολεία, τα νοσοκομεία, τις συντάξεις, το κόστος ζωής.
Υπάρχουν όμως και θέματα για τα οποία δεν μιλάει. Προσέχει πολύ ώστε να είναι ενωτικός και όχι διχαστικός. Δεν λέει κάτι που θα μπορούσε να δυσαρεστήσει. Συνειδητά αποφεύγει να παίρνει ξεκάθαρες θέσεις σε θέματα που αφορούν π.χ. την εξωτερική πολιτική, τον πόλεμο στη Ουκρανία, την επαναφορά των δημοκρατικών δικαιωμάτων, τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα κ.λπ. Τα 21 σημεία του προγράμματος του TISZA υπόσχονται πολλά. Συγχρόνως, όμως, αφήνουν στο σκοτάδι πολλά άλλα σημαντικά ζητήματα, γεγονός που δικαίως ανησυχεί τις προοδευτικές δυνάμεις.
Επίσης, υπάρχουν βάσιμοι φόβοι σχετικά και με το πρόσωπο του Μagyar. Η τόσο ξαφνική άνοδος σπάνια αφήνει ανεπηρέαστο τον χαρακτήρα. ας μην ξεχνάμε. ότι και ο Orban, κάποτε, ξεκίνησε ως νέος και φλογερός φιλελεύθερος δημοκράτης. Μπορεί ο Μagyar να γίνει χειρότερος; Τι θα έκανε με μια ξεκάθαρη πλειοψηφία στη Βουλή; Η προσωπικότητα του Μagyar και ο έντονος τρόπος που εκφράζεται ορισμένες φορές δημιουργούν ερωτηματικά. Το γεγονός ότι εν όψει των εκλογών το 2026 ο Μagyar αρνείται οποιαδήποτε συνεργασία, ή έστω συντονισμό, με τις προοδευτικές δυνάμεις, συνιστά άραγε μια μελετημένη επιλογή της στιγμής ή δείχνει τις τάσεις για το μέλλον; Ένα νέο αυταρχικό ηγέτη στη θέση του παλιού;
Αυτό στο οποίο φαίνεται να υπάρχει συμφωνία στην αντιπολίτευση είναι ότι πρωταρχικός στόχος είναι η μεγιστοποίηση της συσπείρωσης των ψηφοφόρων για την απαλλαγή από τον Orban. Καθώς η μοναδική ελπίδα γι’ αυτό, προς το παρόν, φέρει το όνομα Μagyar Peter, ήδη κάποια κόμματα της αντιπολίτευσης με ελάχιστες ελπίδες να μπουν στη Βουλή, όπως και κάποιοι ανεξάρτητοι, αποφάσισαν να μην κατεβούν στις εκλογές και να στηρίξουν το TISZA, εάν κι εφόσον τηρούνται τουλάχιστον τρεις όροι:
- Να σταματήσει η διαφθορά και η καταλήστευση του εθνικού πλούτου.
- Να σταματήσει ο εναγκαλισμός με τα ρωσικά συμφέροντα και η Ουγγαρία να πάψει να είναι υποτελής του Πούτιν.
- Να υπάρξει επιστροφή στις ευρωπαϊκές αξίες και στις ομαλές σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ευθύνη της Αριστεράς, σε περίπτωση που το TISZA αναδειχθεί νέα κυβέρνηση, θα είναι να καταγράψει και να επεξεργασθεί τις ελάχιστες απαιτήσεις κοινωνικών και φιλελεύθερων πολιτικών, και στη συνέχεια να απαιτήσει την τήρηση δημοκρατικών σταθερών. Μια νέα κυβέρνηση, που θα αναδειχθεί έστω και με την έμμεση υποστήριξη ευρέως φάσματος προοδευτικών δυνάμεων, θα χρειαστεί να δώσει χώρο στην πραγματική δημοκρατική πολυφωνία και στην τήρηση «ελέγχων και ισορροπιών». Η Αριστερά πρέπει να έχει κυρίαρχο ρόλο σε αυτή τη διαδικασία, στοιχείο που θα περιορίσει και το ρόλο του FIDESZ ως μείζονος αντιπολίτευσης.
Οι ελπίδες που συνοδεύουν την πορεία μέχρι την αλλαγή καθεστώτος είναι πολλές, αλλά η δυσκολότερη δουλειά θα πρέπει να γίνει μετά. Η οικονομία σε συντρίμμια, η κοινωνία σε απελπισία, οι δημοκρατικοί θεσμοί σε αποσύνθεση. Για τη νέα κυβέρνηση θα αποτελέσει ζήτημα ζωής ή θανάτου η άρση καταβολής των ευρωπαϊκών πόρων προς την Ουγγαρία, που εδώ και χρόνια κατακρατούνται λόγω της μη συμμόρφωσης της κυβέρνησης του Orban με ευρωπαϊκές αποφάσεις, καθώς χωρίς αυτούς είναι αδύνατη η επίλυση των συσσωρευμένων προβλημάτων και η ανάπτυξη της οικονομίας.
Ο δρόμος μέχρι τις εκλογές δεν είναι χωρίς κινδύνους. Κανείς δεν ξέρει σε ποιες ενέργειες, νόμιμες ή μη, μπορεί να οδηγήσει ο πανικός της απώλειας της εξουσίας από το καθεστώς Orban. Δεκαπέντε χρόνια κυβέρνησης και κλεπτοκρατίας είναι υπερβολικά πολλά για να χαθούν. Το «βαθύ κράτος» παραμονεύει και η οικονομική ολιγαρχία που κρατάει όλο τον πλούτο στα χέρια του θα επιχειρήσει με κάθε τρόπο να εμποδίσει τις νέες πολιτικές. Επίσης, ο Orban μοιάζει πολύ με το πολιτικό του είδωλο, τον Donald Trump, και είναι αρκετοί αυτοί που φοβούνται μέχρι και σκηνές Καπιτωλίου μπροστά στο επιβλητικό κτίριο του κοινοβουλίου στις ακτές του Δούναβη.
