Εκλογές στην Αλβανία: Ο υπαρκτός καπιταλισμός του Ράμα μακροβιότερος από τον Χότζα

Φωτο: Αρχείο Edi Rama

Ο σοσιαλιστής Έντι Ράμα ετοιμάζεται να διαδεχθεί τον Ενβέρ Χότζα ως μακροβιότερος ηγέτης της Αλβανίας και μάλιστα μέσα από τις κάλπες της Κυριακής, ενώ για πρώτη φορά κατεβαίνει σε βουλευτικές εκλογές κόμμα τις ριζοσπαστικής αριστεράς, το Κίνημα Μαζί, που κινείται μεταξύ 1,5-2%.

Αν ο Χότζα έβαλε την Αλβανία στη διεθνή απομόνωση για μισό αιώνα, ο Ράμα στοχεύει να είναι αυτός που θα υπογράψει την ένταξή της στην ΕΕ, παρόλο που οι σκιές της αδιαφάνειας σε όλα τα επίπεδα τον ακολουθούν σε κάθε του κίνηση, από την οικονομική διαχείριση έως και τα θέματα δημοκρατίας, ελευθερίας, κράτους δικαίου και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Μέχρι και ο πρώην πρόεδρος και πρώην πρωθυπουργός της χώρας Ιλίρ Μέτα βρέθηκε στη φυλακή για ανάκριση, μετά από βάναυση και επεισοδιακή σύλληψη, χωρίς να έχει κατηγορηθεί για τίποτα. Σε κελί για διαφθορά βρίσκεται επίσης και ο δήμαρχος των Τυράννων Εριόν Βελιάι, που υποτίθεται ότι ήταν ο διάδοχος του Ράμα στο Σοσιαλιστικό Κόμμα. Ο Ράμα, που στοχεύει –στη χειρότερη των περιπτώσεων– σε οριακή απόλυτη πλειοψηφία άνω των 140 εδρών, αποτελεί για την ανεξάρτητη δικαιοσύνη της χώρας τον μόνο αδιάφθορο.

Μιας που όμως αναφερόμαστε στα Δυτικά Βαλκάνια, ο Ράμα στοχεύει σε έναν εκλογικό θρίαμβο γατί στις εκλογές της Κυριακής έχει να αντιμετωπίσει στις κάλπες έναν ιδιαίτερα εύκολο αντίπαλο, τον 81 ετών πλέον διεφθαρμένο υποψήφιο του Δημοκρατικού Κόμματος Σαλί Μπερίσα, που έρχεται πάντα δεύτερος και σε απόσταση στις δημοσκοπήσεις με 35%, έναντι του 46% του Ράμα.

Το μόνο υποτιθέμενο φρέσκο που έχει να προτείνει ο Μπερίσα, και όσοι τον υποστηρίζουν από την ελληνική κοινότητα, είναι να κάνει τη «Συμμαχία της Μεγαλειώδους Αλβανίας», κλέβοντας και παραφράζοντας την ακροδεξιά συνταγή του Τραμπ. Οι κατηγορίες του Μπερίσα για εξαγορές ψήφων από τον Ράμα και αυτές με αποδέκτη τον Λευκό Οίκο ότι ο Ράμα δέχεται την πλούσια στήριξη του Τζορτζ Σόρος δεν φαίνεται να απασχολούν και πολλούς στην Αλβανία, όπου ο  Ράμα έχει μετατραπεί σε παράδειγμα σταθερότητας στο εσωτερικό της χώρας, αλλά και σημείο αναφοράς στις αλβανικές κοινότητες που ζουν στις γειτονικές χώρες, όπως τη Βόρεια Μακεδονία, το Μαυροβούνιο, τη Βοσνία Ερζεγοβίνη και ασφαλώς το Κόσσοβο. Στοιχηματίζοντας και στην ψήφο των Αλβανών του εξωτερικού που θα ψηφίσουν για πρώτη φορά.

Για τους Αλβανούς, ο Ράμα έφερε τον τουρισμό, αλλά και την προβληματική πλέον ανατίμηση του λεκ, δισεκατομμύρια ευρώ από την ΕΕ για την κατασκευή υποδομών, τον πρώτο αυτοκινητόδρομο με διόδια στην χώρα και τους πρώτους ουρανοξύστες στα Τίρανα, χωρίς να ενδιαφέρεται κανείς για την καταγγελίες για τις βαλίτσες με τα χρήματα που κυκλοφορούν στα πορτ μπαγκάζ των αυτοκινήτων και στα πολυτελή ξενοδοχεία. 

Το οικονομικό θαύμα του Ράμα δεν μπορεί να αποτρέψει τη φυγή των νέων στη Δύση και τη μεγάλη φτώχεια των ηλικιωμένων που απομένουν πίσω με συντάξεις που μετά βίας φθάνουν τα 200 ευρώ. Παρά τις τεράστιες ανισότητες, ο Ράμα κατάφερε να μετατρέψει την Αλβανία σε χώρα υποδοχής μεταναστών, αφού όχι μόνο στον τουρισμό αλλά κυρίως στον αγροτικό και κατασκευαστικό τομέα απασχολούνται διαρκώς και περισσότεροι μετανάστες.

O σοσιαλιστής Ράμα δεν είχε κανένα πρόβλημα να μετατρέψει τη χώρα του σε φυλακή μεταναστών για λογαριασμό της ακροδεξιάς Μελόνι και να συμμετέχει στη στρατιωτική και ίσως όχι μόνο συμμαχία με την Κροατία και το Κοσσυφοπέδιο, που έχει καθαρά αντισερβική υπόσταση και μάλιστα σε μια περίοδο που το Βελιγράδι δέχεται διαδοχικούς εκβιασμούς από την ΕΕ της φον ντερ Λάιεν για την ουδέτερη στάση του έναντι της Μόσχας του Πούτιν και τις ανησυχίες για την ικανότητα της ΕΕ και των στρατών του ΝΑΤΟ να διατηρήσουν την κρατική οντότητα της Βοσνίας Ερζεγοβίνης με τη σημερινή μορφή.  

Αριστερή αύρα  

Το αριστερό κόμμα Κίνημα Μαζί αποτελεί την πρώτη σοβαρή προσπάθεια εκπροσώπησης μιας δημοκρατικής και ριζοσπαστικής αριστεράς στην Αλβανία. Το Κίνημα Μαζί ιδρύθηκε τον Δεκέμβριο του 2022 με πρωτοβουλία των ακτιβιστών της Πολιτικής Οργάνωσης που δημιουργήθηκε το 2011 κυρίως μέσα στις αίθουσες των πανεπιστημίων, αλλά και που εδώ και αρκετά χρόνια συμμετέχει σε διαμαρτυρίες για τα δικαιώματα των ευάλωτων ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των φοιτητών, των ανθρακωρύχων, των εργαζομένων του πετρελαϊκού τομέα ή των συνταξιούχων.

Το Κίνημα Μαζί δίνει μια πολύ δύσκολη μάχη και δεν έχει αυταπάτες ανήκοντας στην «κοσμοθεωρία της δημοκρατικής αριστεράς, η οποία μέχρι σήμερα είχε περιθωριακή θέση στη χώρα μας». Το νέο αριστερό πολιτικό κόμμα ξεκίνησε την προεκλογική εκστρατεία του από το Φιέρι της νοτιοδυτικής Αλβανίας με τον επικεφαλής του τον καθηγητή Άρλιντ Κόρι να εκτιμά ότι το Κίνημα Μαζί αποτελεί το αντίδοτο στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές του Σοσιαλιστικού και Δημοκρατικού Κόμματος, που μέσα από το διάτρητο δικομματικό σύστημα αλλάζουν διαρκώς ρόλους, με το κυβερνών Σοσιαλιστικό Κόμμα να εφαρμόζει νεοφιλελεύθερες πολιτικές και το Δημοκρατικό Κόμμα να υποστηρίζει ένα περισσότερο κοινωνικό πρόγραμμα.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι ο Κόρι κατεβαίνει υποψήφιος στο ψηφοδέλτιο στα Τίρανα δεύτερος στη λίστα χωρίς σταυρό, χωρίς δυνατότητα εκλογής στην πράξη, παρόλο που ως υποψήφιος δήμαρχος της πόλης είχε έρθει τρίτος με 4,77% ή 13.000 ψήφους, ενώ το Κίνημα κατάφερε να εκλέξει έναν δημοτικό σύμβουλο με 7.500 ψήφους το 2023. Πρώτος στο ψηφοδέλτιο των Τιράνων χωρίς σταυρό είναι ο Ρέντι Μούτσι, μέλος της Γραμματείας του κόμματος και λέκτορας στο Πολυτεχνείο της πόλης.

Το Κίνημα Μαζί συγκέντρωσε 5.000 υπογραφές για να κατεβεί στις 12 εκλογικές περιφέρειες της χώρας, με τους περισσότερους από τους 186 υποψηφίους του να προέρχονται από τον χώρο της διανόησης, χωρίς να λείπουν οι συνταξιούχοι, οι μικροεπιχειρηματίες και οι φοιτητές – ακτιβιστές.

Ο Κόρι φαίνεται να διαμορφώνει ένα είδος προφίλ που μοιάζει με τον αρχικό Ομπάμα, με τα ανασηκωμένα μανίκια του πουκαμίσου του, αλλά πέρα από την ονομασία του κόμματος ομπαμικής ίσως έμπνευσης παραφράζει διαρκώς φράσεις του Μαρξ αποφεύγοντας για ευνόητους λόγους να τον κατονομάσει στην μετακομμουνιστική Αλβανία.

«Ο κομμουνισμός γεννήθηκε το 1848 και πέθανε το 1989», τόνισε ο Κόρι στα μέσα ενημέρωσης, συγκρίνοντας τις απόψεις του Κινήματος Μαζί με αυτές των αριστερών κομμάτων της Δυτικής Ευρώπης, αλλά για πολλούς που ανανήψαν στις κολυμπήθρες του καπιταλισμού ο Κόρι είναι ένας κρυφοκομμουνιστής.

Η ελληνική μειονότητα 

Η ελληνική κοινότητα υποτίθεται ότι υποστηρίζει τον Μπερίσα, αφού διασφάλισε την εκλογή του προέδρου του Κόμματος Ένωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΚΕΑΔ) Βαγγέλη Ντούλε με την ειδική λίστα χωρίς ψήφο, και υποτίθεται ότι βρίσκεται επί ποδός πολέμου εναντίον του Ράμα για τον Μπελέρη και την Χειμάρρα, όπου παραλίγο για πολλοστή φορά να προκληθεί διπλωματικό επεισόδιο γιατί ο Ράμα χαιρέτησε σε μουσική βραδιά στην πόλη με πρωταγωνιστές μουσικούς και χορωδίες από τη γειτονική Κέρκυρα και όχι μόνο.

Ο Ράμα έχει στο πλευρό του ισχυρές προσωπικότητες της ελληνικής κοινότητας από τον χώρο της πολιτικής και της αυτοδιοίκησης, όπως το δήμαρχο Δρόπολης και πρόεδρο του Σοσιαλιστικού Κόμματος Δρόπολης και Πωγωνίου Δημήτρη Τόλη, το δήμαρχο Χειμμάρας Βαγγέλη Τάβο, την υπουργό Επικρατείας αρμόδια για τις σχέσεις της κυβέρνησης με τη βουλή Ελίζα Σπυροπάλη, που θεωρεί «στημένη» την υπόθεση Μπελέρη, και τον με ελληνική ιθαγένεια υπουργό Αμύνης Πύρρο Βέγγο, που υπηρέτησε στον ελληνικό στρατό. «Η ρατσιστική Ελλάδα δεν έκανε ποτέ υπουργό της κάποιον μειονοτικό», υποστηρίζουν ανοικτά και αρκετοί πολίτες της Αλβανίας που έχουν και ελληνική ιθαγένεια.