Η περίοδος των εορτών των Χριστουγέννων και της νέας χρονιάς φέρνει μαζί και τα χριστουγεννιάτικα παζάρια από φορείς και συλλογικότητες. Σε προαύλια σχολείων, πλατείες, δημοτικές αίθουσες, μαγαζιά, ακόμη και σε δρόμους βρίσκεις να αγοράσεις δωράκια και στολίδια, να τσιμπολογήσεις λιχουδιές, να ακούσεις μουσικές, να ενημερωθείς για ειδικά θέματα, να βρεθείς με φίλους και γνωστούς – ακόμη και γιατί όχι, να κάνεις νέες γνωριμίες.
Πολλαπλά τα οφέλη από τις αυτοσχέδιες αγορές, διασκέδαση, ενίσχυση της μικροεπιχειρηματικότητας, επιβράβευση της δημιουργικότητας χειροτεχνών, επανάχρηση αντικειμένων, μοίρασμα χαράς και ξενοιασιάς. Παρότι τα χριστουγεννιάτικα παζάρια ξεκίνησαν ως μια ευκαιρία να προμηθευτούν οι άνθρωποι τα απαραίτητα προϊόντα για τις γιορτινές μέρες, σήμερα έχουν αλλάξει χαρακτήρα.
Αν αφήσουμε απ’ έξω αυτά που διοργανώνονται από εταιρείες και επιχειρήσεις που έχουν ως αποκλειστικό σκοπό την προβολή και προώθηση των προϊόντων τους και μια μικρή ευκαιρία να ξεστοκάρουν, τα υπόλοιπα έχουν να αφηγηθούν μικρές ή μεγαλύτερες ιστορίες ομάδων ανθρώπων που σε εθελοντική βάση έχουν επιλέξει να δραστηριοποιούνται για κάποιο σκοπό.
Σε πολλές περιπτώσεις, δεδομένου ότι η υποστήριξη από το κράτος είναι από μηδαμινή ως ανύπαρκτη και οι ανάγκες τεράστιες, αναγκάζονται όσοι έχουν κάποιο κοινό πρόβλημα ή ενδιαφέρον να δημιουργούν συλλόγους και να προσπαθούν, αφενός, να προωθήσουν τα αιτήματα τους με συλλογικό τρόπο και, αφετέρου, να υποστηρίξουν όσο μπορούν τα μέλη τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι φιλοζωικές οργανώσεις που μοιράζονται διαφορετικοί άνθρωποι την αγάπη τους για τα ζώα, αλλά ταυτόχρονα προσφέρουν προστασία και φροντίδα στα αδεσποτάκια της γειτονιάς τους.
Προσφέρεται, λοιπόν, απλόχερα χρόνος και δημιουργικότητα, αλλά χρειάζονται και οι υλικοί πόροι που τους καλύπτουν με διάφορες δραστηριότητες και φυσικά τα παζάρια με χειροτεχνίες και προσφορές κάθε είδους έχουν την τιμητική τους σε αυτό.
Η περίοδος της οικονομικής κρίσης και των μνημονίων δοκίμασε τις αντοχές των ανθρώπων, αλλά και την κοινωνική συνοχή, τότε ξεπήδησαν ομάδες εθελοντών στις γειτονιές που συζήτησαν, οργανώθηκαν και άρχισαν να προσφέρουν έμπρακτη αλληλεγγύη δίνοντας τρόφιμα, είδη πρώτης ανάγκης και κυρίως μια αίσθηση ότι υπάρχει κάποιος δίπλα μου που με σκέφτεται και δεν αισθάνομαι μόνος/μόνη.
Οι δομές αυτές που λειτουργούν σε πολλές περιπτώσεις ακόμη και σήμερα έχουν πια ξεπεράσει τα ιδεολογήματα της εποχής της κρίσης για το αν είναι «φιλανθρωπία» ή αλληλεγγύη η προσφορά υλικής βοήθειας σε όσους το έχουν ανάγκη και οργανώνονται για να συνεχίσουν τη δράση τους.
Όσο και αν προσπαθούν να μας πείσουν τα κυβερνητικά αφηγήματα ότι η κρίση έχει μείνει οριστικά πίσω μας, όταν κοιτάξεις τη διπλανή σου πόρτα θα βρεις τον χαμηλοσυνταξιούχο που ζει με ενοίκιο και δεν έχει χρήματα ούτε για τα φάρμακα του, θα βρεις ανθρώπους με χαμηλά μεροκάματα που τα παιδιά τους φοράνε αναγκαστικά ρούχα από δεύτερο χέρι, θα βρεις πρόσφυγες και μετανάστες που δεν μπορούν να έχουν ένα πιάτο φαγητό κάθε μέρα στο τραπέζι τους. Η φαινομενική ευμάρεια των γιορτινών ημέρων δεν πρέπει να μας κάνει να ξεχνάμε τον διπλανό μας που δεν έχει μερτικό από τη γιορτή, μας αποενοχοποιεί, λοιπόν, εκείνο το χριστουγεννιάτικο παζάρι που γίνεται για καλό σκοπό και μας δίνει μια αίσθηση ότι δεν είμαστε μονάδες του κοινωνικού συνόλου, αλλά ολότητα.
Τα χριστουγεννιάτικα παζάρια με αυτό τον τρόπο δίνουν μικρά έσοδα και κουράγιο στους διοργανωτές τους και μια ιδέα συμμετοχής στα «κοινά» στους υπόλοιπους. Ας ψάξουμε τους τόπους των παζαριών, ας οργανώσουμε τα ψώνια μας, ας πάρουμε μαζί μας την καλή μας διάθεση και τους φίλους μας και πηγαίνοντας ας ρωτήσουμε και τους ανθρώπους πίσω από τους πάγκους τις ιστορίες τους συλλογικές και ατομικές.
Οι μέρες των γιορτών προσφέρονται για ευχές και δώρα, αλλά επειδή έρχονται και οι αποφάσεις για τη νέα χρονιά (new year’s resolutions, που λένε και οι φίλοι μας οι Άγγλοι), μαζί με τα συνηθισμένα να τρώω πιο υγιεινά, να γυμνάζομαι παραπάνω και άλλα τέτοια, ας βάλουμε και να είμαστε πιο δοτικοί με τους γύρω μας και ας βάλουμε στο λεξιλόγιο μας την αλληλεγγύη. Καλές και αλληλέγγυες γιορτές σε όλους/όλες.
Φωτογραφία: Eurokinissi
