Ένα ακόμη ματωμένο Μουντιάλ

Στον «δρόμο» του Κατάρ και η Σαουδική Αραβία

Δύο κορυφαίες οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατηγορούν τη FIFA ότι «κλείνει τα ματιά» μπροστά στη νέα εκατόμβη μεταναστών που εργάζονται στην κατασκευή σταδίων και υποδομών που χρειάζεται η Σαουδική Αραβία για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2034.
Είναι πρώτη φορά; Όχι βέβαια. H FIFA και ο πρόεδρός της Τζιάνι Ινφαντίνο σφύριζε αδιάφορα όταν  περίπου 15.000 ξένοι εργάτες έχασαν τη ζωή τους στα εργοτάξια του Κατάρ για το Μουντιάλ του 2022. Τώρα τη ματωμένη σκυτάλη παραλαμβάνει η Σαουδική Αραβία. Δυο εκθέσεις από το FairSquare και το Human Rights Watch (HRW) που βασίζονται σε έρευνες για τους πρόσφατους θανάτους 48 μεταναστών εργαζομένων από το Μπαγκλαντές, την Ινδία και το Νεπάλ, παρουσιάζουν μια εικόνα ενός έθνους υποδοχής, που εξακολουθεί να μην τηρεί την ασφάλεια στα εργοτάξια, δεν ενδιαφέρεται να διερευνήσει σωστά τα ατυχήματα και αργεί τρομερά να αποζημιώσει τις οικογένειες που πενθούν. Η FIFA, όπως και στην περίπτωση του Κατάρ, αδιαφορεί. Βλέπεις είναι (πάρα) πολλά τα λεφτά!
«Τα φρικτά εργατικά ατυχήματα θα πρέπει να είναι μια τεράστια κόκκινη σημαία για τις επιχειρήσεις, τους οπαδούς του ποδοσφαίρου και τις αθλητικές ενώσεις, που επιδιώκουν να συνεργαστούν με τη FIFA στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2034», δήλωσε ο αναπληρωτής διευθυντής του HRW για τη Μέση Ανατολή, Μάικλ Πέιτζ. Οι οικογένειες των νεκρών συνήθως μένουν χωρίς πληροφορίες για το τι πραγματικά συνέβη και συχνά αντιμετωπίζουν μεγάλες καθυστερήσεις στον επαναπατρισμό των σορών των αγαπημένων τους ή στη λήψη οποιασδήποτε οικονομικής αποζημίωσης.
Τον Μάρτιο ο Guardian ανέφερε ότι ο πακιστανός μετανάστης εργάτης Μοχαμάντ Αρσάντ ήταν ο πρώτος γνωστός θάνατος σε εργοτάξιο γηπέδου. «Το αναπόφευκτο αποτέλεσμα είναι ότι θα υπάρξει αύξηση των θανάτων στις κατασκευές και οι περισσότεροι θάνατοι θα είναι ανεξήγητοι. Είναι ιδιαιτέρως θλιβερό αν σκεφτεί κανείς ότι πολλοί από τους θανάτους θα είναι άμεσο αποτέλεσμα του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2034. Η απάντηση της FIFA στους κινδύνους ήταν ερασιτεχνική και το λέω ευγενικά. Ήταν αμέλειά της. Δημοσιεύσαμε μια έκθεση πέρυσι, που διαπίστωσε ότι η FIFA ήταν εντελώς ακατάλληλη να διαχειριστεί κάτι τόσο σημαντικό όσο το παγκόσμιο ποδόσφαιρο. Εκείνη την εποχή φαινόταν πολύ τολμηρός ισχυρισμός, αλλά τώρα είναι απλώς μια δήλωση του προφανούς», δήλωσε ο ιδρυτικός συνδιευθυντής του HRW.
Η τραγική ιστορία ενός εργάτη από το Νεπάλ, του Ρατζού Μπισουακάρμα, φέρνει στο φως τη σκληρότητα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι σε περίπτωση ασθένειας. Ο Ρατζού πέθανε στην Τζέντα καθώς η εργοδότρια εταιρεία αρνήθηκε να του παράσχει την απαραίτητη ιατρική περίθαλψη, παρά την επιδείνωση της υγείας του. Ο θάνατός του προκάλεσε έντονες διαμαρτυρίες από τους συναδέλφους του, που οδήγησαν ακόμη και σε βανδαλισμούς και πυρπολήσεις κτιρίων, γεγονός σπάνιο για τη Σαουδική Αραβία όπου η διαμαρτυρία είναι παράνομη. Η οικογένεια Ρατζού, ιδιαίτερα ο πατέρας του, εξέφρασε την αγανάκτησή του για την έλλειψη ερευνών για τον θάνατό του. Παράλληλα, στοιχεία από το Νεπάλ δείχνουν ότι ένας στους τρεις θανάτους εργατών από τη χώρα τους παραμένει ανεξήγητος, με τις αρχές να αναφέρουν αόριστες αιτίες όπως «καρδιακή ανακοπή» ή «αναπνευστική ανεπάρκεια», χωρίς περαιτέρω έρευνα.
Συγκλονιστικά είναι και τα στοιχεία που έφερε παλαιότερα στο φως της δημοσιότητας το ντοκιμαντέρ “Kingdom Uncovered: Inside Saudi Arabia”, το οποίο αποκάλυψε τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης των εργαζομένων, με πολλούς να ζουν σε καταυλισμούς χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα ή νερό για το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας. Περισσότεροι από 100 εργάτες σε μια συγκεκριμένη περιοχή ανέφεραν ότι δεν έχουν πληρωθεί για δέκα μήνες, ενώ η εταιρεία που τους απασχολεί έχει κρατήσει τα διαβατήριά τους. Οι εργαζόμενοι μιλούν συνήθως ανώνυμα, φοβούμενοι τις συνέπειες. Ένας από αυτούς, που είχε προσπαθήσει να καταγγείλει τις συνθήκες εργασίας μέσω κοινωνικών δικτύων, φυλακίστηκε αφού η ανάρτησή του στο Χ έγινε viral.
Είναι σίγουρο ότι οι καταγγελίες για τις απάνθρωπες συνθήκες εργασίας και διαβίωσης χιλιάδων μεταναστών εργατών στα «ποδοσφαιρικά εργοτάξια» θα συνεχιστούν, δυστυχώς άλλο τόσο σίγουρο είναι ότι η FIFA θα συνεχίσει να αδιαφορεί. Το βάρος των αντιδράσεων σήκωσε το οπαδικό κίνημα, με επίκεντρο κυρίως τη Γερμανία. Η παγκόσμια ποδοσφαιρική κοινότητα θα σιωπήσει ξανά;