Έχου­με πο­λύ δρό­μο μπρο­στά μας

Του Κω­στή Γιούρ­γου

Η μια πί­σω α­π’ την άλ­λη, α­πό τη μέ­ρα που α­νέ­λα­βε η Αρι­στε­ρά, α­να­δύο­νται στον κα­θα­ρό αέ­ρα οι α­κα­θαρ­σίες που πα­ρή­γα­γε ε­πί δε­κα­ε­τίες η δια­πλο­κή οι­κο­νο­μι­κής ο­λι­γαρ­χίας, πο­λι­τι­κού κα­τε­στη­μέ­νου και μι­ντιο­κρα­τίας.
Τε­λευ­ταίο κρού­σμα, η προ­βο­λή που ε­πι­φύ­λα­ξαν τα πε­ρισ­σό­τε­ρα ι­διω­τι­κά κα­νά­λια στην ά­θλια πα­ρά­στα­ση των Παπ­πά-Κα­σι­διά­ρη της «Χρυ­σής Αυ­γής», στη συ­νε­δρία­ση της Επι­τρο­πής Εξω­τε­ρι­κών και Άμυ­νας της Βου­λής για το προ­σφυ­γι­κό. Άρα­γε, στο ό­νο­μα ποιας α­ξίας ο­δη­γή­θη­καν οι κα­να­λάρ­χες στην α­πό­φα­ση να προ­βά­λουν α­πό τις τη­λε­ο­ρά­σεις «τους» τις ύ­βρεις και τις χυ­δαιό­τη­τες κα­τά του υ­πουρ­γού Άμυ­νας, του Αρχη­γού ΓΕΣ, των Ενό­πλων Δυ­νά­μεων, των προ­σφύ­γων και των με­τα­να­στών (α­λί­μο­νο τώ­ρα…), και ό­σων βου­λευ­τών α­ντέ­δρα­σαν στην ε­με­τι­κή συ­μπε­ρι­φο­ρά των υ­μνω­δών του Χίτ­λε­ρ; Και μά­λι­στα την πα­ρα­μο­νή της Συ­νό­δου Κο­ρυ­φής; Στο ό­νο­μα της α­προ­κα­τά­λη­πτης ε­νη­μέ­ρω­σης; Αυ­τής που τα ί­δια κα­νά­λια τσα­λα­πά­τη­σαν πριν λί­γες, μό­λις, μέ­ρες, α­πο­σιω­πώ­ντας ε­πι­με­λώς την τρα­ντα­χτή εί­δη­ση ό­τι ο κ. Πα­πα­σταύ­ρου προ­σήλ­θε οι­κειο­θε­λώς και έ­σκα­σε 3,5 ε­κα­τομ­μύ­ρια για να α­πο­φύ­γει τη σύλ­λη­ψη για φο­ρο­δια­φυ­γή;
Ας εί­μα­στε σο­βα­ροί. Πρό­κει­ται για στο­χευ­μέ­νη δια­πό­μπευ­ση της ί­διας της χώ­ρας στο πρό­σω­πο της δη­μο­κρα­τίας. Πιο συ­γκε­κρι­μέ­να: της δη­μο­κρα­τίας που, προ­ση­λω­μέ­νη στο α­νό­θευ­το νό­η­μά της, δεν α­πο­κλείει την α­νά­θε­ση των ευ­θυ­νών της δια­κυ­βέρ­νη­σης στην α­ρι­στε­ρά, αν έ­τσι κρί­νει ο λαός με την ψή­φο του. Σε συν­θή­κες πα­ρο­ξυ­σμι­κής κρί­σης, η δη­μο­κρα­τία γί­νε­ται ο α­πο­διο­πο­μπαίος τρά­γος για τα ε­γκλή­μα­τα ε­νός συ­στή­μα­τος που πρέ­πει να α­να­κη­ρυ­χτεί α­θώο πά­ση θυ­σία. Θυ­μη­θεί­τε την ε­νο­χο­ποίη­ση που ε­πι­φυ­λά­χτη­κε στη δη­μο­κρα­τία στα χρό­νια του ευ­ρω­παϊκού με­σο­πο­λέ­μου, με α­πο­τέ­λε­σμα την α­νά­δυ­ση του φα­σι­σμού και του να­ζι­σμού.
Ζού­με α­νά­λο­γες ε­μπει­ρίες σή­με­ρα; Ένα εί­ναι βέ­βαιο: ό­ταν η σή­ψη στις κο­ρυ­φές της ε­ξου­σίας αι­σθά­νε­ται α­πει­λη­μέ­νη, ε­ρω­το­τρο­πεί με την ι­δέα της εκ­τρο­πής. Απτό πα­ρά­δειγ­μα, το φλερτ του πρω­θυ­πουρ­γι­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος Σα­μα­ρά με τη «Χρυ­σή Αυ­γή», με τη δια­με­σο­λά­βη­ση του κ. Μπαλ­τά­κου.

Υπό α­πει­λή η α­συ­δο­σία

Αντι­λαμ­βά­νε­ται σή­με­ρα η δια­πλο­κή ό­τι α­πει­λεί­ται η α­συ­δο­σία της α­πό την α­πό­φα­ση της κυ­βέρ­νη­σης να μπει τά­ξη στο τη­λε­ο­πτι­κό το­πίο, τέ­λος στο με­γά­λο φα­γο­πό­τι σε βά­ρος του δη­μο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος. Και ε­νώ ο κό­σμος το ’χει τού­μπα­νο, αυ­τοί με κρυ­φό κα­μά­ρι κα­τα­φεύ­γουν σε λα­θρο­χει­ρίες, ε­πι­κα­λού­με­νοι με πε­ρισ­σή υ­πο­κρι­σία το Σύ­νταγ­μα, ι­σχυ­ρι­ζό­με­νοι ό­τι η ρύθ­μι­ση για τις τη­λε­ο­πτι­κές ά­δειες θα κα­τα­πέ­σει λό­γω α­ντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τας και, ε­πι­πλέ­ον, θα βρει ε­μπό­δια α­πό τις Βρυ­ξέλ­λες. Αλλά αν το Σύ­νταγ­μα φτά­νει και πε­ρισ­σεύει, προ­κει­μέ­νου να κρι­θεί η νο­μι­μό­τη­τα της ε­πι­λο­γής της κυ­βέρ­νη­σης, τι δου­λειά έ­χουν οι Βρυ­ξέλ­λες, που, α­π’ ό­που και να το κοι­τά­ξεις, ού­τε στοι­χειώ­δη νο­μι­κή υ­πό­στα­ση δια­θέ­τουν, ού­τε δη­μο­κρα­τι­κή νο­μι­μο­ποίη­ση; Η δια­πλο­κή α­νε­μί­ζει, λοι­πόν, το φό­βη­τρο τι­μω­ρη­τι­κών μέ­τρων εκ μέ­ρους του ιε­ρα­τείου; Τό­σο λί­γο υ­πο­λή­πτο­νται το Σύ­νταγ­μα, δη­λα­δή τη δη­μο­κρα­τία, δη­λα­δή την ε­θνι­κή α­ξιο­πρέ­πεια και κυ­ριαρ­χία;
Όμως, σε πεί­σμα των πε­ρί «α­ντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τας», το άρ­θρο 15, παρ.2, του Συ­ντάγ­μα­τος ε­πι­μέ­νει αυ­το­λε­ξεί: «Η ρα­διο­φω­νία και η τη­λεό­ρα­ση υ­πά­γο­νται στον ά­με­σο έ­λεγ­χο του Κρά­τους. Ο έ­λεγ­χος και η ε­πι­βο­λή των διοι­κη­τι­κών κυ­ρώ­σεων υ­πά­γο­νται στην α­πο­κλει­στι­κή αρ­μο­διό­τη­τα του Εθνι­κού Συμ­βου­λίου Ρα­διο­τη­λεό­ρα­σης …», κ.λπ. κ.λπ. Ας ψά­ξουν να το δια­βά­σουν ο­λό­κλη­ρο. Ας κα­τα­φύ­γουν στα φώ­τα της νο­μι­κής ερ­μη­νείας και θα πλη­ρο­φο­ρη­θούν ό­τι: «Ο νο­μο­θέ­της ο­ρί­ζει σα­φώς στο άρ­θρο 15 του Συ­ντάγ­μα­τος ό­τι η τη­λεό­ρα­ση υ­πά­γε­ται στον ά­με­σο έ­λεγ­χο του Κρά­τους και ό­τι ο έ­λεγ­χος και η ε­πι­βο­λή των διοι­κη­τι­κών κυ­ρώ­σεων υ­πά­γο­νται στην α­πο­κλει­στι­κή αρ­μο­διό­τη­τα του Εθνι­κού Συμ­βου­λίου Ρα­διο­τη­λεό­ρα­σης. Δεν α­να­φέ­ρε­ται που­θε­νά, ό­πως προ­βάλ­λε­ται α­πό ο­ρι­σμέ­νες πλευ­ρές, ό­τι η δια­δι­κα­σία της α­δειο­δό­τη­σης α­νή­κει και αυ­τή α­πο­κλει­στι­κά στο ΕΣΡ…».*

Πα­ρα­βία­ση αρ­χών δε­ο­ντο­λο­γίας και δη­μο­κρα­τίας

Την πή­ρε το πο­τά­μι την «α­ντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τα». Άδο­ξα. Αλλά πο­τέ δεν ξέ­ρεις τι σου κα­τε­βά­ζει έ­να πο­τά­μι. Ού­τε α­πό πού –ε­κτός α­π’ τα μαλ­λιά του– θα πια­στεί ο πνιγ­μέ­νος. Και να α­πό πού βρή­κε να πια­στεί η (πο­λύ) ε­λάσ­σων α­ντι­πο­λί­τευ­ση για να συ­νη­γο­ρή­σει υ­πέρ του δε­σπο­τά­του των μη­ντιο­κρα­τώ­ν: α­πό την «α­πί­στευ­τη», ό­πως την χα­ρα­κτη­ρί­ζει το σχό­λιο του Πο­τα­μιού, «δή­λω­ση του κ. Βερ­ναρ­δά­κη ό­τι μία α­πό τις με­γά­λες πα­θο­γέ­νειες εί­ναι η αυ­το­νό­μη­ση των ι­διω­τι­κών Μέ­σων Ενη­μέ­ρω­σης», πράγ­μα που «ε­πι­βε­βαιώ­νει με τον πλέ­ον κυ­νι­κό τρό­πο πώς α­ντι­λαμ­βά­νε­ται η κυ­βέρ­νη­ση την ε­νη­μέ­ρω­ση», την ο­ποία «θέ­λει α­πο­λύ­τως ε­λεγ­χό­με­νη, ό­πως στα ο­λο­κλη­ρω­τι­κά κα­θε­στώ­τα…».
Η μεί­ζων α­ντι­πο­λί­τευ­ση, α­π’ τη με­ριά της, ά­δρα­ξε την ευ­και­ρία να (ξα­να)κα­λέ­σει τον «κ. Τσί­πρα να κα­τα­δι­κά­σει» (τη φο­ρά αυ­τή) τον α­να­πλη­ρω­τή υ­πουρ­γό Διοι­κη­τι­κής Ανα­συ­γκρό­τη­σης. Η α­να­κοί­νω­ση του γρα­φείου τύ­που της ΝΔ, πλη­κτι­κά προ­ση­λω­μέ­νη στην γραμ­μή των χα­ρα­κτη­ρι­σμών και του κα­ταγ­γελ­τι­σμού, προ­σπα­θεί να α­φυ­πνί­σει έ­ναν πα­ρω­χη­μέ­νο α­ντι­κομ­μου­νι­σμό, κα­ταγ­γέλ­λο­ντας «κα­θε­στω­τι­κές α­ντι­λή­ψεις», τις ο­ποίες «ο­φεί­λουν ά­με­σα να κα­τα­δι­κά­σουν ο πρω­θυ­πουρ­γός και ο “υ­πουρ­γός–κα­να­λάρ­χης” κ. Παπ­πάς», αλ­λιώς εί­ναι συ­νέ­νο­χοι στην «προ­σπά­θεια ά­λω­σης της ε­λευ­θε­ρο­τυ­πίας».
Μά­ταιος κό­πος η ελ­πί­δα ε­νός δια­λό­γου ε­πί της ου­σίας των πε­ποι­θή­σεων του υ­πουρ­γού, τις ο­ποίες κα­τέ­θε­σε με παρ­ρη­σία στη Βου­λή: «Πι­στεύω ό­τι η βα­σι­κή πα­θο­γέ­νεια της δη­μο­κρα­τίας στην Ελλά­δα, την Αμε­ρι­κή και την Ευ­ρώ­πη εί­ναι η αυ­το­νό­μη­ση συ­γκε­κρι­μέ­νων πο­λι­τι­κο-οι­κο­νο­μι­κών κύ­κλων δια μέ­σου των ΜΜΕ, που δεν εί­ναι δη­μο­κρα­τι­κά και κά­νουν κα­τά­χρη­ση του δη­μό­σιου χα­ρα­κτή­ρα της πλη­ρο­φό­ρη­σης και της ε­νη­μέ­ρω­σης, και προ­φα­νώς χρειά­ζε­ται ρύθ­μι­ση». Για να συ­μπλη­ρώ­σει αρ­γό­τε­ρα, στην ε­μπε­ρι­στα­τω­μέ­νη α­πά­ντη­σή του στην α­να­κοί­νω­ση τύ­που του Πο­τα­μιού, την κραυ­γα­λέα α­λή­θεια ό­τι «κα­θη­με­ρι­νά σχε­δόν πα­ρα­βιά­ζο­νται στην Ελλά­δα οι αρ­χές δε­ο­ντο­λο­γίας του δη­μο­σιο­γρα­φι­κού ε­παγ­γέλ­μα­τος», υ­πό το βά­ρος των α­παι­τή­σεων και των πιέ­σεων των εκ­δο­τών, κα­να­λαρ­χών και ι­διο­κτη­τών έ­ντυ­πων και η­λεκ­τρο­νι­κών ΜΜΕ και ό­τι «η ι­ση­γο­ρία και η πο­λυ­φω­νία, ο­ξυ­γό­νο της δη­μο­κρα­τίας […] υ­πο­νο­μεύο­νται με τη συ­γκέ­ντρω­ση της ι­διο­κτη­σίας τους σε γι­γα­ντιαίες κερ­δο­σκο­πι­κές ε­πι­χει­ρή­σεις που α­ντι­με­τω­πί­ζουν την κοι­νή γνώ­μη σαν κα­τα­να­λω­τή και προ­σπα­θούν να χει­ρα­γω­γή­σουν το φρό­νη­μα, τις συ­νή­θειες και την εν γέ­νει συ­μπε­ρι­φο­ρά της».
Κι ό­μως, μό­νο α­πα­ντώ­ντας σε τέ­τοιες προ­κλή­σεις προ­χω­ρεί και ε­ξε­λίσ­σε­ται η δη­μο­κρα­τία στην α­τέρ­μο­νη α­να­ζή­τη­ση της ο­λο­κλή­ρω­σής της. Αλλά η υ­παρ­ξια­κή κουλ­τού­ρα της δια­πλο­κής έ­χει γε­νε­τι­κή δυ­σα­νε­ξία σε τέ­τοιας λο­γής ε­ρω­τή­μα­τα. Έχου­με πο­λύ δρό­μο μπρο­στά μας.

* Συ­νέ­ντευ­ξη του Φώ­τη Κου­βέ­λη στο News247, στις 15/2/2016.