Ο Ζελένσκι με τους προέδρους της Φινλανδίας και Νορβηγίας, το 2024 στην Ισλανδία (President of Ukraine / Flickr)
Η συνέχεια την οποία υπονοούσε ο τίτλος στο άρθρο «Πρώτα το ντίζελ, μετά το φυσικό αέριο και έπεται η συνέχεια» στην «Εποχή» του περασμένου Σαββάτου, δεν άργησε. Και αφορά μια παράμετρο του Ουκρανικού που η αμφισβήτησή της μπορεί να ανατρέψει πλήρως τα δεδομένα στο μέτωπο του πολέμου: τη βοήθεια που η Ουάσινγκτον πρόσφερε μέχρι στιγμής ανεπιφύλακτα στο Κίεβο στον κρίσιμο τομέα των στρατιωτικών πληροφοριών.
Ήλθε προς συμπλήρωση των σχεδιασμών της αμερικανικής κυβέρνησης, που συμπεριλαμβάνουν, πρώτον, τη συμφωνία Τραμπ-Πούτιν η Ρωσία να διαθέσει άμεσα «στην αμερικανική και την παγκόσμια αγορά» 4,8 εκατομμύρια τόνους ντίζελ, και, ακολούθως, την προτροπή στην Ουκρανία να ανοίξει ξανά τους αγωγούς διοχέτευσης από τα εδάφη της του φυσικού αερίου της Ρωσίας προς την Ευρώπη, και στη Γερμανία να συμφιλιωθεί με την ιδέα της επαναλειτουργίας του Nord Stream 2, του υποθαλάσσιου αγωγού μεταφοράς ρωσικού φυσικού αερίου, που είχε τεθεί εκτός λειτουργίας μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Μια πρόγευση του τι θα σήμαινε για την Ουκρανία, αλλά και την Ευρώπη συνολικά, αν οι ΗΠΑ διέκοπταν τη στρατιωτική πληροφόρηση του Κιέβου, είχαν πρόσφατα οι εμπλεκόμενοι, όταν ο ρωσικός στρατός εξαπέλυσε δύο εκτεταμένα πυραυλικά πλήγματα κατά της ουκρανικής πρωτεύουσας, για τα οποία, όπως δήλωσαν ουκρανοί αξιωματούχοι, η χώρα τους δεν ειδοποιήθηκε εγκαίρως από τις αμερικανικές υπηρεσίες. Οι επιτελείς του ουκρανικού στρατού δήλωσαν αιφνιδιασμένοι από την πλημμελή λειτουργία του συστήματος Starshield, της στρατιωτικής εκδοχής του δορυφορικού συστήματος Starlink, η ισχύς του οποίου είχε, όπως είπαν, μειωθεί επί πολλές ημέρες.
Ήταν, ωστόσο, αναμενόμενο. Είχε προηγηθεί η συνάντηση των εκπρόσωπων του αμερικανού προέδρου με υψηλόβαθμους ουκρανούς και ευρωπαίους αξιωματούχους στις 9 Οκτωβρίου στοΜαϊάμι, κατά την οποία οι Γουίτκοφ και Κούσνερ απείλησαν, εμμέσως πλην σαφώς, ότι η Ουκρανία θα έχει πρόβλημα πρόσβασης στις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών αν δεν σταματήσει αμέσως τα χτυπήματα σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου.
Ο Ζελένσκι, ο οποίος είχε αψηφήσει την αμφισβητούμενη ανακοίνωση του Τραμπ περί συμπεφωνημένης «ενεργειακής εκεχειρίας» με τη Ρωσία και είχε πει ότι η χώρα του θα συνεχίσει τα πλήγματα, δήλωσε, σε συνέντευξή του στο Bloomberg, ότι οι ΗΠΑ επιβράδυναν σκοπίμως τις ταχύτητες σύνδεσης με το σύστημα Starshield, και ότι ηθελημένα καθυστερούν να παραδώσουν στη χώρα του τις υπεσχημένες συστοιχίες πυραύλων Patriot, τις μόνες που μπορούν να αναχαιτίσουν αποτελεσματικά τους ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους. Την είδηση επιβεβαίωσε την ίδια ημέρα δημοσίευμα της Washington Post, σύμφωνα με το οποίο η κυβέρνηση Τραμπ δεν ενέκρινε την παράδοση Patriot στην Ουκρανία.
Οι ευρωπαϊκές ηγεσίες που συντάσσονται με την κυβέρνηση του Κιέβου γνωρίζουν ότι δεν είναι σε θέση να υποκαταστήσουν επαρκώς ούτε τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, ούτε τα αμερικανικής κατασκευής συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, τα οποία διαθέτουν μεν, αλλά δεν μπορούν να μεταβιβάσουν σε τρίτη χώρα, εν προκειμένω στην Ουκρανία, χωρίς την έγκριση του Πενταγώνου.
Ο απόλυτος ορισμός του αδιέξοδου.
Από την άποψη αυτή, η δήλωση του ειδικού συμβούλου του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσακόφ, στην κρατική τηλεόραση την Κυριακή, ότι η Ευρώπη πρέπει να συμμετέχει στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, ίσως δείχνει την έξοδο από την αδιέξοδη άρνηση των ευρωπαίων ηγετών να συνομιλήσουν απευθείας με το Κρεμλίνο.
Οι τηλεφωνικές συνομιλίες που είχαν την Τρίτη ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ και ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε με τον Βλαντίμιρ Πούτιν παρεκκλίνοντας από την πάγια ευρωπαϊκή πρακτική, θα μπορούσε να είναι η πρώτη από μια σειρά προσπαθειών προς αυτή την κατεύθυνση.
«Η συζήτηση ήταν ειλικρινής και ουσιαστική. Είμαστε χώρες γειτονικές της Ρωσίας. Η έκβαση του πολέμου θα έχει άμεσο αντίκτυπο στην ασφάλειά μας και την ευρωπαϊκή ασφάλεια ευρύτερα. Ο τερματισμός του πολέμου απαιτεί απευθείας συνομιλίες», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο φινλανδός πρόεδρος, υπερασπιζόμενος την πρωτοβουλία.
Οι δύο σκανδιναβοί ηγέτες υπογράμμισαν ότι δεν ενήργησαν με την ιδιότητα του ειδικού απεσταλμένου της Ευρώπης, προεξοφλώντας ότι θα υπάρξουν αντιδράσεις, όπως αυτή της πρωθυπουργού της Δανίας, η οποία, μιλώντας σε ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο της χώρας της την ίδια ημέρα, επέκρινε την πρωτοβουλία τους να συνομιλήσουν απευθείας με τον Πούτιν. «Δεν γνωρίζω τι πιστεύουν ότι μπορούν να επιτύχουν με αυτό», είπε η Μέτε Φρέντερικσεν, «όμως αυτό που προέχει είναι να παραμείνουμε ενωμένοι οι Ευρωπαίοι».
Σε ότι αφορά το Κρεμλίνο, ο σχολιασμός που επιφυλάχθηκε στις τηλεφωνικές συνομιλίες της Τρίτης, χωρίς να είναι απορριπτικός –οι τρεις ηγέτες συμφώνησαν, άλλωστε, να διατηρήσουν τις «απευθείας τηλεφωνικές επαφές», σύμφωνα με το γραφείο τύπου του ρώσου προέδρου— απέφυγε να καταθέσει ψήγματα έστω υποχωρητικότητας, τουλάχιστον όχι πριν οι εμπλεκόμενοι καθίσουν στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης κομίζοντας προαπαιτούμενα και υποχωρήσεις.
«Η επίτευξη μιας δίκαιης και διαρκούς ειρήνης είναι δυνατή μόνο αν ληφθούν πλήρως και άνευ όρων υπόψη τα νόμιμα συμφέροντα της Ρωσίας», επεσήμανε στους σκανδιναβούς συνομιλητές του ο πρόεδρος Πούτιν, σύμφωνα πάντα με το γραφείο τύπου του Κρεμλίνου.
Παίρνει χρόνο για να γίνει κατανοητή από όλους και διαχειρίσιμη σε όλες της τις διαστάσεις μια επισήμανση όπως αυτή. Χρόνο που δεν εκβιάζεται όταν που ζητείται μια «δίκαιη και διαρκής ειρήνη». Οι ειρηνευτικές συνομιλίες ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Βόρειο Βιετνάμ, μια από τις πιο μακρόσυρτες και επίπονες διαπραγματεύσεις στην ιστορία της διπλωματίας, κράτησαν σχεδόν πέντε χρόνια πριν την ευτυχή κατάληξη, με την υπογραφή, στις 27 Ιανουαρίου του 1973 στη Γαλλία, των περίφημων «Συμφωνιών Ειρήνης των Παρισίων».
Όμως η πολεμική αναμέτρηση της Δύσης με τη Ρωσία στην Ουκρανία διαρκή ήδη σχεδόν πέντε χρόνια. Έχουν και οι απαιτήσεις του χρόνου τα όριά τους όταν διακυβεύεται η παγκόσμια ειρήνη.
