Η συμφωνία μεταξύ ΔΕΗ και Amazon Web Services (AWS) για την ανάπτυξη μεγάλης υποδομής data center στον Άγιο Δημήτριο της Δυτικής Μακεδονίας επιδιώκει να μετατρέψει μια πρώην λιγνιτική περιοχή σε κόμβο ψηφιακών και ενεργειακών υποδομών. Οι δύο εταιρείες υπέγραψαν δεσμευτικό Μνημόνιο Συναντίληψης στις 17 Σεπτεμβρίου 2026.
Η ΔΕΗ θα διαθέσει το οικόπεδο, θα κατασκευάσει τα κτίρια και θα εξασφαλίσει την ενεργειακή υποδομή, ενώ η AWS θα εγκαταστήσει και θα λειτουργεί τον εξοπλισμό πληροφορικής, μισθώνοντας τις εγκαταστάσεις για 15 χρόνια. Η αρχική φάση προβλέπει ισχύ 300 MW, με πιθανή επέκταση έως 1 GW, εφόσον συναφθούν νέες συμφωνίες και το επιτρέψουν οι συνθήκες της αγοράς.
Η ηλεκτρική ενέργεια θα παρέχεται μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων αγοράς ανανεώσιμης ενέργειας (PPA) από τη ΔΕΗ. Στην περιοχή σχεδιάζονται φωτοβολταϊκά 2,1 GW, δύο μονάδες αντλησιοταμίευσης 320 MW και 240 MW, καθώς και μπαταρίες 300 MW. Οι εταιρείες θα διερευνήσουν επίσης συνεργασίες στο cloud και στην τεχνητή νοημοσύνη.
Η επένδυση υπολογίζεται σε περίπου 1 δισ. ευρώ για κάθε πλευρά, ενώ η ΔΕΗ τοποθετεί τη δική της δαπάνη για την πρώτη φάση στα 1,2 δισ. ευρώ. Προσδοκά έσοδα από μίσθωση και πώληση ενέργειας και στοχεύει σε ετήσιο EBITDA 170 εκατ. ευρώ έως το 2030 από τις δύο πρώτες φάσεις, χωρίς τα κέρδη των PPA.
Το έργο μπορεί να στηρίξει τη μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας στη μεταλιγνιτική εποχή, ενισχύοντας την τοπική οικονομία, τα έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης και τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χάρτη ψηφιακών υποδομών. Η Goldman Sachs διατήρησε σύσταση «Buy» για τη ΔΕΗ, εκτιμώντας πιθανή πρόσθετη αξία 1,30 ευρώ ανά μετοχή στην αρχική φάση και 4 ευρώ σε επέκταση στο 1 GW.
Ωστόσο, η επέκταση δεν έχει οριστικοποιηθεί και εξαρτάται από συμφωνίες, συνθήκες αγοράς, σύνδεση με το δίκτυο και ρυθμιστικές εγκρίσεις. Υπάρχουν επίσης κίνδυνοι συγκέντρωσης σε έναν μισθωτή, υψηλού κεφαλαιακού κόστους, καθυστερήσεων και υπερβάσεων προϋπολογισμού. Οι μεγάλες ανάγκες σε ηλεκτρική ενέργεια και νερό απαιτούν έγκαιρη ανάπτυξη παραγωγής, αποθήκευσης και δικτύων, ενώ οι μόνιμες θέσεις εργασίας μπορεί να είναι περιορισμένες.
Κρίσιμο παραμένει και το πώς θα κατανεμηθεί η αξία: η ΔΕΗ αναλαμβάνει ακίνητα και ενέργεια, ενώ σημαντικό μέρος της υπεραξίας του λογισμικού, του cloud και των δεδομένων παραμένει στην AWS. Η τελική αποτίμηση θα κριθεί από τις οριστικές συμβάσεις, την τήρηση κόστους και χρονοδιαγράμματος και το διατηρήσιμο αποτύπωμα στην περιοχή.
