Η Τερέζα Μέι αρνείται νέο δημοψήφισμα της Σκωτίας για την ανεξαρτησία της και τη μετέπειτα ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η αγγλίδα πρωθυπουργός υποστηρίζει ότι η εξαγγελία ενός τέτοιου δημοψηφίσματος θα είναι πρόωρη και παραπλανητική. Εάν θέλετε δημοψήφισμα λόγω Brexit, υποστηρίζει, τότε θα πρέπει να γνωρίζουμε ποια θα είναι η θέση του Ηνωμένου Βασιλείου μετά την έξοδό του από την Ευρωπαϊκή Ένωση και θα πρέπει επακριβώς να γνωρίζουμε ποια θα είναι η εναλλακτική πρόταση του Σκωτσέζικου Εθνικιστικού Κόμματος.
Η Νίκολα Στέρτζον, τοπική πρωθυπουργός της Σκωτίας, ζητάει τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος στο διάστημα από το φθινόπωρο του 2018 έως την άνοιξη του 2019 και πριν την επίσημη συμφωνία του Brexit που αναμένεται ότι θα ολοκληρωθεί στα τέλη Μαρτίου του 2019. Η ηγέτιδα του Σκωτσέζικου Εθνικιστικού Κόμματος αντλεί τη δύναμή της από την ολοσχερή νίκη που είχε το μέτωπο για την παραμονή της Σκωτίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με μια πρώτη ματιά του εκλογικού χάρτη για το Brexit στο Ηνωμένο Βασίλειο, διαπιστώνεται ότι σε περιοχές όπου υπερψηφίστηκε η παραμονή στην Ευρωπαϊκή Ένωση (π.χ. Βόρεια Ιρλανδία) υπάρχουν εκλογικές περιφέρειες οι οποίες υπερψήφισαν το Brexit καθώς επίσης και σε περιοχές που υποστήριξαν το Brexit υπάρχουν περιφέρειες οι οποίες υπερψήφισαν την παραμονή στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η μονοχρωμία βρίσκεται μόνο στην Σκωτία, η οποία καταψήφισε το Brexit με ποσοστό 64%.
Τοπική Βουλή της Σκωτίας
Στην τοπική βουλή της Σκωτίας, το Σκωτζέζικο Εθνικιστικό Κόμμα κατέχει τις 63 από τις 129 έδρες. Από τις υπόλοιπες, σύμφωνα με τις εκλογές του 2016, κατέχουν οι Συντηρητικοί 31, οι Εργατικοί 23, οι Πράσινοι 6 και οι Ελεύθεροι Δημοκράτες 5. Συνεπώς είναι απαραίτητη η συνεργασία των Εθνικιστών και με άλλο κόμμα υποστηρικτή της εξόδου της Σκωτίας από τη Μεγάλη Βρετανία. Όλες οι ενδείξεις στρέφονται στους Πράσινους που κατέχουν 6 έδρες. Όπως είναι γνωστό, εκτός από βρετανικό Κοινοβούλιο, που έχει αρμοδιότητα σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο, υπάρχουν και τα τοπικά κοινοβούλια της Σκωτίας και της Βόρειας Ιρλανδίας. Το Ηνωμένο Βασίλειο περιλαμβάνει την Αγγλία, την Ουαλία, τη Σκωτία και τη Βόρεια Ιρλανδία (καθώς και νησιά και περιοχές σε ολόκληρο τον πλανήτη). Η Μεγάλη Βρετανία περιλαμβάνει μόνο τις τρεις πρώτες, συνεπώς αποχώρηση της Ιρλανδίας θα σηματοδοτήσει το τέλος του Ηνωμένου Βασιλείου ενώ αποχώρηση της Σκωτίας θα σηματοδοτήσει και το τέλος της Μεγάλης Βρετανίας.
Το προηγούμενο δημοψήφισμα του 2014
Το 2014, στο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας στις 18
Σεπτεμβρίου, στο ερώτημα «Θα πρέπει η Σκωτία να είναι μία ανεξάρτητη χώρα;» το 55,3% είχε ψηφίσει «όχι» και το 44,7% «ναι». Το δίλημμα που αντιμετώπισαν οι πολίτες της Σκωτίας ήταν ο κίνδυνος εξόδου της νεοσύστατης χώρας από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι Βρυξέλλες είχαν τότε διαβεβαιώσει ότι θα μεσολαβούσε ένα μεγάλο χρονικό διάστημα από την ανεξαρτησία έως την ένταξη του νεοσύστατου κράτους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2017, όμως, το δίλημμα έχει αντιστραφεί: η παραμονή στο Ηνωμένο Βασίλειο σηματοδοτεί την έξοδο της Σκωτίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ακολουθώντας στην πορεία της την Αγγλία. Έτσι το επιχείρημα ότι θα γίνεται δημοψήφισμα μια φορά για κάθε γενιά δεν βρίσκει καθόλου έδαφος.
Παραμένει, επίσης, θλιβερή η ανάμνηση της επίσκεψης του πολιτικού «τρίο στούντζες» της αγγλικής πολιτικής σκηνής στη Σκωτία, «Κάμερον, Γκλεκ, Μιλιμπάντ». Οι επικεφαλής αυτοί των Συντηρητικών, των Φιλελεύθερων και των Εργατικών είχαν έρθει στη Σκωτία μαζί και ενωμένοι στη διάρκεια της περιόδου πριν το δημοψήφισμα, για να εκβιάσουν το λαό να ψηφίσει «όχι» στην ανεξαρτησία της Σκωτίας, γιατί θα έπρεπε να υποστούν το βαρύ κόστος της απομόνωσης. Τελικά όμως συμβαίνει το αντίθετο.
Η πολιτική θέση των Εργατικών
Η πολιτική θέση των εργατικών σήμερα για πολλούς θεωρείται αντιφατική. Από τη μια πλευρά, βρίσκεται η πολιτική συρρίκνωση της δύναμής τους στην Σκωτία εξαιτίας της πολιτικής του προηγούμενου επικεφαλής, Μιλιμπάντ, στο δημοψήφισμα της ανεξαρτησίας, και, από την άλλη, βρίσκεται η επίσης αρνητική στάση του σημερινού ηγέτη Τζέρεμι Κόρμπιν για μη πολιτική αποδοχή διεξαγωγής νέου δημοψηφίσματος, προκειμένου να μην διασπαστεί το πολιτικό μέτωπο ανατροπής των Συντηρητικών και της πολιτικής του νεοφιλελευθερισμού. Ο Τζέρεμι Κόρμπιν ηγείται αυτού του εργατικού-κοινωνικού ρεύματος και γύρω του έχει συσπειρώσει εκατοντάδες χιλιάδες μέλη που αυξάνονται όσο κερδίζει τις πολιτικές μάχες, που τις δίνει μέσα και έξω από το Εργατικό Κόμμα, για μια σοσιαλιστική πολιτική. Η Σκωτία και η εργατική της τάξη αποτέλεσε ιστορικά και αποτελεί μέχρι σήμερα μια μαχητική και προοδευτική δύναμη της εργατικής τάξης της Μεγάλης Βρετανίας και ένα πολιτικό όπλο που δεν θέλει να το χάσει από τη φαρέτρα του. Στο μεταξύ, με κάθε οριστικοποίηση του Brexit και κάθε εξαγγελία για νέο δημοψήφισμα ανεξαρτησίας της Σκωτίας η οικονομία κλονίζεται και η λίρα Αγγλίας κάνει πτωτικά άλματα στην καθοδική πορεία των ισοτιμιών με τα άλλα νομίσματα. Σύμφωνα με τους οικονομικούς αναλυτές των αγγλικών πανεπιστημίων το ζοφερό οικονομικό μέλλον της Μεγάλης Βρετανίας είναι το μόνο ορατό.
Γ. Βερβέρης,
συντονιστής Ευρωπαϊκής
Πολιτικής ΣΥΡΙΖΑ
