Το γεγονός ότι με βάση το «προσύμφωνο» πρωθυπουργού-αρχιεπισκόπου οι κληρικοί και λαϊκοί που εργάζονται για την εκκλησία της Ελλάδας παύουν να συγκαταλέγονται στους δημόσιους υπαλλήλους, δεν μπορεί να αποτιμηθεί απλά σαν μια οικονομική διευθέτηση. Θα μπορούσε να αποτελέσει ιστορικής σημασίας βήμα, αν συνοδευτεί όχι μόνο από την από κοινού από το κράτος και την εκκλησία αξιοποίηση μιας αδιευκρίνιστου μεγέθους περιουσίας, αλλά και από τολμηρότερες αναγκαίες κινήσεις στο αναθεωρητικό και το κοινό νομοθετικό πεδίο.
Η επιχειρούμενη συνύπαρξη της αναφοράς στη «θρησκευτική ουδετερότητα» του κράτους και σε «επικρατούσα θρησκεία» μπορεί να εξασφαλίσει πιθανόν τη σύμφωνη γνώμη της ιεραρχίας, δεν προοιωνίζεται όμως μια χωρίς αμφισβητήσεις αποσαφήνιση των σχέσεων κράτους και εκκλησίας. Η επιλογή της κυβέρνησης να ακολουθήσει τη, θεμιτή κατά τα άλλα, τακτική του συμβιβασμού, ενέχει τον κίνδυνο να αφήσει μετέωρο το θετικό βήμα που έγινε και να διατηρήσει -για πόσο ακόμα;- μια αναχρονιστική εκκρεμότητα.
Παράλληλα με την αναθεωρητική διαδικασία χρειάζεται να προχωρήσει ο σχεδιασμός των νομοθετικών και πολιτικών παρεμβάσεων, που αποτελούν τα απολύτως απαραίτητα και ώριμα βήματα αποκρατικοποίησης της εκκλησίας και αποθρήσκευσης του κράτους. Χωρίς μεγάλα λόγια, με καλά μελετημένα έργα. Δεν πρόκειται για καμιά επαναστατική διαδικασία, μιλάμε για έναν απόλυτα απαραίτητο και υπερώριμο εκσυγχρονισμό.
•
