Όταν το κράτος απαιτεί από τους πολίτες να σέβονται τους νόμους, είναι απαραίτητο να γίνεται το ίδιο παράδειγμα σεβασμού των νόμων, πράγμα που πολλές φορές είναι είδος εν ανεπαρκεία. Θεμελιώδες χαρακτηριστικό των κρατικών δραστηριοτήτων πρέπει να είναι η αποδοτικότητα και η ηθική υπόσταση.
Η παραπάνω λειτουργία δημιουργεί ευνοϊκό περιβάλλον, ώστε οι επιχειρήσεις να παρωθούνται στην εισαγωγή καινοτομιών στην παραγωγή και στις υπηρεσίες. Επιπρόσθετα, τα προαναφερθέντα σημαίνουν οικονομική δημοκρατία, εμπέδωση κανόνων διαφάνειας, πληροφόρηση, συμμετοχή των εργαζομένων στις επιχειρηματικές αποφάσεις, στο σχηματισμό και στη χρήση της αποταμίευσης και των κερδών, τη διάχυση της επιχειρηματικότητας, τέλος στην άνοδο της δημοκρατίας μέσα στην αγορά.
Η κεντρική θέση ενός τέτοιου προγράμματος είναι πως το δικαίωμα της εργασίας είναι αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα του κάθε πολίτη, ενώ αποτελεί καθήκον της δημοκρατικής πολιτείας ν΄ αγωνίζεται για την πλήρη απασχόληση των εργαζομένων πολιτών.
Ένα πρόγραμμα αυτής της πνοής αντιτίθεται στα εγωιστικά ατομικά συμφέροντα που εξαντλούνται αποκλειστικά στην επιδίωξη του κέρδους, θεωρώντας την αμοιβή της εργασίας ως «κόστος», όπως ισχυρίζονται ορισμένοι από τους υπερασπιστές της «οικονομίας της προσφοράς».
Επιδιώκουμε την εφαρμογή μιας πολιτικής εμπνεόμενης από αίσθημα αλληλεγγύης, ενώ αποσκοπεί να αντιμετωπίσει την πολιτική και κρατική αποσύνθεση με μιαν ηθική στάση, η οποία θα κατοχυρώνει την πλήρη διαφάνεια στις κρατικές υποθέσεις, θα τροφοδοτεί την εμπιστοσύνη των πολιτών, θα ανεβάσει το κύρος της Δημόσιας Διοίκησης, των θεσμών και του κράτους. Ακρογωνιαίος λίθος της πολιτικής αυτής είναι ο αποχωρισμός της πολιτικής από τη Δημόσια Διοίκηση.
Εδώ βρίσκεται η ουσία ενός ηθικού προβλήματος με πολιτική σημασία: η διαχείριση του δημοσίου χρήματος από τους πολιτικούς είναι η αιτία της διαφθοράς και της αποστροφής των πολιτών από την πολιτική. Η μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, με βάση το κριτήριο του διαχωρισμού των πολιτικών επιλογών από τη δημόσια διοίκηση, αποτελεί καθήκον για να αναπτυχθεί κοινωνική δράση για την αναβάθμιση της πολιτικής ζωής προς στόχους που απελευθερώνουν υγιείς δυνάμεις στον κρατικό τομέα και στις επιχειρήσεις.
Τα παραπάνω σημαίνουν ότι τα στελέχη των κομμάτων που αναλαμβάνουν υψηλές θέσεις στον κρατικό τομέα ή σε θεσμούς, όπως οι υπουργοί, γενικοί γραμματείς υπουργείων, διοικητές οργανισμών, τραπεζών, πρόεδροι και γενικοί γραμματείς δευτεροβάθμιων ή τριτοβάθμιων οργάνων, όπως η ΓΣΕΕ κ.λπ., δεν επιτρέπεται να μετέχουν στα κομματικά όργανα για το διάστημα που υπηρετούν στο Δημόσιο. Επιβάλλεται να υποστηριχτεί εμπράκτως από όλα τα κόμματα, ιδιαίτερα από εκείνα που ασκούν εξουσία, ότι οι δημόσιοι λειτουργοί πρέπει να διακρίνονται από την πίστη τους στο δημοκρατικό πολίτευμα και όχι από την υποταγή τους στο κόμμα από το οποίο προέρχονται. Η μη συμμετοχή τους σε κομματικά όργανα κατά τη διάρκεια της θητείας τους σε κρατικές θέσεις ενισχύει το σεβασμό και την ανεξαρτησία της δημόσιας διοίκησης από τα κόμματα, ενώ εξυψώνει μακροπρόθεσμα το κύρος μιας κυβέρνησης που εισάγει μέσα στους δημόσιους θεσμούς το αιτούμενο δημοκρατικό φρόνημα που σήμερα απουσιάζει από αυτούς.
Αιμίλιος Ζαχαρέας
