Σήμερα ήρθε η ΔΕΗ με το παλιό μου ποσό/Άρχισαν τηλέφωνα, άργησα το ενοίκιο. Αυτοί είναι οι πρώτοι στίχοι στο μουσικό ντεμπούτο του Ακύλα, το «Φθηνόκρασο». Η ιστορία του Ακύλα για το πώς βρέθηκε από τις κουζίνες των κρουαζιερόπλοιων στα πιο πολυτελή ευρωπαϊκά σαλόνια είναι ήδη γνωστή. Ο Ακύλας αυτή την καθημερινότητα τη μελοποίησε και την παρουσίασε πολύ πριν νικήσει το περασμένο Σαββατοκύριακο, όταν εντός της Πειραιώς 260 τον διαλέγαμε παμψηφεί (και δικαιολογημένα) με το «Φέρτο» να εκπροσωπήσουν τη χώρα στον διαγωνισμό της Eurovision. Γι’ αυτό και, για όποιον ακολουθούσε τη μουσική του Ακύλα, δεν προκάλεσε καμία έκπληξη όταν αποφάσισε να γράψει ένα τραγούδι που να μιλάει για τις ελλείψεις που είχε, εκ των οποίων πολλές περιττές· και πως αυτό έχει οδηγήσει στο άλλο άκρο, του υπερκαταναλωτισμού.
Το «Φέρτο» είναι μια εξαίρεση στον τρόπο που η Ελλάδα αποφασίζει να παρουσιάσει τον εαυτό της στη Eurovision. Όταν η Μαρίνα Σάττι έπεφτε και κυλιόταν σαν Ζάρι πάνω στην αθηναϊκή τσιμεντούπολη, γινόταν δέκτης κριτικής, καθώς ήταν μια εικόνα που δεν συνάδει με την αυτοεικόνα που θέλει το ελληνικό κράτος διαχρονικά να αναπαράγει στη Eurovision. Αυτή η εικόνα που θέλει τους μάγειρες να σταματάνε τις δουλειές τους και να χορεύουν συρτάκια δίπλα σε αρχαιοελληνικές κολόνες και γαλανόλευκες παραλίες, υποδεχόμενοι τους τουρίστες. Αυτή που δηλώνει ότι, παρά τις ταλαιπωρίες που έχουμε υποστεί σαν λαός εξακολουθούμε να δοξάζουμε με την κουλτούρα μας, και τον καλούμε να μας λυπηθεί και να μας ψηφίσει.
Έξω από τον χώρο που διεξαγόταν ο τελικός, μια μικρή ομάδα διαδηλωτών, ζητούσε την απόσυρση της Ελλάδας και το μποϊκοτάζ του θεσμού με αφορμή τη συμμετοχή του Ισραήλ σε αυτό. Η φτωχή σε αριθμό διαδηλωτών διαμαρτυρία οφείλεται ίσως στο γεγονός ότι κανένα κόμμα δεν φαίνεται να έκανε επιπλέον κάλεσμα για συμμετοχή, και η απουσία αυτή φανερώνει και τη διαχρονική στάση αδιαφορίας που χαρακτηρίζει την Αριστερά ως προς τον θεσμό.
Το Ισραήλ όμως δεν διακατέχεται από παρόμοια αισθήματα αδιαφορίας. Γι’ αυτό εξάλλου τα τελευταία χρόνια έχει αξιοποιήσει την επικοινωνιακή και ομογενειακή του υπεροπλία για να μην αμφισβητηθεί όχι μόνο η παρουσία του στη σκηνή της Eurovision αλλά και η εξασφάλιση της συντριπτικής ψήφισής του από το κοινό, μια επιτυχία εντελώς δυσανάλογη ως προς την απόδοση του τραγουδιού στους ποσοτικούς δείκτες μετρήσεων επιτυχίας ενός τραγουδιού (streams, πωλήσεις, views). Το Ισραήλ επιθυμεί να γράψει την ιστορία του μέλλοντος. Μια ιστορία που θα αναφέρει πως το ευρωπαϊκό κοινό λάτρεψε το Ισραήλ, δεν το γιούχαρε στη σκηνή (γι’ αυτό και πέρσι δεν υπήρχαν μικρόφωνα στο κοινό), και ότι επιπλέον το ψήφισε δίνοντάς του τη νίκη, επιβραβεύοντάς το για τη στάση του στον πόλεμο με την Παλαιστίνη, και η οποία θα μεταφράζεται ως στήριξη της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης στη γενοκτονική του πολιτική.
Και η γέννηση αυτής της επιθυμίας μπορεί να ανιχνευτεί στις 25 Φλεβάρη του 2022, μία μόλις μέρα μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η EBU, η οργανώτρια αρχή της Eurovision λαμβάνει την απόφαση να αποκλείσει τη Ρωσία από το μουσικό διαγωνισμό. Η EBU έκανε επίκληση σε ένα καθεστώς «ανυποληψίας» στο οποίο θα περιέπιπτε ο θεσμός, αν η Ρωσία που προκάλεσε την «ουκρανική κρίση», διατηρούσε την κανονικότητα της συμμετοχής της στον διαγωνισμό. Στο σκεπτικό της απόφασης έλειπαν όλες οι αναφορές σε «πολιτικούς» όρους όπως «πόλεμος», «εισβολή» και «βομβαρδισμοί». Δύο μήνες μετά, η Ουκρανία νίκησε με ρεκόρ ψήφων από το τηλεοπτικό κοινό.
Αυτή η πρωτοφανής απόφαση όμως δημιούργησε ένα διαδικαστικό προηγούμενο στη συνείδηση όλων των συμμετεχόντων, με πιστούς fans, τραγουδιστές και χώρες, όπως η Ισπανία, να μποϊκοτάρουν τη φετινή Eurovision τον Μάιο. Και αυτά ακριβώς τα γεγονότα καθοδηγούν την ανάγκη του Ισραήλ να συμμετάσχει και να νικήσει στον διαγωνισμό.
Ρεμπέτικο ή queer αναρωτιέται στο «Φθηνόκρασο» ο Ακύλας. Και οι δύο μουσικές γεννήθηκαν στο περιθώριο, στη σκηνή της Eurovision όμως το queer περιθώριο φωτίζεται. Έτσι, το «Φέρτο» αποκτά μια ειρωνική βαρύτητα. Η διαδρομή από τις ελλείψεις στη σκηνή είναι η είσοδος σε έναν θεσμό που άλλοι χρησιμοποιούν για να ξεπλύνουν τις λέξεις που δεν θέλουν να ειπωθούν: πόλεμος, κατοχή, γενοκτονία.
Φώτο: Μιχάλης Παπανικολάου/Eurokinissi
