«Τις τελευταίες μέρες, μετά την ανακήρυξη δημοψηφίσματος, η ΠΓΔΜ έχει κλείσει τελείως τα σύνορα για τους πρόσφυγες. Ενώ, δηλαδή, η κυβέρνηση της χώρας επέτρεπε τη διακίνηση στην επικράτειά της για 72 ώρες στους πρόσφυγες, που έχουν χαρτιά από την Ελλάδα, τώρα δεν αφήνει κανέναν να περάσει, χωρίς επίσημη αιτιολόγηση. Θεωρούμε πως αποτελεί ενός είδους πίεση προς την Ελλάδα και θα πρέπει να παρέμβει η Ευρωπαϊκή Ένωση, προκειμένου να διασφαλιστεί η προστασία των προσφύγων και το πέρασμα» επισημαίνει η Κατερίνα Νοτοπούλου, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ. Η Ειδομένη αποτελούσε πάντα πέρασμα για τους πρόσφυγες και τους μετανάστες, που ήθελαν να μεταφερθούν από την Ελλάδα στην ΠΓΔΜ. Αυτή τη στιγμή είναι το μόνο ανοιχτό σημείο, με αποτέλεσμα να φθάνουν εκατοντάδες πρόσφυγες την ημέρα.
Καθώς η είσοδός τους στην ΠΓΔΜ απαγορεύεται τις τελευταίες μέρες, χιλιάδες πρόσφυγες βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε μια περιοχή – σκουπιδότοπο. Πρόκειται για ανθρώπους στα όρια της εξαθλίωσης, νηστικούς, άρρωστους, αντιμέτωπους με την πλήρη έλλειψη οποιασδήποτε υποδομής, αλλά και τη βία τόσο των συνοριακών φυλάκων της ΠΓΔΜ, όσο και των παράνομων διακινητών. Τα περιστατικά βίας που έχουν σημειωθεί είναι πολλά, από πυροβολισμούς στον αέρα, μέχρι την απόπειρα σύλληψης αυστριακής δημοσιογράφου. Η Κορνίλια Κρεμπς βρισκόταν μαζί με τους πρόσφυγες στην ουδέτερη ζώνη της Ειδομένης, όταν αστυνομικοί της ΠΓΔΜ απέτυχαν να τη συλλάβουν μετά από παρέμβαση αλληλέγγυων.
Εικόνες ντροπής
«Αυτά που αντικρίσαμε στην περιοχή, αποτελούν εικόνες ντροπής. Χιλιάδες άνθρωποι βρίσκονται παρατημένοι σε ένα χώρο, χωρίς κάποιο στοιχειώδες κατάλυμα για να μείνουν. Μετά από πίεση στον υπουργό Μεταφορών ανοίξαμε την Τρίτη ένα σταθμό τρένου στο Πολύκαστρο, καθώς εκτός από όλα τ’ άλλα προβλήματα ο καιρός έχει επιδεινωθεί αυτές τις μέρες » περιγράφει στην Εποχή, το μέλος της ΚΕ.
Μοναδική τους ελπίδα είναι η αλληλεγγύη που δείχνουν οι κάτοικοι του Κιλκίς και διάφοροι κοινωνικοί φορείς, όπως οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα. Όσο περνούν, όμως, οι μέρες γίνεται όλο και πιο δύσκολο, να ανταποκριθούν οι οργανώσεις στον ολοένα αυξανόμενο αριθμό των προσφύγων.
«Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να μετρήσουμε θύματα, καθώς πολλοί άνθρωποι είναι άρρωστοι, μωρά, γέροι ή ακόμα και ανάπηροι, που έχουν να σιτιστούν μέρες και βρίσκονται όλη την ώρα δίπλα σε σκουπίδια ή μες στη βροχή».
Πορείες θανάτου
Το πρόβλημα εντείνεται, όμως, και από την απαγόρευση διακίνησής τους στους συνοριακούς νομούς, από την πλευρά της Ελλάδας. «Ως χώρα τους έχουμε δώσει άδεια παραμονής, αφού είναι πρόσφυγες, αλλά αυτή η άδεια συνοδεύεται και από την απαγόρευση να μεταβούν σε νομούς που βρίσκονται κοντά στα σύνορα, όπως το Κιλκίς, ώστε να μη βγαίνουν από την χώρα. Κατ’ επέκταση αυτοί οι άνθρωποι απαγορεύεται να χρησιμοποιήσουν οποιοδήποτε μέσο μεταφοράς, πχ ΚΤΕΛ, λεωφορεία κτλ, σ’ αυτές τις περιοχές. Μ’ αυτό τον τρόπο πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης από κυκλώματα διακινητών» σύμφωνα με την Κ. Νοτοπούλου.
Αυτό αφορά όσους έχουν χρήματα, τα οποία εξαφανίζονται μετά από μία τέτοια «συναλλαγή», αφού μια μετάβαση από τη Θεσσαλονίκη στο Κιλκίς στοιχίζει περίπου 150 ευρώ ανά άτομο. Οι υπόλοιποι αναγκάζονται να διασχίσουν πολλά χιλιόμετρα με τα πόδια, φθάνοντας σε απίστευτα όρια σωματικής κούρασης. Τώρα που τα σύνορα είναι κλειστά, οι πρόσφυγες παραμένουν στον χώρο της Ειδομένης, καθώς είναι αδύνατο να επιστρέψουν σε κάποια άλλη πόλη, που οι συνθήκες θα ήταν καλύτερες.
Εκμετάλλευση του ανθρώπινου πόνου
Οι πρόσφυγες πέφτουν συχνά και θύματα εκμετάλλευσης από διάφορους επιτήδειους, που πλουτίζουν σε βάρος τους, σύμφωνα με τη συνομιλήτριά μας. Αρχικά προσφέρονται να τους φιλοξενήσουν, ζητώντας μετά τεράστια ποσά για το φαγητό τους, τα οποία οι άνθρωποι αναγκάζονται να δώσουν.
Η πιο στυγνή εκμετάλλευση, βέβαια, συντελείται από τους διακινητές και τη μαφία της ΠΓΔΜ, με καταγγελίες για κλοπές, ξυλοδαρμό, ακόμα και για βασανιστήρια στην περίπτωση που δεν έχουν αρκετά χρήματα.
Επιτακτική η εξεύρεση λύσης
«Πρέπει να αποσυρθεί η απαγόρευση μετακίνησης σ’ αυτές τις περιοχές από την ελληνική πλευρά. Εφόσον θέλουν να φύγουν, μια τέτοια διάταξη δεν τους εμποδίζει, αλλά τους βασανίζει κι άλλο, ενισχύοντας το δίκτυο των παράνομων διακινητών. Ο δήμος, και όχι μόνο, πρέπει να μεριμνήσει άμεσα για την τροφή, τη στέγαση και τις συνθήκες υγιεινής των προσφύγων, που είναι εγκλωβισμένοι στην Ειδομένη. Αποφάσισε επιτέλους να φτιάξει τουαλέτες μετά από τόσο καιρό για ένα πρόβλημα που προϋπήρχε και τώρα οξύνθηκε, αλλά δεν ξέρουμε πόσο χρόνο θα πάρει. Βασικός παράγοντας στην αντιμετώπιση του ζητήματος, βέβαια, αποτελεί και η διευθέτησή του με κινήσεις που αφορούν την εξωτερική πολιτική της χώρας», τονίζει η Κατερίνα Νοτοπούλου.
Δανάη Ψωμοπούλου
