Με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν ότι το «Όχι» έχει ένα μικρό προβάδισμα, γίνεται αύριο στην Ελβετία το δημοψήφισμα σχετικά με την ξενοφοβική πρόταση του υπερσυντηρητικού/ευρωσκεπτικιστικού SVP (Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα), που είναι το μεγαλύτερο κόμμα του κοινοβουλίου, για τη λήψη μέτρων αν ο πληθυσμός της χώρας ξεπεράσει τα 10.000.000. Είναι μια πρόταση που αν ψηφιστεί θα προκαλέσει πολιτικό σεισμό τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και στις μελλοντικές σχέσεις της Ελβετίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ αν απορριφθεί η ευρωπαϊκή Ακροδεξιά θα χάσει μια μάχη όχι μόνο συμβολικής αλλά και ουσιαστικής σημασίας. Είναι προφανές όμως ότι, σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα αυτής της ψηφοφορίας θα πρέπει να ερμηνευτεί με όρους Ευρώπης. Για όλα αυτά μιλάμε με την Ελιάνε Ένγκελερ από το Ελβετικό Συμβούλιο Προσφύγων, οργάνωση ομπρέλα έντεκα οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στην Ελβετία στον τομέα του ασύλου.
Τι επιδιώκει το SVP με αυτήν την πρωτοβουλία;
Η πρωτοβουλία αυτή επιδιώκει να περιορίσει τον μόνιμο πληθυσμό της Ελβετίας στα 10.000.000 έως το 2050. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, εάν η πρωτοβουλία εγκριθεί στο δημοψήφισμα της 14ης Ιουνίου, η κυβέρνηση και το κοινοβούλιο θα πρέπει να αναλάβουν δράση μόλις ο πληθυσμός φτάσει τα 9.500.000. Ο πρώτος τομέας δράσης θα είναι η πολιτική ασύλου και η οικογενειακή επανένωση. Εάν αυτό δεν περιορίσει επαρκώς την αύξηση του πληθυσμού και το όριο των 10.000.000 ξεπεραστεί πριν από το 2050, η Συμφωνία για την Ελεύθερη Κυκλοφορία Ανθρώπων (σ.σ.: είναι μια διμερής Συμφωνία που υπογράφηκε το 1999 μεταξύ της Ελβετίαςκαι τηςΕυρωπαϊκής Ένωσης και αποτελεί τον θεμέλιο λίθο των μεταξύ τους σχέσεων) θα πρέπει να τερματιστεί. Αυτή είναι η μόνη συγκεκριμένη δράση που αναφέρεται στο κείμενο της πρωτοβουλίας του SVP. Αν και η ψηφοφορία αφορά κυρίως τη μετανάστευση εργατικού δυναμικού και τις σχέσεις μεταξύ Ελβετίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα χρησιμοποιεί την πρωτοβουλία του για να επιτεθεί επίσης στο δικαίωμα στο άσυλο και στο διεθνές δίκαιο, μεταξύ άλλων. Το SVP χρησιμοποιεί έτσι τους πρόσφυγες σαν αποδιοπομπαίους τράγους για να επιτύχει τον στόχο του να διακόψει τις διμερείς σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κατά πόσο τα στοιχεία που χρησιμοποιεί το SVP στη δημόσια συζήτηση είναι αληθινά; Ποια είναι η πραγματική εικόνα όσον αφορά τον αριθμό των αιτούντων άσυλο, την αύξηση του πληθυσμού λόγω της μετανάστευσης, κλπ;
Ορισμένες από τις δηλώσεις ή τα δεδομένα που χρησιμοποιεί το SVP είναι λανθασμένα, και εμείς προσπαθούμε να τα διορθώσουμε και να πούμε ποια είναι τα σωστά δεδομένα μέσω της καμπάνιας ελέγχου γεγονότων (https://faktencheck-asyl.ch). Το SVP προσπαθεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι η αύξηση του πληθυσμού μπορεί να περιοριστεί μέσω μιας σκληρότερης πολιτικής ασύλου. Στην πραγματικότητα, οι αιτούντες άσυλο αντιπροσωπεύουν το 2,5% του μόνιμου πληθυσμού και έχουν συμβάλει στο 14% της μετανάστευσης τα τελευταία δέκα χρόνια, συμπεριλαμβανομένων των προσφύγων από την Ουκρανία. Εξαιρουμένων των προσφύγων από την Ουκρανία, το ποσοστό αυτό μειώνεται σε περίπου 8%. Για μια ευρύτερη εικόνα της μετανάστευσης και της αύξησης του πληθυσμού, μπορείτε να ανατρέξετε στην Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία (https://www.bfs.admin.ch/bfs/en/home.html) ή στην Κρατική Γραμματεία Μετανάστευσης (https://www.sem.admin.ch/sem/en/home.html).
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι μεγάλο μέρος της ελβετικής κοινωνίας επικροτεί την πρωτοβουλία του SVP. Πώς το ερμηνεύεις αυτό;
Μέσω της πρωτοβουλίας του το SVP έχει εγείρει ορισμένες πραγματικές ανησυχίες στον πληθυσμό, όχι μόνο στους ψηφοφόρους του. Αυτές περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, την αύξηση του κόστους στέγασης ή τις υποδομές μεταφορών που βρίσκονται υπό πίεση. Ωστόσο, αυτά τα ζητήματα δεν θα λυθούν με αυτήν την πρωτοβουλία, θα πρέπει να αντιμετωπιστούν μέσω άλλων πολιτικών. Αντιθέτως, η πρόταση του SVP θα δημιουργούσε μεγαλύτερα προβλήματα.
Τι συνέπειες θα υπάρξουν, και σε ποιους τομείς, εάν στο δημοψήφισμα κερδίσει το ερώτημα που βάζει το SVP (Θέλετε να αποδεχτείτε τη λαϊκή πρωτοβουλία «Όχι στην Ελβετία των 10.000.000. Πρωτοβουλία Βιωσιμότητας»;).
Εάν περάσει η πρόταση του SVP, η Ελβετία θα αντιμετωπίσει σοβαρές συνέπειες σε πολλούς τομείς.
α) Στην οικονομία και την καινοτομία: η κατάργηση της Συμφωνίας για την Ελεύθερη Κυκλοφορία Ανθρώπων στο όριο των 10.000.000 θα έκοβε την πρόσβαση στο απαραίτητο εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό, βλάπτοντας άμεσα την οικονομική ανάπτυξη και την καινοτομία. β) Στις διεθνείς σχέσεις: η «ρήτρα γκιλοτίνας» θα ακύρωνε αυτόματα τις διμερείς Συμφωνίες διαταράσσοντας την κρίσιμη συνεργασία στις μεταφορές, τη γεωργία και την έρευνα, απομονώνοντας έτσι γεωπολιτικά την Ελβετία. γ) Στα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου: επιπλέον, η πρωτοβουλία του SVP ζητά ρητά την καταγγελία των «διεθνών Συμφωνιών που προωθούν την αύξηση του πληθυσμού» μόλις ξεπεραστεί το όριο των 10.000.000 κατοίκων. Η αποχώρηση από βασικές διεθνείς συνθήκες (Σύμβαση της Γενεύης, Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού, Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα) θα υπονόμευε την προστασία του ασύλου και θα διέγραφε δεκαετίες προόδου στα θεμελιώδη δικαιώματα, βλάπτοντας τη διεθνή αξιοπιστία της Ελβετίας. δ) Στην πολιτική ασύλου: με 9.500.000 κατοίκους, οι εκτοπισμένοι πολέμου με άδειες F (σ.σ.: είναι προσωρινές άδειες εισόδου και παραμονής που δίνονται σε πρόσφυγες πολέμου καθώς και στους αναγνωρισμένους πρόσφυγες, δηλαδή σε όσους διώκονται για πολιτικούς λόγους) θα εμποδίζονταν μόνιμα να αποκτήσουν σταθερή διαμονή, άδειες εγκατάστασης ή υπηκοότητα. Παγιδευμένοι σε ένα αόριστο προσωρινό καθεστώς χωρίς να έχουν διαπράξει κανένα αδίκημα, αυτοί και τα παιδιά τους θα αντιμετώπιζαν σοβαρά εμπόδια στην ένταξη, την υγεία, και την προσωπική ανάπτυξη.
Ποια είναι τα κύρια σημεία στα οποία εστιάζεστε στην καμπάνια που κάνετε για να πείσετε την ελβετική κοινωνία να καταψηφίσει την πρόταση του SVP;
Εξηγούμε ότι ο πυρήνας της πρωτοβουλίας του SVP είναι η διακοπή των διμερών μας σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση και η κατάργηση της ελεύθερης κυκλοφορίας των ανθρώπων, κάτι που θα είχε τρομερές συνέπειες για την ελβετική οικονομία και τις δημόσιες υπηρεσίες, ιδιαίτερα στον τομέα της υγείας. Με τη γήρανση του πληθυσμού η Ελβετία θα χρειαστεί περισσότερους εργαζόμενους σε αυτόν τον τομέα τις επόμενες δεκαετίες, και αυτοί οι εργαζόμενοι δεν μπορούν να βρεθούν χωρίς μετανάστευση. Ωστόσο, εστιάζουμε επίσης στις συνέπειες για τους πρόσφυγες και καθιστούμε σαφές ότι οι αιτούντες άσυλο δεν συμβάλλουν σημαντικά στην αύξηση του πληθυσμού. Προσπαθούμε επίσης να δείξουμε πόσο πολύ οι πρόσφυγες αποτελούν μέρος της κοινωνίας μας, πόσο καλά εντάσσονται, και την πολύτιμη συνεισφορά τους. Το κάνουμε αυτό επειδή ο δημόσιος λόγος και ο λόγος των μέσων ενημέρωσης συχνά δίνουν την εντύπωση ότι η ένταξη στην Ελβετία είναι ελλιπής, και απεικονίζουν τη μετανάστευση αποκλειστικά ως πρόβλημα.
Ποιες πολιτικές δυνάμεις και ποιες κοινωνικές οργανώσεις καλούν υπέρ του «Όχι» στο δημοψήφισμα;
Όλα τα μεγάλα κόμματα εκτός από το SVP κάνουν εκστρατεία κατά αυτής της πρωτοβουλίας. Τα δύο κεντροδεξιά κόμματα, το FDP και το Die Mitte/Le Centre, έχουν σχηματίσει συμμαχία με οικονομικούς οργανισμούς όπως το Economiesuisse. Στην αριστερή πτέρυγα, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα και το Πράσινο Κόμμα κάνουν εκστρατεία μαζί με τα συνδικάτα (Ελβετική Ομοσπονδία Συνδικάτων). Εμείς κάνουμε μια εκστρατεία μαζί με άλλες οργανώσεις, όπως μπορείτε να δείτε στην ιστοσελίδα της καμπάνιας μας: Nein zur SVP-Chaos-Initiative! – zusammenhalten.ch (https://zusammenhalten.ch/)
