Το έργο που σκηνοθετεί η Εύα Φρακτοπούλου
«Αλλαγή: Μέθοδος», μια διασκευή βασισμένη στο ομότιτλο βιβλίο του Εντουάρ Λουί, παίζεται από τις 25 Απριλίου στο χώρο ΠΛΥΦΑ ως την 1η Ιουνίου.
Η Εύα Φρακτοπούλου είναι απόφοιτη της Δραματικής σχολής του Εθνικού Θεάτρου, απόφοιτη του τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και απόφοιτη στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του ΕΚΠΑ «Ελληνικό και Παγκόσμιο Θέατρο: Δραματουργία, Παράσταση, Εκπαίδευση». Δουλεύει στο θέατρο από το 2017. Είναι υποψήφια διδάκτωρ στο Τμήμα Θεατρικών σπουδών του ΕΚΠΑ. Έχει παρακολουθήσει σεμινάρια υποκριτικής, ενώ έχει δουλέψει τα τελευταία χρόνια ως ηθοποιός σε παραστάσεις του Εθνικού Θεάτρου, του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά, του ΔΗΠΕΘΕ Βέροιας, του Φεστιβάλ Αθηνών, της Εναλλακτικής Σκηνής της ΕΛΣ κ.α.
Ο Εντουάρ Λουί, ιδιαίτερα αγαπητός στο ελληνικό κοινό, ζωντανεύει μέσα από τα μάτια της Φρακτοπούλου ως ένας αναδιπλασιασμένος εαυτός: ένας παρελθοντικός κι ένας παροντικός. Ένας ενοχικός κι ένας αποφασιστικός. Μια ιστορία ενηλικίωσης με τις παλινδρομήσεις, τις ασυνέχειες, τον φόβο και τον ενθουσιασμό για το σπάσιμο της μοίρας. Εντέλει, όπως λέει η ίδια στη συνέντευξή μας, “μία «συλλογική» ιστορία της ανθρωπότητας που με βοηθα όχι μόνο να «δω» και να κατανοήσω καλύτερα τον κόσμο, μου δίνει δύναμη”.
Τι σου κέντρισε το ενδιαφέρον έτσι ώστε να δημιουργήσεις αυτή την παράσταση;
Στα πλαίσια ενός μεταπτυχιακού που έκανα στο ΕΚΠΑ στo τμήμα θεατρικών σπουδών, ανακάλυψα ότι με ενδιαφέρει η δραματουργία. Για να κάνω την διπλωματική μου έψαχνα ένα έργο με θέμα τα εφηβικά, νεανικά χρόνια. Τον Εντουάρ Λουί τον γνώριζα ως συγγραφέα, είχα ήδη διαβάσει κάποια βιβλία του, και τότε βρέθηκε στα χέρια μου, το «Αλλαγή: Μέθοδος». Είναι το αγαπημένο μου βιβλίο του, νομίζω. Αν δεν ήταν πιστεύω δεν θα έμπαινα στην διαδικασία να δημιουργήσω αυτή την παράσταση. Με συγκινεί πολύ αυτό το έργο γιατί μέσα από αυτή την διαδικασία αλλαγής, μέσα από όλα αυτά τα στάδια που περνά ο κεντρικός χαρακτήρας μπορεί ο καθένας από μας να δει τον εαυτό του ή κομμάτια του εαυτού του. Δεν έχει σημασία αν προέρχεσαι από την εργατική τάξη ή τι σεξουαλική προτίμηση έχεις. Το κείμενο νιώθω έχει γραφτεί με έναν τρόπο τόσο άμεσο, ειλικρινή, γενναιόδωρο και τρυφερό που δεν γίνεται να μην σε πάρει μαζί του και να μην σε συμπεριλάβει στον κόσμο του. Η εκκίνηση από μία προσωπική ιστορία, η οποία όσο εκτυλίσσεται παίρνει και πολιτική διάσταση, ένα στοιχείο που μου αρέσει πολύ στα βιβλία του Λουί. Αυτό που συνειδητοποιώ όμως περισσότερο είναι ότι με αφορούν και με συγκινούν στην τέχνη οι ιστορίες ενηλικίωσης, όλων των μορφών. Μια ιστορία ενηλικίωσης είναι και αυτή.
Παρουσιάζεις την ιστορία του μικρού βιβλίου του Εντουάρντ Λουί χωρίζοντας τον πρωταγωνιστή της ιστορίας στα δυο. Για ποιό λόγο οργάνωσες αισθητικά έτσι την παράσταση; Μοιάζει πολύ με τον γνωστό ψυχαναλυτικό αλλά και φιλοσοφικό διαχωρισμό μεταξύ “εγώ” και “εμέ”.
Η βασική δραματουργική ιδέα ήταν ο διαχωρισμός του εαυτού σε δυο μέρη. Στον παρελθοντικό και τον παροντικό εαυτό. Η αφορμή για να εμφανιστεί ο παρελθοντικός εαυτός, είναι ότι ο παροντικός εαυτός προσπαθεί να γράψει ένα βιβλίο και δεν μπορεί, και τότε « επαγρυπνείται» ο παρελθοντικός εαυτός για να του θυμίσει τι συνέβη στο παρελθόν. Μαζί κάνουν μια βουτιά στη μνήμη. Αυτή η ιδέα προέκυψε με έναν τρόπο από το ίδιο το έργο: προφανώς δεν υπήρχαν δυο εαυτοί, αλλά αν παρατηρήσεις καλά το κείμενο, είναι σαν έχει δύο φωνές ο συγγραφέας. Μία ποτισμένη με ενοχή, περισσότερο προσκολλημένη στο παρελθόν και μία άλλη πιο αποφασιστική, που κοιτά περισσότερο το παρόν και μέλλον. Τουλάχιστον εγώ αυτή την ερμηνεία έκανα διαβάζοντας το. Σκέφτηκα ότι αυτή η ιδέα θα έχει σκηνικό ενδιαφέρον, αλλιώς θα μπορούσε άνετα να είναι ένας μονόλογος αυτό το έργο, είδος το οποίο δεν ξέρω αν μου αρέσει, αλλά σε κάθε περίπτωση θεωρώ δύσκολο να αναμετρηθεί κανείς μαζί του. Αυτή η ιδέα έχει έντονο το ψυχαναλυτικό στοιχειό, είναι σαν μία εσωτερική κουβέντα με τον εαυτό.
Ο Εντουάρ Λουί ανήκει, μαζί με τον Ντιντιέ Εριμπόν την Ανί Ερνό αλλά και άλλους/ες συγγραφείς σε μια, ας πούμε ιστοριογραφική, σχολή που μπλέκει αξεχώριστα τον εαυτό και τη δημόσια ιστορία. Φαίνεται να συγκινούν αναγνώστες, σκηνοθέτριες (όπως εσύ), ανθρώπους ριζοσπαστικών (κι όχι μόνο πεποιθήσεων). Πώς τους κατανοείς εσύ ως καλλιτέχνιδα αλλά και ως πολίτης;
Ναι, τους τρεις αυτούς συγγραφείς τους αγαπώ πολύ. Ένα βασικό χαρακτηριστικό τους είναι ότι το προσωπικό και το δημόσιο γίνονται ένα και κατ ΄εμένα είναι ένα στοιχείο ιδιαίτερα γενναιόδωρο και συγκινητικό, γιατί με αφορμή ή εκκινώντας από το βίωμα, ή τέλος πάντων χρησιμοποιώντας το, αφηγούνται μία «συλλογική» ιστορία της ανθρωπότητας και με βοηθούν και μένα όχι μόνο να «δω» και να κατανοήσω καλύτερα τον κόσμο, αλλά οι ιστορίες αυτές, κυρίως μου δίνουν δύναμη. Η ταξική διάσταση είναι επίσης χαρακτηριστικό στοιχείο, το οποίο με αφορά πολύ. Τα έργα τους μιλούν για τους αγώνες ανθρώπων και για τις μάχες που δίνουν κάθε μέρα στη ζωή τους. Για μένα οι τρεις αυτοί συγγραφείς δίνουν χώρο στη διαφορετικότητα και κυρίως δίνουν ορατότητα και φωνή σε κοινωνικά αδύναμες ομάδες, είτε αυτές είναι οι γυναίκες, είτε είναι ηλικιωμένοι άνθρωποι, είτε είναι οι φτωχοί, εργάτες κλπ. Μέσα σε μια πραγματικότητα, που χαρακτηρίζεται από άνοδο της ακροδεξιάς, από πολέμους, τωρινούς και επικείμενους, από κατάφορη αδικία – τόσο σε παγκόσμιο όσο και στο εσωτερικό επίπεδο των κρατών- ο Εριμπόν, η Ερνώ και ο Λουί συγκαταλέγονται για μένα στους συγγραφείς που δίνουν λίγο φως μέσα στο απόλυτο σκοτάδι και τον παραλογισμό της εποχής μας.
Ετοιμάζεις κάτι μετά την παράσταση ‘Αλλαγή: Μέθοδος”; Πες μας τι, πότε, πως.
Ναι! Ξεκινήσαμε πρόβες για μια παράσταση που θα βασίζεται στο βιβλίο του Ντιντιέ Εριμπόν « Η ζωή, τα γηρατειά, και ο θάνατος μιας γυναίκας του λαού» σε σκηνοθεσία Σοφίας Αντωνίου στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνών στην Πειραιώς 260. Σε αυτό το project, συμμετέχω ως δραματουργός και ως ηθοποιός. Αυτή η παράσταση ξεκίνησε ως μια ιδέα πέρσι το καλοκαίρι, και είμαι πολύ χαρούμενη που γίνεται πραγματικότητα. Βασική μας πρόθεση είναι μιλήσουμε για το γήρας και να «φωτίσουμε» αυτή την ομάδα των ανθρώπων, που δεν ακούγεται η φωνή τους.
Περίληψη παράστασης
Είναι βράδυ. Βρισκόμαστε σ΄ ένα δωμάτιο, γεμάτο από βιβλία, χαρτιά,σημειώσεις. Εκεί, ένας νεαρός άνδρας προσπαθεί να γράψει. Θέλει να γίνει συγγραφέας. Ξαφνικά, μέσα στο δωμάτιο εμφανίζεται ένας άλλος νεαρός άνδρας, που αποφασίζει να τον βοηθήσει να θυμηθεί το παρελθόν του. Οι δύο αυτοί άνδρες κάνουν μια βουτιά στη μνήμη του πρώτου. Μέσα από αυτή τη βουτιά, ταξιδεύουμε μαζί τους από ένα χωριό του γαλλικού βορρά μέχρι το Παρίσι. Ο νεαρός που επιθυμεί να γίνει συγγραφέας, θα θυμηθεί τα χρόνια του στο λύκειο, πρόσωπα και καταστάσεις που τον σημάδεψαν, αλλά κυρίως την διαδικασία της επανεπινόησης του εαυτού και την ανάγκη να ξεφύγει από το παρελθόν του. Από την αρχή της αφήγησης, συνειδητοποιούμε ότι οι δύο αυτοί άνδρες, είναι το ίδιο πρόσωπο. Ο εαυτός που επιθυμεί να γίνει συγγραφέας, είναι ο εαυτός του παρόντος, ο εαυτός που θέλει , να εξελιχθεί, να προχωρήσει και ο άλλος είναι ο παρελθοντικός / έφηβος εαυτός, αυτός ο εαυτός που είναι γεμάτος από ενοχικότητα και φόβο για το μέλλον, είναι ο εαυτός που θα ήθελε να μείνει και να με κάθε τρόπο κατηγορεί τον παροντικό εαυτό για τα πρόσωπα και τους τόπους που άφησε πίσω του. Η σύγκρουση μεταξύ παρελθοντικού και παροντικού εαυτού είναι αναπόφευκτη.
Tο βιβλίο του Εντουάρ Λουί, «Αλλαγή: Μέθοδος», στάθηκε η αφορμή, να ξεκινήσουμε ένα ταξίδι με τον Διονύση και τον Κωνσταντίνο, και να ερευνήσουμε πάνω στην έννοια της ταυτότητας με την ευρύτερη έννοια, την σεξουαλική, την ταξική, την κοινωνική και το πώς μία προσωπική ιστορία, παίρνει κοινωνικό- πολιτικές προεκτάσεις. Μέσα από αυτή την ιστορία παρακολουθούμε τον προσωπικό αγώνα ενός ανθρώπου να αλλάξει, να μεταμορφωθεί, να εξελιχθεί και να ξεφύγει από το παρελθόν.
Σκηνοθετικό σημείωμα
Δεν γεννηθήκαμε όλοι με τις ίδιες ευκαιρίες, δεν γεννηθήκαμε όλοι σε περιβάλλοντα προνομιούχα. Κάποιοι άνθρωποι έρχονται σε αυτό τον κόσμο, μαθαίνοντας να ζουν σε συνθήκες εξαθλίωσης. Η ιστορία αυτού του αγοριού, από μια φτωχή οικογένεια ενός χωριού του γαλλικού βορρά, δίνει φωνή σε αυτές τις κοινωνικές τάξεις και σε αυτούς τους ανθρώπους που έχουν ένα μέλλον προδιαγεγραμμένο και δύσκολο. Παρόλο που ήμουν πολύ πιο τυχερή από αυτό το αγόρι, η ιστορία του μιλά στην καρδιά μου, γιατί ποιος άνθρωπος εν τέλει δεν θέλει να αγαπηθεί; Ποιος άνθρωπος δεν θέλει να γίνει αποδεκτός από τους άλλους; Ποιος δεν έχει νιώσει διαφορετικός από τους άλλους, έστω και μία φορά, κάποια στιγμή στη ζωή του; Ποιος άνθρωπος δεν θέλει να βρει την θέση του σε αυτό τον κόσμο; Μόνο έμπνευση, δύναμη και κουράγιο παίρνω από αυτή την ιστορία που μας προσφέρει ο Λουί, για να προχωρήσω, να πάω μπροστά, να εξελιχθώ και να αλλάξω και εγώ η ίδια. Και ίσως μία απόδειξη αυτού, είναι το γεγονός ότι κάνω αυτή την παράσταση.
Θα κλείσω με μία φράση του Σαρτρ, στην οποία, πιστεύω βρίσκεται συμπυκνωμένο μεγάλο μέρος της ουσίας του έργου «Αλλαγή: Μέθοδος», η οποία λέει το εξής: «Σημασία δεν έχει πως σε έκαναν αλλά τι κάνεις εσύ ο ίδιος με αυτό που σε έκαναν».
Ταυτότητα παράστασης
Μετάφραση: Στέλλα Ζουμπουλάκη
Σκηνοθεσία / Δραματουργία: Εύα Φρακτοπούλου
Σχεδιασμός κίνησης: Κατερίνα Φώτη
Συνεργάτις στην κίνηση / επιμέλεια προβών: Ελευθερία Αγαπάκη
Επιμέλεια Ενδυματολογίας: Βασιλική Σύρμα
Πρωτότυπη Μουσική: Gary Salomon
επίσης ακούγονται τα κομμάτια του Μάνου Μυλωνάκη: “Margarette ||”, “Treeman”, ” Envy”, “Giardini di Bomboli”, ”Margarette”
Σκηνογραφία: Κυριακή Φόρτη
Φωτισμός: Γιώργος Κασσάκος
Βοηθός Σκηνοθέτη: Μαρία Γκιώνη, Σεμίραμις Αμπατζόγλου
Επικοινωνία: Μαριάννα Ράντου
Φωτογραφίες: Νικολέττα Ζαρίφη
Παίζουν: Κωνσταντίνος Γεωργαλής, Διονύσης Πιφέας
Ημερομηνίες παραστάσεων: 25/4,26/4,27/4, 2,3,4,9,11,16,18,30/5 και 1/6
Ώρα έναρξης: 21:00
Εισιτήρια: 15 ευρώ κανονικό, 12 ευρώ μειωμένο
Προτείνεται η είσοδος σε άτομα ηλικίας άνω των 16 ετών.
