Για 7η συνεχή χρονιά πραγματοποιήθηκε, από 13 έως 25 Ιουνίου, το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Λουτρακίου Γέφυρες – Bridges, στον θερινό κινηματογράφο Ηλέκτρα, δίπλα στο κύμα με ελεύθερη είσοδο για το κοινό. Προβλήθηκαν 52 ταινίες μικρού και μεγάλου μήκους από 20 χώρες με τη συμμετοχή 40 καλλιτεχνών. Κεντρικό μήνυμα του Φεστιβάλ ήταν να δημιουργούμε γέφυρες ανάμεσα στους ανθρώπους, τις τέχνες και τους πολιτισμούς με θεματικές γύρω από την ελευθερία, τη δικαιοσύνη, τη διαφορετικότητα, την αντίσταση, την ταυτότητα, την ένταξη των ξένων στις τοπικές κοινωνίες, τη μητρότητα και τη βαθιά ανθρώπινη ανάγκη για επικοινωνία με άλλες κουλτούρες και γλώσσες.
Βραβεύτηκαν 22 ταινίες, μεταξύ των οποίων το ποιητικό ντοκιμαντέρ «Μαουτχάουζεν» των Αρίσταρχου Παπαδανιήλ και Παναγιώτη Κουντουρά, με το βραβείο ελληνικής ταινίας τεκμηρίωσης μεγάλου μήκους, η «Αφθονία» της Dora Jung από τη Σερβία, με το βραβείο ξενόγλωσσης ταινίας μεγάλου μήκους, «Ο Διάκος, ο ηρωομάρτυς» του Αρχιμανδρίτη Παύλου Δούρου, ενώ το βραβείο ξενόγλωσσης ταινίας μεγάλου μήκους απέσπασε η ταινία «Better day» του Mads Erichen από τη Δανία. Το βραβείο Νόστιμον Ήμαρ δόθηκε στην ταινία του Γρηγόρη Νικηφορίδη «Suitcase children – scenes of migration», με θέμα την εμπειρία της ελληνικής μετανάστευσης στη Γερμανία μέσα από τέσσερις γενιές. To βραβείο «Γυναίκες στον Κινηματογράφο και στην Τηλεόραση – Κύπρου κέρδισε η ταινία μικρού μήκους «Αθώα» της ακτιβίστριας Αλεξίας Τσούνη και το βραβείο κοινού σε ταινία τεκμηρίωσης μεγάλου μήκους δόθηκε στη «Γενεύη, η πόλη των εμιγκρέδων» της Κατερίνας Μαντέλη.
Από τη φετινή διοργάνωση μίλησε στην Εποχή, η ψυχή του Φεστιβάλ η καλλιτεχνική διευθύντρια Πέτρα Τερζή, γνωστή σκηνοθέτρια, παραγωγός, με εικοσαετή πείρα στον τομέα της 7ης τέχνης, διοργανώνοντας με μεγάλη επιτυχία αντίστοιχα φεστιβάλ στην Κύπρο και την Ελλάδα (Κόρινθος, Ναύπλιο).
Μετά τη λήξη του 7ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου «Γέφυρες» στο Λουτράκι, ποια είναι η αποτίμησή σας για τη φετινή διοργάνωση;
Η φετινή διοργάνωση ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Η συμμετοχή του κοινού ήταν συγκινητική, η προσέλευση αυξανόταν καθημερινά και η ανταπόκριση των δημιουργών μας γέμισε χαρά και ικανοποίηση. Είχαμε την τιμή να φιλοξενήσουμε ταινίες υψηλής αισθητικής και θεματικής αξίας από όλο τον κόσμο, ενώ το επίπεδο του διαγωνιστικού προγράμματος ήταν πραγματικά εξαιρετικό. Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι οι «Γέφυρες» στο Λουτράκι, με την καθιέρωση των Διεθνών Κινηματογραφικών Βραβείων Νηρέας, έχουν εδραιωθεί ως ένας ζωντανός πολιτιστικός θεσμός — όχι μόνο για την Πελοπόννησο αλλά και σε διεθνές επίπεδο. Αλλά, αυτό που μένει πάντα είναι η ανθρώπινη επαφή και η συγκίνηση. Θυμάμαι χαρακτηριστικά την προβολή της ταινίας «Μαουτχάουζεν», όπου το κοινό παρέμεινε αρκετά λεπτά σιωπηλό, παρουσία του σκηνοθέτη, αδυνατώντας να εκφραστεί από τη δύναμη του έργου. Οι συζητήσεις μετά τις προβολές, τα βλέμματα των θεατών που συναντούν εκείνα των δημιουργών, οι αυθόρμητες αγκαλιές και τα συγκινητικά σχόλια — όλα αυτά είναι ανεκτίμητες στιγμές. Ξεχωρίζω επίσης την παρουσίαση των παιδικών και νεανικών ταινιών· οι εκφράσεις και οι αντιδράσεις των μικρών θεατών έφεραν φως και ενθουσιασμό στην αίθουσα. Σημαντική ήταν και η συμμετοχή νέων σκηνοθετών που ταξίδεψαν στο Λουτράκι για να παρουσιάσουν οι ίδιοι τη δουλειά τους. Αυτές οι συναντήσεις μας θυμίζουν τον λόγο που συνεχίζουμε να χτίζουμε «γέφυρες» ανάμεσα σε πολιτισμούς, ανθρώπους και ιδέες για την ανάδειξη των ανθρώπινων αξιών και την ενίσχυση του διαπολιτισμικού διαλόγου. Θα ήθελα να κλείσω με μια φράση της ηθοποιού Μαίρης Βιδάλη, μέλους της Κριτικής Επιτροπής για τα Διεθνή Κινηματογραφικά Βραβεία Νηρέας, τα οποία εγκαινιάσαμε φέτος: «Σε αυτή την εποχή που ανατινάζονται γέφυρες, εμείς οι καλλιτέχνες ας προσπαθήσουμε να τις κρατήσουμε γερές ή έστω να τις ξαναφτιάξουμε…».
Ποιες είναι οι επόμενες «Γέφυρες» και πού θα διεξαχθούν;
Οι «Γέφυρες» είναι ένα κινητό φεστιβάλ με σταθερή ταυτότητα. Το επόμενό μας ραντεβού είναι στην Κύπρο, στο πλαίσιο του Cyprus International Film Festival, τον Σεπτέμβριο, το οποίο φέτος γιορτάζει 20 χρόνια παρουσίας. Παράλληλα, το Φεστιβάλ «Γέφυρες» θα συνεχιστεί τον Οκτώβριο στην Κόρινθο, με την απονομή των Βραβείων Χρυσός Πήγασος, ενώ στις αρχές Δεκεμβρίου θα μεταφερθεί στο Ναύπλιο, με ειδική θεματική ενότητα αφιερωμένη στις Παγκόσμιες Ημέρες για τα Άτομα με Αναπηρία και τον Εθελοντισμό. Στόχος είναι να αναδείξουμε τη δημιουργικότητα και τη δύναμη αυτών των ανθρώπων, μέσα από εκδηλώσεις, ημερίδες και το κορυφαίο καλλιτεχνικό γεγονός: τη μουσικοχορευτική παράσταση «Η Των Αδυνάτων Δύναμις», που θα παρουσιαστεί στο Ηρώδειο τον Οκτώβριο και στη συνέχεια θα ταξιδέψει στην Κύπρο και το εξωτερικό.
Η ταινία «Μαουτχάουζεν»
Η ταινία «Μαουτχάουζεν» των Αρίσταρχου Παπαδανιήλ και Παναγιώτη Κουντουρά είναι ένα συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ για το ναζιστικό στρατόπεδο Μαουτχάουζεν της Αυστρίας και την ελληνική μνήμη. Ο πολυτάλαντος Αρίσταρχος Παπαδανιήλ μίλησε μετά τη βράβευση του στην Εποχή.
Τι σας ενέπνευσε να δημιουργήσετε αυτή την ταινία;
Έμπνευση υπήρξε η προσωπική μου ανάγκη να ερμηνεύσω ξανά την αριστουργηματική καντάτα «Μαουτχάουζεν» σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη και ποίηση Ιάκωβου Καμπανέλλη. Η νέα προσέγγιση, που αποτελεί έναν μουσικό διάλογο ανθρώπινης και οργανικής φωνής, μεταξύ εμού και του βιρτουόζου τσελίστα Άρη Ζέρβα, έχαιρε της άδειας και εμπιστοσύνης της κόρης του Ιάκωβου Καμπανέλλη, Κατερίνας Καμπανέλλη και της «ευλογίας» του ίδιου του συνθέτη, Μίκη Θεοδωράκη, ο οποίος άκουσε τα τέσσερα ηχογραφήματα («Άσμα Ασμάτων», «Ο Αντώνης», «Ο Δραπέτης», «Άμα τελειώσει ο πόλεμος») τον Μάιο του 2021, έδωσε την άδεια του να κυκλοφορήσουν και κυκλοφόρησαν ανήμερα των γενεθλίων του, 29 Ιουλίου 2021, ένα μόλις μήνα πριν την εκδημία του στις 2 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους. Έμελλε λοιπόν αυτή η νέα προσέγγιση να είναι το κύκνειο «Άσμα Ασμάτων» του συμπαντικού Έλληνα μουσουργού και διεθνούς πολιτικού αγωνιστή της Ελευθερίας και της Ειρήνης, Μίκη Θεοδωράκη, η εκδημία του οποίου, μάλιστα, συνέπεσε με την επίσημη ημερομηνία λήξης του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου. Τα τραγούδια κυκλοφόρησαν μαζί με τη μικρού μήκους ταινία, λυρική ονειροφαντασία, «Mauthauzen: Άμα Τελειώσει ο Πόλεμος» (6’, 2021) σε συν-σκηνοθεσία δική μου και του Παναγιώτη Κουντουρά και σε παραγωγή Syllipsis, που έμελλε κι αυτή με τη σειρά της να είναι ο προάγγελος της μεγάλου μήκους κινηματογραφικής ταινίας, ποιητικού ντοκιμαντέρ, «Μαουτχάουζεν» (91’, 2023), τα γυρίσματα της οποίας πραγματοποιήθηκαν στο πρώην στρατόπεδο συγκέντρωσης και εξόντωσης Μαουτχάουζεν της Αυστρίας και η παραγωγή της συγχρηματοδοτήθηκε από το Γερμανικό Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών από πόρους του Ελληνογερμανικού Ταμείου για το Μέλλον.
Από τα πρόσωπα του Ολοκαυτώματος, ποια είναι τα πιο συγκλονιστικά στοιχεία της αφήγησης τους που έχουν μείνει στη μνήμη σας;
Κορυφαίο γεγονός, που καταγράφεται και στην ταινία μας, είναι η συνάντηση και συνομιλία μας με τον 91χρονο Εβραίο επιζώντα Βίκτορ Νόιμαν. Κυριολεκτικά ένα ραντεβού με τη ζώσα ιστορία, μιας και στο πρόσωπο του Νόιμαν συγκεντρώνονται πολλές ιδιότητες· κρατούμενος και επιζών, σε ηλικία μόλις 14 ετών, των στρατοπέδων συγκέντρωσης και εξόντωσης Άουσβιτς-Μπίρκεναου και Μαουτχάουζεν, απόγονος θυμάτων του Ολοκαυτώματος· η οικογένειά του ξεκληρίστηκε στους θαλάμους αερίων του Άουσβιτς, ο ίδιος ήρθε πρόσωπο με πρόσωπο με τον επονομαζόμενο «Άγγελο του Θανάτου» Γιόζεφ Μένγκελε, βίωσε την «πορεία θανάτου» από την Πολωνία στην Αυστρία, ενώ αρχικά εκτοπίστηκε από περιοχή της Ουγγαρίας, που παλιότερα ανήκε στην Τσεχοσλοβακία και τώρα ανήκει στην Ουκρανία. Μετά την απελευθέρωσή του κατευθύνθηκε και κατοικεί στο Ισραήλ.
Ποια είναι τα επόμενα σχέδια σας;
Η πιο πρόσφατη ταινία μας, η μικρού μήκους «ΙΝΤΕ8Λ», η οποία απέσπασε στο Λουτράκι βραβείο κοινού για ταινία τεκμηρίωσης μικρού μήκους, σε σκηνοθεσία δική μου και του Γιάννη Χλεμπάκου, αποτελεί το τελευταίο οπτικοακουστικό έργο με μουσική του Μίμη Πλέσσα, σε ερμηνεία δική μου και του τσελίστα Άρη Ζέρβα, με την άδεια του πολυαγαπημένου συνθέτη, συνεχίζει το ταξίδι της στα κινηματογραφικά φεστιβάλ αποχαιρετώντας ένα θρυλικό σινεμά και τον πλέον επιδραστικό Έλληνα συνθέτη κινηματογραφικών μιούζικαλ.
Φέτος τον Μάιο, μαζί με τον Γιάννη Πλατσιδάκη, γιο του Χανιώτη Γιώργου Πλατσιδάκη, επιζώντα του Μαουτχάουζεν και οικογενειακού φίλου του Μίκη Θεοδωράκη, ταξιδέψαμε ξανά στο Μαουτχάουζεν και στα γύρω στρατόπεδα (Έμπενζεε). Το υλικό που καταγράψαμε με τον εικονολήπτη Γιάννη Χλεμπάκο, θα συνθέσει μια νέα μεγάλου μήκους ταινία με τίτλο «Χανιά – Μαουτχάουζεν: Μετ’ επιστροφής» σε παραγωγή της εταιρείας Syllipsis.
