Η οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική κρίση που περνά η Αργεντινή τα τελευταία χρόνια βαθαίνει και διευρύνεται, ιδιαίτερα το τελευταίο χρονικό διάστημα όπου, εκτός των άλλων, «σκάνε» το ένα μετά το άλλο οικονομικά σκάνδαλα με πρωταγωνιστές/ριες υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη –μεταξύ των οποίων και η αδερφή του προέδρου. Η προεδρία του ακροδεξιού, ακραία νεοφιλελεύθερου και ένθερμου τραμπιστή Χαβιέ Μιλέι (από 11/2023), έχοντας ως βασικό πυλώνα των πολιτικών του το ελάχιστο κράτος και τις μέγιστες ιδιωτικοποιήσεις, έχει επιφέρει πολλαπλά και σοβαρά πλήγματα στην οικονομία και την κοινωνία. Ταυτόχρονα, εκφράζει και επιχειρεί να προωθήσει στην αργεντίνικη κοινωνία τον ρατσισμό, τον μισογυνισμό και την ομοφοβία. Όσο για τον μαρξισμό που διδάσκεται και στα πανεπιστήμια της Αργεντινής, τον χαρακτήρισε, την περασμένη βδομάδα σε ομιλία του σε πανεπιστήμιο του Ισραήλ, «σατανικό και αντίθετο στο σχέδιο του θεού»!
Τα αποτελέσματα των πολιτικών που ασκούνται είναι εύγλωττα: αύξηση της φτώχειας που κυμαίνεται σε 30-50%, λαϊκά στρώματα ίσα που επιβιώνουν, η ανεργία αυξάνεται συνεχώς λόγω μαζικών απολύσεων, κυρίως, σε τομείς/ιδρύματα που ιδιωτικοποιούνται (π.χ. Εθνικό Ινστιτούτο Βιομηχανικής Τεχνολογίας). Συνολικά, επί προεδρίας Μιλέι έχουν χαθεί 240.000 θέσεις εργασίας και 22.500 επιχειρήσεις διαφόρων μεγεθών κατέβασαν ρολά. Η αστεγία αυξάνεται και αυτή λόγω της ανεξέλεγκτης ανόδου των ενοικίων. Αντίθετα, η αγοραστική δύναμη της πλειονότητας των πολιτών έχει μειωθεί σημαντικά λόγω του πληθωρισμού που, αν και βρίσκεται σε αποκλιμάκωση, είναι 30%. Επίσης, καταργήθηκαν ή μειώθηκαν πολλά επιδόματα σε «ευάλωτες» κοινωνικές ομάδες, μεταξύ των οποίων και αυτά των ΑμεΑ. Με πρόσχημα οικονομικό σκάνδαλο τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ στον 0ργανισμό διαχείρισης και καταβολής των επιδομάτων, η κυβέρνηση κατάργησε τον Οργανισμό, ενέταξε τις υπηρεσίες του στο υπουργείο Υγείας και έγιναν πολλές απολύσεις. Ο Μιλέι αντιμετωπίζει ποινικές κατηγορίες για τη βάναυση αντιμετώπιση των επιδομάτων αναπηρίας.
Η αναμενόμενη επίθεση στα δημόσια πανεπιστήμια (57) και στους 2.200 φοιτητές/ριες τους («χώροι κατήχησης της αριστεράς» για τον πρόεδρο) ξεκίνησε με περικοπές στην κρατική χρηματοδότηση, στις αρχές της προεδρίας Μιλέι το 2024. Οι μεγαλειώδεις συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας σε όλη τη χώρα αναχαίτισαν τον στόχο παράλυσης πολλών πανεπιστημίων και βιβλιοθηκών. Σήμερα, το ζήτημα είναι η προθεσμία της κυβέρνησης για την επιτέλους καταβολή των οφειλών της στα πανεπιστήμια, όπως ορίζει ο ψηφισμένος από τη Βουλή νόμος. Η προθεσμία ήδη έληξε, αλλά ο πρόεδρος περί της μεταφοράς στην Ιερουσαλήμ της πρεσβείας στο Ισραήλ τυρβάζει.
Οι εργασιακές σχέσεις δεν θα μπορούσαν να παραμείνουν αλώβητες. Παρά τις μαζικές διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα, ο σχετικός νόμος, που διευκολύνει τις απολύσεις, αυξάνει το ωράριο εργασίας, περιορίζει τις απεργίες κ.ά, ψηφίστηκε από τη Βουλή τον περασμένο Φεβρουάριο.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της καθημερινότητας είναι η δραματική κατάσταση του σιδηροδρομικού δικτύου, 7 γραμμές που φτάνουν στο κέντρο της πρωτεύουσας και καθημερινά μετακινούν 650-1000 χιλιάδες άτομα: Οι επενδύσεις σε ιστορικό χαμηλό και η συντήρηση γραμμών και τρένων είναι υποτυπώδης με αποτέλεσμα τη μείωση της συχνότητας δρομολογίων, την κατάργηση στάσεων, την ακύρωση δρομολογίων την τελευταία στιγμή και λόγω βλάβης στη διαδρομή.
Το κεντρικό και κρίσιμο, ωστόσο, ζήτημα είναι ότι η Αργεντινή ξαναβρίσκεται σε ομηρία από το ΔΝΤ, την Παγκόσμια Τράπεζα, πρόσφατα και από τις ΗΠΑ. Το χαρακτηρισμένο μη βιώσιμο δημόσιο χρέος της και με πιστοληπτική αξιολόγηση «σκουπίδια» την καθιστούν ουσιαστικά και τυπικά μια χώρα χρεοκοπημένη. Παρόλα αυτά, πρόσφατα, εκφράστηκε έμπρακτα η εμπιστοσύνη [H1] του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στην κυβέρνηση, εγκρίνοντας μια νέα εκταμίευση ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων με εγγύηση της Παγκόσμιας Τράπεζας (2 περίπου δισ. δολ.).
Είναι η πρώτη φορά που η δανειοδότηση από το ΔΝΤ δεν πυροδότησε υπέρμετρη αισιοδοξία και δεν προβλήθηκε από τον πρόεδρο -κυβέρνηση και τα συστημικά ΜΜΕ, επίσης υπέρμετρα, ως απόδειξη επιβράβευσης των οικονομικών πολιτικών που ασκούνται. Αυτήν την φορά περιορίστηκαν σε ανακοινώσεις. Αυτή η στάση είναι αποτέλεσμα της τεταμένης διαμάχης μεταξύ του Μιλέι (εντατικότερο σιδεροπρίονο) και του υπουργού Οικονομικών – αρχών της Κεντρικής Τράπεζας (χαλάρωση των μέτρων λιτότητας) ή της γενικότερης έντασης που υπάρχει στο εσωτερικό της κυβερνητικής συμμαχίας κομμάτων; Μήπως ορισμένα, αλλά σημαντικά για την κυβερνητική προπαγάνδα, ΜΜΕ έχουν αρχίσει να αποστασιοποιούνται από τις βουλές του προέδρου, όπως δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου που ουσιαστικά τάχθηκαν υπέρ της πανεπιστημιακής κοινότητας;
Η ρητορική της «ηθικής μάχης» εναντίον των Κιρσνεριστών και του κατεστημένου έχει προφανώς τελειώσει, όπως και οι υποσχέσεις που δεν πραγματοποιούνται (π.χ πληθωρισμός, φτώχεια). Ταυτόχρονα, όλες οι δημοσκοπήσεις δείχνουν κατακόρυφη πτώση των ποσοστών αποδοχής του προέδρου, επικίνδυνη για την επανεκλογή του στις εκλογές του 2027.
Ο Μιλέι δεν ακούει ή αγνοεί τις προειδοποιήσεις και την περασμένη βδομάδα επισκέφτηκε το Ισραήλ για να υπερασπιστεί το δίκιο της γενοκτονίας στην Παλαιστίνη, να εκφωνήσει έναν λόγο έντονα ρατσιστικό και να συμπαραταχτεί τελικά με το Ισραήλ στον πόλεμο με το Ιράν και γενικότερα στη Μέση Ανατολή. Το τελευταίο βρήκε ισχυρές αντιδράσεις στην Αργεντινή.
Σίγουρα κάτι κινείται, μετατοπίζεται ενδεχομένως, όμως ακόμα δεν είναι ορατό ή προσδιορίσιμο. Ας περιμένουμε.
Φωτο: The White House / Flickr
*Ο τίτλος είναι δάνειο από κείμενο του Εδουάρδο Αλιβέρτι, δημοσιογράφου – πολιτικού αναλυτή (Pagina 12, 20.4.2026)
