Μια βδομάδα πριν τις κρίσιμες βουλευτικές εκλογές, οι αναποφάσιστοι/ες παραμένουν σε υψηλά ποσοστά (25% περίπου, 62% γυναίκες), ενώ η πρωτοφανής κινητικότητα των ψηφοφόρων έχει οδηγήσει ορισμένους αναλυτές να διερωτώνται για το κατά πόσο οι δημοσκοπήσεις/εκτιμήσεις ψήφου καταγράφουν την πραγματική κίνηση της κοινωνίας.
Εν τούτοις, μπορούμε να θεωρήσουμε ως δεδομένο ότι το «μεταπολιτευτικό» πολιτικό σύστημα εναλλαγής στην κυβερνητική εξουσία αυτοδύναμων κυβερνήσεων της Δεξιάς ή των Σοσιαλιστών… έφαγε τα ψωμιά του. Επίσης, είναι πολύ δύσκολο να ανατραπεί η δημοσκοπική πρωτιά σε ψήφους της Δεξιάς [Λαϊκό Κόμμα (Λ.Κ., Ρ.Ρ.)] και πολύ περισσότερο σε έδρες, αφού το πολύπλοκο εκλογικό σύστημα πριμοδοτεί, κυρίως το πρώτο κόμμα, στις μεσαίες και μικρές πόλεις/κωμοπόλεις, εκεί δηλαδή όπου η Δεξιά, όπως έδειξαν και οι περιφερειακές εκλογές του περασμένου Μάη, χάνει μεν δυνάμεις αλλά διατηρεί την πρωτιά. Επιπρόσθετα, φαίνεται να «επαναπατρίζονται» στο Λ.Κ. ψηφοφόροι από τους Πολίτες που παραμερίζουν την τιμωρητική τους διάθεση εξ’ αιτίας της οξυνόμενης καθημερινά πόλωσης: Δεξιά (Λαϊκό Κόμμα) – Αριστερά (Σοσιαλιστικό Κόμμα).
Η πόλωση και η εκβιαστική λογική της «χρήσιμης ψήφου» τροφοδοτείται τόσο από το Λ.Κ. όσο και το Σ.Κ. και προσβλέπει για μεν το Λ.Κ. στην επανάκτηση ψήφων από τους Πολίτες (Θιουδαδάνος), για δε το Σ.Κ. στην αντιστροφή των διαρροών προς το Ποδέμος. Ενδεικτικά, το Λ.Κ. και ο Μ. Ραχόι, σε αντίθεση με τις περιφερειακές εκλογές, δεν αναφέρονται σχεδόν καθόλου στο Ποδέμος ή στο Χούλιο Ιγγλέσιας. Όσο για τους Θιουδαδάνος, συστήνουν την αποφυγή «πειραματισμών του πλατό». Κατ’ αντιστοιχία, το Σ.Κ. προβάλλει το σύνθημα «Σοσιαλιστικό Κόμμα, το μόνο κόμμα που μπορεί να νικήσει το Λ.Κ.»
Η δεξιά θέτει όρους συνεργασίας
Το Λ.Κ. και ο απερχόμενος πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι συνεχίζουν να έχουν ως σημαία την επιτυχή έκβαση των νεοφιλελεύθερων πολιτικών τους και ενώ έχει ψηφιστεί ο προϋπολογισμός λιτότητας για το 2016 και το δημόσιο χρέος πλησιάζει το 100% του ΑΕΠ, τάζουν μειώσεις φόρων, δημιουργία δύο εκατ. νέων θέσεων εργασίας την επόμενη τετραετία, καλύτερο ασφαλιστικό σύστημα, βελτίωση των δημόσιων υπηρεσιών. Σ’ αυτό το πλαίσιο, κραδαίνουν τον κίνδυνο που εγκυμονεί τυχόν επιστροφή στις καταστροφικές πολιτικές των σοσιαλιστών.
Με τη σιγουριά ότι το Λ.Κ. θα είναι πρώτο κόμμα, αλλά χωρίς αυτοδυναμία, ο Μ. Ραχόι, απευθυνόμενος προφανώς στους Πολίτες, θέτει το πλαίσιο της μελλοντικής κυβέρνησης: σταθερή και «εφ’ όλης της ύλης» συγκυβέρνηση με ορίζοντα τετραετίας, όπως απαιτούν οι οικονομικές συνθήκες στην Ισπανία και οι διεθνείς αγορές.
Μάχη για τη δεύτερη θέση
Σε όλες τις τελευταίες δημοσκοπήσεις (14/12) το Σοσιαλιστικό Κόμμα (Σ.Κ.-PSOE) έρχεται στη δεύτερη θέση, με μικρή όμως διαφορά από το Ποδέμος και τους Πολίτες.
Οι Σοσιαλιστές και ο υποψήφιός τους για πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ (43 χρονών), επιχειρούν να οικοδομήσουν το προφίλ της «μετριοπαθούς Αριστεράς» και να πείσουν ότι θα υλοποιήσουν τις υποσχέσεις τους για ακύρωση του συνόλου των αντεργατικών-αντιλαϊκών μεταρρυθμίσεων της κυβέρνησης Ραχόι. Συνοπτικά, υπόσχονται «Κυβέρνηση για την πλειοψηφία και όχι τη μειοψηφία». Τις τελευταίες μέρες, το Σ.Κ. οξύνει την αντιπαράθεσή του με το Λ.Κ. στο σοβαρό ζήτημα της διαφθοράς (καθημερινά σχεδόν… σκάει και ένα νέο οικονομικό σκάνδαλο, όπου εμπλέκεται στέλεχος του Λ.Κ.), με αποκορύφωμα την οξύτατη αντιπαράθεση του Π. Σάντσεθ που τόλμησε να πει κατάμουτρα στον Μ. Ραχόι, στη μοναδική τηλεοπτική αναμέτρησή τους, ότι είναι ανέντιμος και να τον συνδέσει με τη διαφθορά. Η αναμέτρηση σχετικά με τα προβλήματα των εργαζόμενων τάξεων αγνοήθηκε και το μόνο που κυριάρχησε στα ΜΜΕ (εγχώρια και διεθνή) είναι η «επίθεση» του Σάντσεθ στο Ραχόι.
Με τη σκέψη στην επομένη ημέρα των εκλογών, το Σ.Κ. στοχεύει στη δεύτερη θέση με τη μικρότερη δυνατή απόσταση από το Λ.Κ. ώστε σε ενδεχόμενο σχηματισμού αντιδεξιάς (;) κυβέρνησης να έχει αυτό τον πρώτο ρόλο. Σ’ αυτούς τους σχεδιασμούς εντάσσεται προφανώς η άμβλυνση των επιθέσεων προς τους Πολίτες ότι ταυτίζονται με τη Δεξιά. για το Ποδέμος, προβάλλει την απειρία του στη διακυβέρνηση.
Το «ώριμο» Ποδέμος
Όλες οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν ανοδική τάση του Ποδέμος και των συμμαχικών σχημάτων στη Βαρκελώνη, Βαλένθια και Θαραγκόθα, στα οποία συμμετέχει και η Ενωμένη Αριστερά! Στην τελική ευθεία των εκλογών, η «επιστράτευση» και εκτός Καταλονίας (Μαδρίτη, Βαλένθια) της ριζοσπάστριας και δυναμικής δημαρχίνας της Βαρκελώνης Άντα Κολάου δείχνει να αποδίδει καρπούς. Οι μαζικές και μαχητικές συγκεντρώσεις και οι εκτιμήσεις από πολλές περιφέρειες είναι θετικές και υπάρχει διάχυτη αισιοδοξία για τη δεύτερη θέση.
Στο επιχείρημα ότι είναι άπειροι για να κυβερνήσουν, το Ποδέμος ανταπαντά ότι «αποδείξαμε σε πέντε δήμους και σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα ότι μπορούμε να κυβερνήσουμε πολύ καλύτερα από το Λ.Κ. και το Σ.Κ.». Στο κρίσιμο δε ερώτημα για το αν το Ποδέμος άλλαξε και έγινε μετριοπαθές ο Χ. Ιγγλέσιας απαντά «το Ποδέμος σιγά- σιγά μετατρέπεται σε μια ώριμη πολιτική δύναμη, που θα μπορεί να αναλάβει κυβερνητικές ευθύνες, διαδικασία που ωθείται και στηρίζεται από τον κόσμο που μας ανάδειξε».
Το… Ποτάμι ξεφουσκώνει;
Ο προβεβλημένος από τα ΜΜΕ Άλμπερτ Ριβέρα (36 χρονών), επικεφαλής του «ούτε δεξιά ούτε αριστερά» κόμματος των Θιουδαδάνος, φαίνεται να αναγνωρίζει την εκλογική υποχώρηση του κόμματός του που καταγράφεται στις τελευταίες δημοσκοπήσεις. Σε τελευταίες δηλώσεις του αρνείται κατηγορηματικά να συγκυβερνήσει με την παλιά Δεξιά (Λ.Κ.) ή την παλιά Αριστερά (Σ. Κ) και προτείνει συνεργασίες με βάση το συζητούμενο κάθε φορά νομοσχέδιο.
Η Ενωμένη Αριστερά θα κάνει την έκπληξη;
Οι ανέλπιστα μαζικές και μαχητικές προεκλογικές συγκεντρώσεις – εκδηλώσεις της Λαϊκής Ενότητας –Ενωμένης Αριστεράς (Ε.Α) σε πολλές πόλεις του ισπανικού κράτους, η σταθερή ανάδειξη του Αλμπέρτο Γκαρθόν (30 χρονών) σε δεύτερο δημοφιλή υποψήφιο πρωθυπουργό (πρώτος ο Α. Ριβέρα) και η μεγάλη απήχηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν ..συμβαδίζουν με τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων που δίνουν στην Ε.Α κάτω από 5%. Παρόλα αυτά, οι στόχοι είναι μετριοπαθείς: είσοδο στη βουλή (5%) και συγκρότηση κοινοβουλευτικής ομάδας (εκλογή 5 βουλευτών).
Ο Α. Γκαρθόν οξύνει την κριτική του προς το Ποδέμος (η «στροφή στο κέντρο» γίνεται « αποδοχή μεγάλου μέρους της δεξιάς λογικής») και καταγγέλλοντας τη λογική της χαμένης ψήφου, κάλεσε τους συμπαθούντες του Ποδέμος να ψηφίσουν Ε.Α.
Η Ε.Α, αυτήν τη φορά, ξεπέρασε τον εαυτό της: επέλεξε εγκαίρως ως υποψήφιο πρωθυπουργό ένα νεαρό, στέλεχος του Κ.Κ.Ι. και όχι τον γραμματέα της όπως συνήθιζε, προσωποποίησε -όσο ποτέ άλλοτε- την προεκλογική της καμπάνια και χρησιμοποίησε για πρώτη φορά τόσο εκτεταμένα τα ΜΚΔ και μάλιστα με χιούμορ.
Καλά νέα από Ανδαλουσία και Καταλονία
Τι άλλο δείχνουν οι προχθεσινές δηλώσεις του Μ. Ραχόι ότι δεν ξέρει αν το Σ.Κ. θα είναι δεύτερο κόμμα, η καταγγελία του Ποδέμος από το Σ.Κ. ότι διασπά την προοδευτική ψήφο στην Ανδαλουσία και η εκτίμηση της συγκρατημένης γενικά Ε.Α ότι στην Ανδαλουσία θα διατηρήσει τη δύναμή της και θα εκλέξει δύο βουλευτές;
Προπαραμονή εκλογών και το ενωτικό αριστερό σχήμα «Μαζί Μπορούμε» έχει τις περισσότερες πιθανότητες να βγει πρώτο στη Βαρκελώνη και σχεδόν ισοψηφεί με την καταλάνικη εθνικιστική Δεξιά στην Περιφέρεια της Καταλονίας.
Τα σενάρια για το σχηματισμό κυβέρνησης αν και δεν είναι πολλά, «σκοντάφτουν» στις μέχρι σήμερα τοποθετήσεις των κομμάτων. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η μετεκλογική πρωτόγνωρη πραγματικότητα σηματοδοτεί και γύρισμα σελίδας για το πολιτικό σύστημα και τους λαούς του ισπανικού κράτους.
