Η British Ladies’ Football Club όρθια δεύτερη από αριστερά η Έμα Κλαρκ
Οι αγώνες των γυναικών της Βρετανίας στους δρόμους και τα γήπεδα
Στα τέλη της βικτωριανής εποχής, οι γυναίκες διεκδικούσαν δικαιώματα τα οποία σήμερα θεωρούνται αυτονόητα, όπως αυτό της ψήφου και της γενικότερης ενασχόλησης τους με την πολιτική· δικαιώματα στα οποία επικεντρώθηκαν και έδωσαν σκληρή μάχη για να τα αποκτήσουν οι ακτιβίστριες της οργάνωσης «Women’s social and politician union» (Κοινωνική και Πολιτική Ένωση Γυναικών) ή όπως είναι ευρέως γνωστές, οι «Σουφραζέτες».
Η οργάνωση συγκροτήθηκε το 1903 από μία αστή της εποχής, την Έμελιν Πανκχέρστ, κάτοικο της πόλης του Μάντσεστερ. Η οργάνωση εκτός από την πολιτική δράση, πολλές φορές προχωρούσε και σε «δυναμικές» ενέργειες που προκαλούσαν σοκ στη συντηρητική κοινωνία της εποχής. Ο όρος «suffragettes» (σουφραζέτες) πρωτοεμφανίστηκε το 1906 σε ένα υποτιμητικό σχόλιο της Daily Mail για τα μέλη της οργάνωσης και προέρχεται από την λέξη «suffragist» (υπέρμαχος της γυναικείας ψήφου). Με αυτό τον τρόπο η εφημερίδα θέλησε να ταυτίσει τα μέλη της Ένωσης Γυναικών με τις υπόλοιπες οργανώσεις που –σε αντίθεση με την Ένωση– μάχονταν ειρηνικά από την δεκαετία του 1870 για το δικαίωμα της γυναικείας ψήφου και χρησιμοποιούταν για αυτές ο όρος «suffragists».
Το 1881 μια σκωτσέζα σουφραζέτα, η Έλεν Γκράχαμ Μάθιους, έχοντας παρακολουθήσει έναν ποδοσφαιρικό αγώνα μεταξύ των εθνικών ομάδων της Σκωτίας και της Αγγλίας, σκέφτηκε ότι το ποδόσφαιρο θα ήταν ένα ιδανικό πεδίο δράσης και για τις γυναίκες. Έτσι, χρησιμοποιώντας, για λόγους ασφαλείας, το ψευδώνυμο «Mrs Graham», ίδρυσε την ομάδα Mrs Graham’s XI, την πρώτη γυναικεία ομάδα παγκοσμίως, στην οποία αγωνίστηκε και η ίδια ως τερματοφύλακας. Στις 9 Μαΐου της ίδιας χρονιάς, ο νεοσύστατος σύλλογος έδωσε τον πρώτο του αγώνα κόντρα στην ομάδα της Αγγλίας την οποία νίκησε με 3-0, στο Εδιμβούργο. Ο αγώνας καταγράφηκε ως επίσημα διεθνής μεταξύ Σκωτίας και Αγγλίας και ήταν ουσιαστικά η πρώτη φορά που οι γυναίκες έπαιξαν ποδόσφαιρο.
Δύο εβδομάδες αργότερα και συγκεκριμένα στις 20 Μαΐου, οι δύο ομάδες ξαναήρθαν αντιμέτωπες, αυτή τη φορά στη Γλασκώβη και με κοινό που ξεπερνούσε τους πέντε χιλιάδες θεατές! Δυστυχώς ο αγώνας δεν ολοκληρώθηκε λόγω επεισοδίων. Οι Σκωτσέζοι στις εξέδρες άρχισαν να αποδοκιμάζουν την αρχηγό της αγγλικής ομάδας που ήταν γνωστή με το ψευδώνυμο Νέτι Χόνεϊμπολ (το πραγματικό της όνομα παραμένει άγνωστο μέχρι σήμερα, ωστόσο εικάζεται ότι λεγόταν Μέρι Χάτσον) και δεν σταμάτησαν σ’ αυτό. Στο 55ο λεπτό που οι Σκωτσέζες είχαν πάρει τον έλεγχο του παιχνιδιού, το κοινό εισέβαλλε στον αγωνιστικό χώρο, αναγκάζοντας τις παίκτριες να αποχωρήσουν και τον αγώνα να διακοπεί. Τα θλιβερά επεισόδια έδωσαν την ευκαιρία στις Αρχές της Σκωτίας να μην επιτρέψουν να διεξαχθεί ο αγώνας που είχε ήδη κανονιστεί στο Κιλμάρνοκ. Όμως, μια μέρα μετά το ματς που διακόπηκε λόγω επεισοδίων η βασίλισσα Βικτώρια υπέγραψε νομοσχέδιο που επέτρεπε στις γυναίκες της Σκωτίας να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα στις επερχόμενες εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης. Ήταν η πρώτη νίκη του γυναικείου κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα.
Παράλληλα οι γυναίκες ήθελαν να συνεχίσουν τη δράση τους και στα ποδοσφαιρικά γήπεδα. Έτσι η Έλεν Μάθιους και η Νέτι Χόνεϊμπολ αποφάσισαν να μετακομίσουν στην Αγγλία και να ιδρύσουν την ομάδα «The Lady Footballers». Το 1894 η Χόνεϊμπολ με την υποστήριξη της συγγραφέως, πολεμικής ανταποκρίτριας και επίσης φεμινίστριας της εποχής λαίδης Φλόρενς Ντίξι, που είχε αποχωρήσει από την Lady Footballers συγκρότησαν την ομάδα British Ladies’ Football Club.
Το 1895 οι British Ladies έπαιξαν τον πρώτο τους αγώνα, καταφέρνοντας μάλιστα να μαζέψουν πάνω από δώδεκα χιλιάδες φιλάθλους. Στην ομάδα αγωνίστηκε και η πρώτη μαύρη βρετανή ποδοσφαιρίστρια, η Έμα Κλαρκ.
Η Έλεν Μάθιους αποχώρησε από την Lady Footballers το 1896 και αποφάσισε να επανιδρύσει την Mrs Graham’s XI κάνοντας περιοδείες στη Σκωτία όπου ελλείψει γυναικείων ομάδων αντιμετώπιζαν ανδρικές. Στην Mrs Graham’s XI εντάχθηκε και η Έμα Κλαρκ, μόλις έναν χρόνο μετά το ντεμπούτο της με την British Ladies’ Football Club.
Στις 21 Νοεμβρίου του 1918, μετά από πολύχρονο αγώνα των γυναικών της Βρετανίας δόθηκε επίσημα στις γυναίκες του Ηνωμένου Βασιλείου, το δικαίωμα να ασκούν το εκλογικό τους δικαίωμα. Στον αγώνα για πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα είχαν συμβάλλει καθοριστικά και οι περισσότερες από τις αθλήτριες των πρώτων ποδοσφαιρικών ομάδων της Αγγλίας και της Σκωτίας, καθώς από τη δικιά τους πλευρά είχαν αγωνιστεί ενάντια στην ανισότητα των δυο φύλων, τόσο εκτός όσο και εντός των γηπέδων.
