Στέλιος Στεφάνου / Eurokinissi
Στις 6 Ιουνίου και ύστερα από πολύμηνη ασθένεια, ο Βασίλης Παπαβασιλείου έφυγε από τη ζωή. Υπήρξε χαρισματικός ηθοποιός, ευφυής σκηνοθέτης, σπουδαίος δάσκαλος, αλλά και καλός μεταφραστής, συγγραφέας και στοχαστής. Ένας διανοούμενος του θεάτρου.
Γεννήθηκε στις Σέρρες το 1949. Πνεύμα ατίθασο και δημιουργικό, εγκατέλειψε τις σπουδές της ιατρικής, όταν είδε δυο παραστάσεις του Κουν (« Όρνιθες» και «Πέρσες») για να αφοσιωθεί στο θέατρο, μεγάλη αγάπη του από τα εφηβικά του ακόμη χρόνια.
Το 1981, μαζί με το Λευτέρη Βογιατζή και μια ομάδα εκλεκτών ηθοποιών, ίδρυσαν τη «Σκηνή», που, παρά τον βραχύ βίο της, σημάδεψε το μεταπολιτευτικό μας θέατρο. Η Σπασμένη Στάμνα του Κλάιστ, που σκηνοθέτησε μαζί με τον Βογιατζή, είναι ορόσημο για τη νεοελληνική σκηνή. Σύντομα η ομάδα διαλύθηκε και το 1988 ο Παπαβασιλείου ίδρυσε την «Εποχή» που ξεκίνησε την πορεία της με την αξιομνημόνευτη παράσταση «Ζουβέ – Ελβίρα».
Το 1991 η «Εποχή» διαλύθηκε και ο Παπαβασιλείου ακολούθησε μοναχικό δρόμο. Έγινε καλλιτεχνικός διευθυντής του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος (1994-1998), δίδαξε σε δραματικές σχολές και στο Τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, σκηνοθέτησε δεκάδες παραστάσεις, που όλες τους διακρίνονταν για την προσεκτική ανάγνωση, την πολύ καλή γνώση των συγγραφέων με τους οποίους ασχολήθηκε, το στέρεο φιλοσοφικό και αισθητικό υπόβαθρο. Έγινε ειδικός στον Γκολντόνι, τον οποίο μελέτησε, μετέφρασε και σκηνοθέτησε έξι έργα του. Έργο του Γκολντόνι ήταν και μία από τις τελευταίες σκηνοθεσίες που υπέγραψε: «Ο Ιμπρεσάριος από την Σμύρνη» για την Κεντρική Σκηνή του Εθνικού. Ήταν άνθρωπος με χιούμορ και η κωμωδία ήταν το είδος που ξεδίπλωνε το ταλέντο του, θεωρώντας το κωμικό «την κατ’ εξοχήν οντολογική συνθήκη του ανθρώπου».
Από της ερμηνείες του, δεν μπορεί παρά να σταθούμε στον ποιητικό μονόλογο του Ρίτσου «Ελένη». Το 1999 ξεκίνησε μια σπουδή των αρχαιόθεμων μονολόγων του Ρίτσου, που οι περισσότεροι βρίσκονται στην Τέταρτη Διάσταση. Τότε παρουσίασε για πρώτη φορά την Ελένη, αρχικά ως αναλόγιο, την οποία δούλευε και παρουσίαζε κατά διαστήματα για πάνω από μια δεκαετία. Η ερμηνεία του ήταν συγκλονιστική. Το τσαλακωμένο πρόσωπο, το υπογραμμισμένο από κόκκινο κραγιόν χαίνον στόμα και η εκφορά του λόγου που άφηνε τον θεατή να γευτεί και να κυλίσει μέσα στον λόγο του Ρίτσου, που κάνει το πάθος να αναδυθεί «όχι ως άμεσο βίωμα αλλά ως αναδρομή», της έλεγε ο Παπαβασιλείου. Με βασικό θέμα τη μνήμη και τη λήθη, η «Ελένη», συμφύρει τη φθορά της αρχαίας ηρωίδας με το παρελθόν της Ελλάδας και τη φθορά της χώρας. Η ερμηνεία του υπήρξε απαράμιλλη, λιτή, χωρίς περιττό συναίσθημα, με βαθιά αίσθηση της ιστορίας και αντίστοιχη γνώση της πορείας του συμβόλου μέσα στον χρόνο.
Θα λείψει πολύ από τον κόσμο του θεάτρου και της διανόησης η τέχνη του και η σοφία του.
