«Ο ήχος της πτώσης»
Είναι κάποιες ταινίες που δεν μπορείς να τις ταξινομήσεις και να πεις με βεβαιότητα ότι ανήκουν στο ένα ή το άλλο είδος. Είναι οι ταινίες εκείνες που δεν μπορείς να αφηγηθείς την υπόθεσή τους.
Επειδή όμως είναι χρήσιμο για τον αναγνώστη που θέλει να πάει στο σινεμά θα πω ότι «Ο ήχος της πτώσης» (In die sonne schauen) της Μάσα Σιλίνσκι είναι ένα μια δραματική ταινία εποχής που μιλά για τέσσερα κορίτσια που μεγαλώνουν σε μια αγροικία στη βόρεια Γερμανία σε διαφορετικές εποχές, ξεκινώντας από τις αρχές του 20ου αιώνα και φτάνοντας μέχρι τις μέρες μας.
Από δω και μετά, ο θεατής αφήνεται στην αίσθηση του σινεμά και της δύναμης των εικόνων του που «δένουν» με την αριστοτεχνική σκηνοθεσία της Σιλίνσκι προσφέροντας ένα αναπάντεχο αριστούργημα που ενθουσίασε το κοινό και τους κριτικούς στο φεστιβάλ των Καννών.
Η αφήγηση δεν είναι γραμμική, αλλά οι εποχές εμπλέκονται η μία μέσα στην άλλη. Οι τέσσερις ηρωίδες κινούνται στον ίδιο χώρο, αλλά όχι στον ίδιο χρόνο και η Σιλίνσκι μέσα από τα γεγονότα προσπαθεί να ανιχνεύσει την ψυχοσύνθεσή τους. Πώς ενηλικιώνονται, πώς ανακαλύπτουν τους εαυτούς τους, πώς βιώνουν το θάνατο, το σεξ, τις οικογενειακές σχέσεις τον πόνο. Και πώς η μνήμη «αποτυπώνεται» ανεξίτηλα στον χώρο, τα κτίρια, τα αντικείμενα.
Η αλήθεια είναι ότι η ταινία σίγουρα θα ξενίσει. Και θα δυσκολέψει εάν και εφόσον μπείτε στη διαδικασία να καταλάβετε και να συνδέσετε τα γεγονότα. Το καλύτερο που έχετε να κάνετε είναι να αφεθείτε στην αλληλουχία των εικόνων και στο πώς αυτές διαστέλλονται μέσα στον χρόνο. Και κάποια στιγμή, χωρίς να το αντιληφθείτε, όλα θα αρχίσουν να αποκτούν νόημα, λογική και συνέχεια.
Με στιλιζαρισμένη σκηνοθεσία, θραυσματικό αλλά συμπαγές σενάριο «Ο ήχος της πτώσης» είναι ένα εκκωφαντικό φιλμ που συνταράσσει, μια πολυεπίπεδη αλληγορία για την κινούμενη… ακινησία του χρόνου. Ένα ποιητικό κινηματογραφικό έργο τέχνης από εκείνα που μένουν χαραγμένα μέσα μας.
Ο σταλινικός λεβιάθαν
«Δύο εισαγγελείς»
Σοβιετική Ένωση 1937. Βρισκόμαστε στο αποκορύφωμα των σταλινικών εκκαθαρίσεων. Ένας πολιτικός κρατούμενος, ο οποίος διατάχθηκε να κάψει εκατοντάδες επιστολές άλλων κρατουμένων, καταφέρνει να διασώσει μία από αυτές. Η επιστολή, που είναι γραμμένη με αίμα, φτάνει στα χέρια του νεαρού εισαγγελέα Κόρνιεφ ο οποίος αποφασίζει να επισκεφθεί τον κρατούμενο που την έστειλε. Αποστολέας είναι ο Στέπνιακ, ένας άνδρας πιστός στο κόμμα που όμως, όπως χιλιάδες άλλοι, συνελήφθη με ψεύτικες κατηγορίες, φυλακίστηκε και βασανίστηκε. Ο Κόρνιεφ νεαρός ιδεολόγος που πιστεύει στη σοβιετική δικαιοσύνη αποφασίζει να διερευνήσει την υπόθεση. Πιστεύοντας ότι πρέπει να ενημερωθεί η ανώτατη ηγεσία, μέχρι και ο ίδιος ο Στάλιν, ταξιδεύει στη Μόσχα και προσπαθεί να συναντήσει τον ανώτατο εισαγγελέα. Θα καταφέρει να συναντηθεί με τον διαβόητο Βισίνσκι ο οποίος ακούει την καταγγελία και ζητά από τον Κόρνιεφ να συνεχίσει την έρευνα. Ο τερατώδης μηχανισμός των διώξεων κινείται πλέον, εν αγνοία του, εναντίον του νεαρού εισαγγελέα.
Οι «Δύο εισαγγελείς» (Zwei staatsanwalte) του Σεργκέιν Λόζνιτσα είναι ένα ζοφερό φιλμ για μια από τις πιο μελανές σελίδες της Ιστορίας. Τα χρόνια των σταλινικών διώξεων, τότε που ο τερατώδης μηχανισμός της σταλινικής εξουσίας εξόντωσε χιλιάδες ανθρώπους αρχής γενομένης από την παλιά φρουρά του μπολσεβίκικου κόμματος και των στενών συνεργατών του Λένιν.
Ο Λόζνιτσα σκηνοθετεί έναν καφκικό εφιάλτη, μια ταινία για την εγκληματική φύση της ανεξέλεγκτης εξουσίας. Στην ταινία, ο ουκρανός σκηνοθέτης συμπυκνώνει τον παραλογισμό, τον λεβιάθαν της γραφειοκρατίας, τον υφέρποντα τρόμο. Και αυτήν είναι η απαρχή της έντασης, η οποία υποβόσκει προμηνύοντας το κακό που όμως παραμένει απροσδιόριστο.
Στο συγκλονιστικό αυτό πολιτικό θρίλερ, ο σκηνοθέτης επιλέγει τους κλειστούς υποφωτισμένους χώρους που δημιουργούν την ασφυκτική αίσθηση του εγκλεισμού. Δεν κάνει μια ταινία για να καταγγείλει απλά τον σταλινισμό, αλλά μια ταινία για το τέρας της αυταρχικής εξουσίας, τον τρόμο της επιβολής και τον εξευτελισμό της ανθρώπινης υπόστασης από τους παράλογους μηχανισμούς του κράτους-δυνάστη.
Όχι, η ταινία δεν είναι αντικομουνιστική. Και δυστυχώς είναι αληθινή!
Ο επαναστάτης με τα φαλάφελ
Γάζα 2007. Ο Οσάμα έχει ένα μαγαζί που πουλάει φαλάφελ αλλά συμπληρώνει το εισόδημά του διακινώντας ναρκωτικά! Στη δούλεψή του έχει το Γιαχία, έναν νεαρό φοιτητή, ο οποίος δουλεύει στο μαγαζί αλλά κάνει και κάποιες… εξωτερικές δουλειές για το αφεντικό του. Όμως ο Οσάμα πέφτει στην παγίδα του Αμπού Σάμι αστυνόμου στη δίωξη ναρκωτικών ο οποίος του ζητά να γίνει πληροφοριοδότης. Εκείνος αρνείται και τον απειλεί πως θα αποκαλύψει ό,τι ξέρει για εκείνον. Μετά από μια αψιμαχία μεταξύ τους ο Αμπού Σάμι θα πυροβολήσει τον Οσάμα και ο Γιαχία θα είναι μάρτυρας του συμβάντος. Δύο χρόνια μετά ένας σκηνοθέτης ανακαλύπτει στο πρόσωπο του Γιαχία τον ιδανικό πρωταγωνιστή για να παίξει το ρόλο ενός παλαιστίνιου ήρωα σε ταινία με τίτλο «Ο επαναστάτης». Τότε θα εμφανιστεί ο Αμπού Σάμι και ο Γιαχία θα αποφασίσει να εκδικηθεί για τον φίλο του.
Οι αδελφοί Αράμπ και Ταρζάν Νάσερ με το «Κάποτε στη Γάζα» (Once upon a time in Gaza) γύρισαν ένα αστυνομικό φιλμ με στοιχεία νουάρ και μαύρης κωμωδίας. Οι σκηνοθέτες ήθελαν να αποτυπώσουν τον ρυθμό της ζωής στη Γάζα που όμως άλλαξε μετά τις επιθέσεις του Ισραήλ και την ολοσχερή καταστροφή της περιοχής.
Τρεις χαρακτήρες που θα μπορούσαν να είναι ήρωες αμερικάνικης αστυνομικής ταινίας που όμως είναι… παλαιστινιακή. Κι έτσι μέσα από την αστυνομική υπόθεση οι σκηνοθέτες, σε ένα δεύτερο αλλά απολύτως εμφανές επίπεδο, μιλούν για την καθημερινότητα των Παλαιστινίων. Τους βομβαρδισμούς, την καταπίεση, την απαγόρευση μετακινήσεων. Η ταινία, λοιπόν, μπορεί να διαθέτει ένα ξεκάθαρο αστυνομικό στόρι αλλά είναι μια ταινία για το παλαιστινιακό, για τη Γάζα, για την κατοχή. Μια ταινία που το δεύτερο επίπεδο αφήγησης, πολλές φορές γίνεται κυρίαρχο!
Οι σκηνοθέτες ισορροπούν μεταξύ δράσης και πολιτικής και τα καταφέρνουν περίφημα. Δίνουν ρυθμό και ένταση στην αφήγηση, ενώ οι ήρωές τους βρίσκονται διαρκώς αντιμέτωποι με ηθικά διλήμματα. Δεν πρόκειται για μονοδιάστατους χαρακτήρες αλλά για ανθρώπους που αγωνίζονται και παλεύουν για να επιβιώσουν κουβαλώντας πάθη και αντιφάσεις.
Μια όμορφη ταινία, ένα σκοτεινό νουάρ που κέρδισε το βραβείο σκηνοθεσία στο τμήμα Ένα Κάποιο Βλέμμα των Καννών.
ΟΙ ΝΕΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ
«Βοήθεια!» (Send help) του Σαμ Ράιμι: Δύο συνάδελφοι μένουν αποκλεισμένοι σε ένα έρημο νησί –οι μόνοι επιζώντες μιας αεροπορικής τραγωδίας. Στο νησί πρέπει να ξεπεράσουν τα παράπονα του παρελθόντος και να συνεργαστούν για να επιβιώσουν, αλλά αυτό που μένει είναι μια μάχη θέλησης και πνεύματος για να βγουν ζωντανοί.
«Επιστροφή στο Silent Hill» (Return to Silent Hill) του Κριστόφ Γκάνς: Ο Τζέιμς είναι συντετριμμένος αφού χωρίστηκε από την αδελφή ψυχή του και λαμβάνει ένα μυστηριώδες γράμμα που τον οδηγεί πίσω σε μια πόλη που ονομάζεται Σάιλεντ Χιλ, όπου ελπίζει να τη βρει. Ωστόσο, ανακαλύπτει ότι η πόλη έχει αλλάξει από κάποια άγνωστη κακόβουλη δύναμη και καθώς εμβαθύνει στην πόλη, ανακαλύπτει τρομακτικές φιγούρες, τόσο οικείες όσο και άγνωστες. Αμφιβάλλοντας για την ψυχική του σταθερότητα, προσπαθεί να κατανοήσει την πραγματικότητα και ελπίζει να παραμείνει αρκετά δυνατός για να σώσει την αγαπημένη του.
«Κλείδωσες; Οι άγνωστοι 3» (The strangers: Chapter 3) του Ρένι Χάρλιν: Δεσμευμένοι προς ένα τρομακτικό τέλος, η Μάγια και οι μασκοφόροι άγνωστοι βρίσκονται σε μια αναπόφευκτη, αδυσώπητη πορεία σύγκρουσης -μια αναμέτρηση που αποδεικνύει ότι πλέον δεν είναι ξένοι.
«Διπλόδοκος, το δεινοσαυράκι» (Smok Diplodok) του Βόιτσεχ Βάβστσικ: Ο Διπλόδοκος είναι ένας μικρός, καλόκαρδος δεινόσαυρος που ζει σε έναν μαγικό κόσμο. Όταν ξαφνικά οι γονείς του εξαφανίζονται κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες, ο Διπλόδοκος αποφασίζει να τους βρει. Έτσι ξεκινά μια μεγάλη και συναρπαστική περιπέτεια, γεμάτη φανταστικά πλάσματα, απίθανα μέρη και νέους φίλους. Με θάρρος και καλοσύνη, ο Διπλόδοκος θα προσπαθήσει να σώσει τους γονείς του και τον κόσμο του.
