Κάπως έτσι παρουσίασε την κατάσταση στη Γερμανία ο Γιάνης Βαρουφάκης σε πρόσφατη δημοσίευση του, προκαλώντας ερωτηματικά ακόμα και σε κύκλους που πρόσφατα πανηγύριζαν την εκλογική άνοδο του αριστερού κόμματος. Ο πρόεδρος του ΜΕΡΑ25 κατηγόρησε ευθέως το Die Linke ότι όχι μόνο στήριξε αλλά και ότι κατέστησε εφικτή τη νέα κούρσα εξοπλισμών στη Γερμανία, παρομοιάζοντας μάλιστα το αριστερό κόμμα με το SPD παραμονές του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Είναι έτσι; Όχι ακριβώς. Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή:
Πράγματι η Ευρώπη και η Γερμανία βρίσκονται σε περίοδο εντατικού επανεξοπλισμού, γύρω από τον οποίο έχει επιτευχθεί πολιτική συναίνεση μεταξύ κυρίαρχων πολιτικών δυνάμεων. Στη Γερμανία συγκεκριμένα, Χριστιανοδημοκράτες (CDU/CSU), Σοσιαλδημοκράτες (SPD) και Πράσινοι συμφώνησαν σε ένα γενναίο πακέτο οικονομικής ενίσχυσης για εξοπλισμούς και υποδομές. Αυτό τους φέρνει όμως αντιμέτωπους με ένα εμπόδιο που οι ίδιοι έχουν δημιουργήσει: τον συνταγματικό κανόνα του «φρένου χρέους», ο οποίος βάζει όριο στο δανεισμό των κυβερνήσεων, περιορίζοντας το δημοσιονομικό τους χώρο.
Η εξαίρεση των στρατιωτικών εξοπλισμών από τον κανόνα προϋποθέτει λοιπόν συνταγματική μεταρρύθμιση για την οποία απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία 2/3. Κάτι τέτοιο είναι ουσιαστικά αδύνατο από τη νεοεκλεχθείσα βουλή (Bundestag), καθώς η Αριστερά του Die Linke και η Ακροδεξιά του AfD, που ρητά διαφωνούν με τους εξοπλισμούς, κατέχουν αθροιστικά περισσότερο από 1/3 των εδρών. Ακριβώς γι’ αυτόν το λόγο τα κόμματα της προηγούμενης και της επόμενης κυβέρνησης έσπευσαν να περάσουν τη συνταγματική μεταρρύθμιση και το χρηματοδοτικό πακέτο, όχι από την πρόσφατα εκλεγμένη Βουλή, η οποία δεν έχει συγκροτηθεί ακόμη, αλλά από την προηγούμενη, η οποία διατηρεί τυπικά τη σύνθεση και τις αρμοδιότητές της ακόμα και μετά τις εκλογές έως ότου ορκιστεί η νέα.
Σε αυτή λοιπόν τη νομοθετική διαδικασία το Die Linke διαφώνησε και καταψήφισε τη μεταρρύθμιση και τους εξοπλισμούς, προσέφυγε στο Συνταγματικό Δικαστήριο, ενώ βρέθηκε και στις αντίστοιχες συγκεντρώσεις στους δρόμους.
Πήγαν όλα καλά; Όχι. Το μελανό σημείο βρίσκεται αλλού, στο δεύτερο νομοθετικό σώμα, στο Ομοσπονδιακό Συμβούλιο (Bundesrat), αντίστοιχο της Γερουσίας, το οποίο δεν εκλέγεται αλλά αποτελείται από εκπροσώπους των κυβερνήσεων των κρατιδίων. Τα μέλη του Συμβουλίου, αν και από διαφορετικά κόμματα βάσει τοπικών συγκυβερνήσεων, ψηφίζουν ενιαία ως κυβερνήσεις κρατιδίων. Σε αυτό το σώμα λοιπόν οι εκπρόσωποι του Die Linke από τα κρατίδια της Βρέμης και του Μεκλεμβούργου-Προπομερανίας, όπου συγκυβερνούν, συντάχθηκαν με τις κυβερνήσεις τους αντί να πιέσουν –ακόμα και με την έξοδό τους από αυτές– για την αποχή των κρατιδίων από τη ψηφοφορία, όπως πέτυχαν οι εκπρόσωποι του νεοσυντηρητικού BSW και του νεοφιλελεύθερου FDP.
Η κίνηση των τοπικών εκπροσώπων φέρνει όντως σε αμηχανία το κόμμα και τη νέα ηγεσία του, η οποία κινείται εδώ και εβδομάδες σε αντίθετη κατεύθυνση. Η αντίφαση αυτή δεν μπορεί να κρυφτεί ούτε πίσω από έναν έτσι και αλλιώς κλειδωμένο συσχετισμό, ούτε πίσω από την ιδιαίτερη θεσμική αρχιτεκτονική του νομοθετικού σώματος, αλλά ούτε και να δικαιολογηθεί στη βάση της απαραίτητης χαλάρωσης του κανόνα χρέους, όπως επιχείρησε να κάνει σε ανακοίνωσή της η οργάνωση της Βρέμης. Αυτή η αντίφαση μεταξύ κεντρικής πολιτική γραμμής και τοπικών-κρατιδιακών οργανώσεων έρχεται να προστεθεί σε άλλες υπάρχουσες, για την οποία θα κληθεί το κόμμα να απαντήσει εσωτερικά και εξωτερικά τις επόμενες μέρες, ίσως και στο ερχόμενο συνέδριό του τον Μάιο στο Κέμνιτς.
Πρόκειται για προσπάθεια σύγκλισης του Die Linke με κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις, σε ένα πλαίσιο «κανονικοποίησης» και απεύθυνσης σε κεντρώα ακροατήρια; Μάλλον όχι, αν λάβει κανείς υπόψη τις δημόσιες τοποθετήσεις, αποφάσεις και ψηφοφορίες στη Βουλή. Μάλιστα αυτό φαίνεται να είναι ξεκάθαρο κυρίως για τα κυρίαρχα κόμματα, τα οποία θεώρησαν την εκλογική άνοδο του Die Linke ως βασικό εμπόδιο για την έγκριση των εξοπλισμών και για αυτόν το λόγο προχώρησαν στην εσπευσμένη ψήφιση από μια Βουλή που ουσιαστικά έχει εκπέσει.
Θα μπορούσε να αποφευχθεί η έγκριση των εξοπλισμών στο Ομοσπονδιακό Συμβούλιο (Bundesrat) με την αποχή των κρατιδίων στα οποία συγκυβερνά το Die Linke; Η απάντηση είναι επίσης αρνητική. Η επικύρωση των συνταγματικών αλλαγών απαιτεί μια πλειοψηφία 46 ψήφων από τις 69 στο σύνολο. Οι τοπικές κυβερνήσεις των κομμάτων που στήριξαν τη μεταρρύθμιση στη Βουλή (CDU, SPD, Πράσινοι) είχαν ήδη 41 ψήφους. Μετά τη συμφωνία των κομμάτων της Βαυαρίας (CSU και Freie Wähler) στις αρχές της εβδομάδας κλείδωσαν την απαραίτητη πλειοψηφία με 47 ψήφους.
Η κίνηση του Γιάνη Βαρουφάκη ερμηνεύεται επομένως περισσότερο στο πλαίσιο κομματικού ανταγωνισμού απέναντι στα κόμματα που το ΜΕΡΑ25 επιλέγει να αντιπολιτευτεί σε δύο χώρες ταυτόχρονα: το Die Linke στη Γερμανία, όχι μόνο αναδεικνύοντας της αντιφάσεις του, όπως έκανε και το προηγούμενο διάστημα κυρίως για το Παλαιστινιακό, αλλά παρερμηνεύοντας αυτή τη φορά την ίδια την πραγματικότητα – ίσως και από αδικαιολόγητη έλλειψη πληροφορίας∙ τη Νέα Αριστερά και τον ΣΥΡΙΖΑ, που ταυτίζει μέσω ενός νοητικού ακροβατικού πολιτικού άλματος με το αδελφό τους κόμμα στη Γερμανία.
