Μια διαδραστική χοροθεατρική παράσταση για μικρούς και μεγάλους με θέμα τη διαφορετικότητα παρουσιάζεται στο θέατρο Μικρός Κεραμεικός από την ομάδα A(r)CT. Με την παράσταση «Παράλληλες κίτρινες γραμμές», αντλώντας έμπνευση από το βιβλίο του Μαρκ Χάντον «Ποιος σκότωσε τον σκύλο τα μεσάνυχτα» και με αφετηρία την ιστορία του Κρίστοφερ, ενός παιδιού στο φάσμα του αυτισμού, η ομάδα A(r)CT καλεί μικρούς και μεγάλους σε ένα ταξίδι προς την αυτογνωσία με στόχο να προβληματιστούν σχετικά με τη μοναδικότητα του κάθε ανθρώπου.
Η σκηνοθέτρια της παράστασης Ελένη Παπαϊωάννου μιλά στην Εποχή για το ζήτημα της διαφορετικότητας και της αποδοχής της.
Τι σας ώθησε να δημιουργήσετε τη διαδραστική χοροθεατρική παράσταση «Παράλληλες κίτρινες γραμμές»;
Η επιθυμία να διερευνήσουμε τις σύνθετες ανθρώπινες σχέσεις και την έννοια της διαφορετικότητας αποτέλεσε το κύριο κίνητρο γι’ αυτή την παράσταση. Οι Παράλληλες Κίτρινες Γραμμές είναι ένα έργο που προέκυψε από την ανάγκη να εκφράσουμε την πορεία προς την αποδοχή του εαυτού μας και των άλλων, κάτι που θεωρώ θεμελιώδες στη σύγχρονη κοινωνία που κατακλύζεται από φαινόμενα ρατσισμού και βίας.
Γιατί επιλέξατε να δώσετε στο έργο τον τίτλο «Παράλληλες κίτρινες γραμμές» και γιατί συγκεκριμένα κίτρινες;
Οι παράλληλες γραμμές συμβολίζουν τη συνύπαρξη διαφορετικών ατόμων που κινούνται παράλληλα, αλλά σπάνια αλληλοεπιδρούν σε βάθος. Οι γραμμές αυτές μπορεί να φαίνονται ξένες ή απομακρυσμένες μεταξύ τους, όμως μερικές φορές διασταυρώνονται και αυτό είναι που μας ενδιαφέρει να εξερευνήσουμε: πώς συνδέονται οι πορείες των ανθρώπων, παρά τις διαφορές τους.
Η επιλογή του κίτρινου χρώματος προέρχεται ως στοιχείο, από το βιβλίο «Ποιος σκότωσε τον σκύλο τα μεσάνυχτα» του Μαρκ Χάντον, το οποίο μας συνόδεψε καθ’ όλη τη δημιουργική διαδικασία. Ο Κρίστοφερ, ο κεντρικός χαρακτήρας του βιβλίου, απεχθάνεται το κίτρινο χρώμα. Χρησιμοποιώντας λοιπόν το κίτρινο τόσο στον τίτλο όσο και στην παράσταση, θέλω να υπογραμμίσω νοηματικά πως, ακόμα κι αν κάτι μας προκαλεί αποστροφή, μπορεί τελικά να αποδειχθεί πολύτιμο. Το πώς ακριβώς το κίτρινο παίζει αυτόν τον ρόλο στην παράσταση, θα το ανακαλύψετε παρακολουθώντας την!
Στο επίκεντρο του έργου βρίσκεται το ζήτημα της διαφορετικότητας. Πώς την αντιλαμβανόμαστε και πώς θα μπορούσαμε να την αποδεχθούμε;
Η διαφορετικότητα συχνά φαντάζει ως κάτι ξένο ή απειλητικό, λόγω κοινωνικών στερεοτύπων και προκαταλήψεων. Ωστόσο, αποτελεί μια φυσική πραγματικότητα του ανθρώπινου είδους, και η αποδοχή της απαιτεί ανοιχτό μυαλό και ενσυναίσθηση. Η παράσταση εστιάζει στο γεγονός πως όλοι μας έχουμε μοναδικά στοιχεία που μας ξεχωρίζουν, και τα οποία δεν χρειάζεται να μας απομακρύνουν. Η κατανόηση του εαυτού μου και των άλλων, με σεβασμό στις όποιες διαφορές, είναι το πρώτο βήμα προς την αποδοχή. Αυτό γίνεται εφικτό όταν μαθαίνουμε να βλέπουμε το διαφορετικό όχι ως εμπόδιο, αλλά ως πηγή πλούτου και δημιουργίας.
Ποιοι είναι οι παράγοντες που λειτουργούν ανασταλτικά στην αποδοχή του διαφορετικού;
Οι μεγαλύτεροι ανασταλτικοί παράγοντες είναι ο φόβος, η άγνοια και οι προκαταλήψεις. Όταν κάτι μας είναι άγνωστο, το αντιμετωπίζουμε συχνά με καχυποψία. Η έλλειψη εκπαίδευσης και επαφής με διαφορετικές κουλτούρες, τρόπους σκέψης ή ανθρώπους μπορεί να ενισχύσει αυτά τα αισθήματα. Επίσης, τα στερεότυπα που ενσωματώνονται στις κοινωνίες και η πίεση να «ανήκουμε» σε μια ομάδα μπορεί να μας αποτρέπουν από το να αποδεχτούμε κάτι άλλο. Το κοινωνικό πλαίσιο συχνά ενθαρρύνει την ομοιομορφία, κάτι που καθιστά δυσκολότερο το να αγκαλιάσουμε την ποικιλομορφία.
Στο έργο υπάρχουν δύο αφηγήσεις, ενώ οι ιστορίες μπλέκονται με τα σχήματα και γίνονται γραμμές. Ποια η διαδρομή αυτών των γραμμών έως ότου να φτάσουν στην αποδοχή του εαυτού μας και του άλλου; Πόσο δύσκολος είναι ο δρόμος προς την αυτογνωσία;
Οι γραμμές της παράστασης συμβολίζουν τις πορείες των χαρακτήρων προς την αυτογνωσία και την αποδοχή. Αυτές οι πορείες συχνά διασταυρώνονται ή ακόμα έρχονται σε σύγκρουση. Η διαδρομή προς την αποδοχή του εαυτού και του άλλου είναι γεμάτη εμπόδια, όπως οι αμφιβολίες, οι κοινωνικές πιέσεις και οι εσωτερικές συγκρούσεις. Ωστόσο, το να αντιληφθούμε τα όριά μας και να αναγνωρίσουμε την αξία των άλλων, είναι απαραίτητο για την κατανόηση του ποιοι είμαστε. Η αυτογνωσία είναι ένα συνεχές ταξίδι που απαιτεί θάρρος, υπομονή και την ικανότητα να αγκαλιάσουμε τις αδυναμίες μας. Σε αυτό το ταξίδι προτρέπουμε να μας συνοδεύσουν μικροί και μεγάλοι, μέσα από τις Παράλληλες Κίτρινες Γραμμές.
Κατά τη γνώμη σας ως κοινωνία χαρακτηριζόμαστε από την ενσυναίσθηση, που χρειάζεται για να αποδεχθούμε το διαφορετικό;
Η κοινωνία μας αναμφίβολα έχει κάνει βήματα προς την κατεύθυνση της ενσυναίσθησης, αλλά έχουμε ακόμα πολύ δρόμο να διανύσουμε. Η ενσυναίσθηση είναι μια δεξιότητα που χρειάζεται χρόνο και προσπάθεια για να καλλιεργηθεί. Συχνά, οι σύγχρονες κοινωνίες λειτουργούν με βάση τη σύγκριση και τον ανταγωνισμό, κάτι που δεν ευνοεί την ανάπτυξη της ενσυναίσθησης. Ωστόσο, με την κατάλληλη εκπαίδευση, την προώθηση της ισότητας και την ενίσχυση της συναισθηματικής νοημοσύνης, ελπίζω πως κάποια στιγμή θα φτάσουμε σε καλύτερο επίπεδο.
Πώς οδηγούμαστε στην ανάπτυξη μίας υγιούς σχέσης με το «εγώ»;
Η ανάπτυξη μιας υγιούς σχέσης με το «εγώ» προϋποθέτει την αναγνώριση των δικών μας αναγκών, των φόβων και των επιθυμιών, χωρίς όμως να παραβλέπουμε τους άλλους. Η ισορροπία μεταξύ προσωπικών ορίων και αλληλεγγύης είναι καίρια. Για να το πετύχουμε, πρέπει να εξετάσουμε με ειλικρίνεια τον εαυτό μας, να αναγνωρίσουμε τα λάθη μας και να μάθουμε να αγαπάμε τον εαυτό μας χωρίς εγωισμό. Η καλλιέργεια της αυτογνωσίας, της ταπεινότητας και της αλληλοκατανόησης είναι καθοριστικής σημασίας.
Ποιο είναι το μήνυμα που θα θέλατε να μοιραστείτε με μικρούς και μεγάλους θεατές που θα παρακολουθήσουν την παράσταση;
Το βασικό μήνυμα της παράστασης είναι πως όλοι μας είμαστε μοναδικοί και αυτή η μοναδικότητα είναι που μας κάνει πολύτιμους. Δεν πρέπει να φοβόμαστε τις διαφορές, είτε αυτές αφορούν εμάς τους ίδιους είτε τους άλλους. Το να αποδεχτούμε τον εαυτό μας με όλες του τις ατέλειες και να αγκαλιάσουμε τη διαφορετικότητα είναι το κλειδί για μια πιο αρμονική και δίκαιη κοινωνία. Η παράσταση λοιπόν ενθαρρύνει τους θεατές να είναι ανοιχτοί, να εξερευνούν, να αμφισβητούν, να ζητούν συγγνώμη και να έρχονται κοντά σε ό,τι δεν κατανοούν πλήρως, γιατί εκεί βρίσκεται η πραγματική δύναμη της ανθρώπινης εμπειρίας.
Σύλληψη – σκηνοθεσία: Ελένη Παπαϊωάννου, ερμηνεία & συνδημιουργία κινητικού υλικού: Παύλος Λυκούδης & Χάρης Χατζηανδρέου, μουσική σύνθεση & Sound Design: Πάνος Χουντουλίδης, επιμέλεια κοστουμιών: Μελισσάνθη Σπέη, σκηνογραφία & κατασκευή σκηνικών: Μαρκέλλα Μουσσού, βίντεο & φωτογραφίες: Klaus Shehaj, mental Health Promoter: Στέλιος Γαβριηλίδης
Διάρκεια παράστασης: 60 λεπτά
Από 26 Οκτωβρίου έως και 28 Δεκεμβρίου, για 10 παραστάσεις, κάθε Σάββατο στις 2μμ, στο θέατρο Μικρός Κεραμεικός (Ευμολπιδών 13).
