Όταν η μεταναστευτική πολιτική εξαρτάται από τον προϋπολογισμό
Με αφορμή την Παγκόσμια ημέρα Προσφύγων και την Πανευρωπαϊκή εβδομάδα δράσης κατά των κέντρων κράτησης, η «Εποχή» προσπαθεί να εντοπίσει τα προβλήματα που έχουν ανακύψει μιλώντας με αρμόδιους υπουργούς και φορείς.
Ρεπορτάζ: Τζέλα Αλιπράντη
«Αυτή τη στιγμή φεύγει ένας πολύ μεγάλος αριθμός από τη Συρία, γιατί πλέον οι άνθρωποι δεν έχουν καμία ελπίδα ότι η κατάσταση στη χώρα θα μπορούσε να βελτιωθεί», εξηγεί ο Αμπντούλ Νταρουίς από τη Συριακή Κοινότητα Ελλάδας, τους λόγους αύξησης του προσφυγικού ρεύματος τους τελευταίους μήνες από την εμπόλεμη Συρία. Οι αφίξεις προσφύγων στα νησιά του Βορείου Αιγαίου και στα Δωδεκάνησα από την 1η Ιανουαρίου έχουν ξεπεράσει τις 55.000, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ.
Χωρίς ευρωπαϊκά κονδύλια
Οι βασανιστικές περιπέτειες των προσφύγων, όμως, δεν τελειώνουν με τη σωτηρία τους από τις σφαγές του πολέμου και την είσοδο στην Ευρώπη, καθώς αντί οργανωμένων δομών φιλοξενίας, έρχονται αντιμέτωποι με τις βίαιες επαναπροωθήσεις που εφαρμόζει το λιμενικό και η Frontex. Σημαντικότατη βοήθεια για τους πρόσφυγες, όταν φθάνουν στα ελληνικά νησιά, συνήθως αποτελεί η αλληλεγγύη των κατοίκων, παρότι η μεταφορά πολιτών τρίτων χωρών χωρίς χαρτιά είναι ποινικοποιημένη, όσο ο σχετικός νόμος (4251/2014) είναι σε ισχύ, απαγόρευση που θα αρθεί με σχετική τροπολογία στο νομοσχέδιο της ιθαγένειας.
Οι συνθήκες που περιμένουν τους πρόσφυγες όταν φτάνουν σε ελληνικό έδαφος είναι απαράδεκτες: «Χωρίς ευρωπαϊκά κονδύλια δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα. Περιμένουμε 475 εκατομμύρια από την ΕΕ που ελπίζουμε να εκταμιευθούν εγκαίρως, για να μπορέσουμε να εξασφαλίσουμε αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης, υποδοχής και ασυλίας στους πρόσφυγες και εύρυθμης λειτουργίας των υπηρεσιών. Το θέμα είναι πότε θα τα λάβουμε, γιατί αν τα πάρουμε το 2016 η κατάσταση τότε δεν θα είναι πια διαχειρίσιμη», εξηγεί η υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Τασία Χριστοδουλοπούλου.
Ως αποτέλεσμα των ελλείψεων υποδομής είναι οι πρόσφυγες να καταλήγουν πολλές φορές άστεγοι. «Κάποιοι πρόσφυγες μένουν στα σπίτια αλληλέγγυων, άλλοι πάλι μπορεί να έχουν κάποια χρήματα και να πάνε σε ξενοδοχείο. Αλλά και όσοι έχουν κάποια χρήματα αργά ή γρήγορα θα ξεμείνουν και θα κοιμούνται στα παγκάκια, όπως συναντάμε ήδη κάποιους στην πλατεία Βικτωρίας, στον Άγιο Νικόλαο ή στο Πεδίον του Άρεως» σύμφωνα με τον Αμπντούλ Νταρουίς.
Επιπρόσθετα, ο Τζανέτος Αντύπας, από την ΜΚΟ Praksis, στις εγκαταστάσεις της οποίας φιλοξενούν ή περιθάλπουν αρκετούς πρόσφυγες, θέτει ένα ακόμα πολύ σημαντικό πρόβλημα, τους ανήλικους. «Τα παιδιά αυτά θα πρέπει να λάβουν κάθε δυνατή προστασία, γιατί υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να πέσουν θύματα παιδικής σωματεμπορίας».
«Προφανώς η καινούργια υπηρεσία ασύλου είναι πολύ καλύτερη από το παλιό σύστημα της Πέτρου Ράλλη, αφού είναι ανεξάρτητη από την αστυνομία και έχουν αυξηθεί τα ποσοστά αναγνώρισης για τους πρόσφυγες.
Θετικά βήματα, αλλά ανεπαρκή
Παρόλα αυτά είναι επίσης προβληματική, λόγω της υποστελέχωσης. Μάλιστα, από τα τέλη του Μαΐου, η υπηρεσία Ασύλου έκλεισε και καταγράφει τα αιτήματα ασύλου μόνο μέσω skype» περιγράφει την κατάσταση η Αλεξία Τσούνη, μέλος της Ανοιχτής Πρωτοβουλίας Ενάντια στα Κέντρα Κράτησης.
Το επόμενο διάστημα πρόκειται να γίνουν κάποιες προσλήψεις, αλλά και να γυρίσουν πίσω οι δημοτικοί αστυνομικοί της υπηρεσίας, σύμφωνα με την υπουργό. Δύσκολα, όμως, και πάλι θα λυθεί το πρόβλημα, αν δεν υπάρξουν κι άλλες υπηρεσίες ασύλου στις περιφέρειες, ώστε να μη συνωστίζεται ο κόσμος στην Κατεχάκη.
Η σωτηρία ζωών βάσει εθελοντισμού
«Αυτή την εβδομάδα έγινε μια ακόμα συνάντηση και συζήτηση πάνω στις προτάσεις της Επιτροπής για την ευρωπαϊκή ατζέντα μετανάστευσης. Αποφάσεις, όμως, δεν πάρθηκαν. Η ποσόστωση μετεγκατάστασης προσφύγων που συζητήθηκε αφορούσε 24.000 για την Ιταλία και 16.000 πρόσφυγες για την Ελλάδα. Υπάρχουν χώρες, ωστόσο, που θέλουν τα μέτρα που θα ληφθούν να έχουν εθελοντικό χαρακτήρα, πράγμα που σημαίνει ότι δεν θα γίνει τίποτα. Εμείς καταγγείλαμε τις αντιπροσωπείες αυτές. Δεν υπάρχει καμία συμφωνία στην Ευρωπαϊκή Ένωση που να έχει εθελοντικό χαρακτήρα, ούτε το Δουβλίνο, ούτε η Σένγκεν» αποτιμά τη συνάντηση των ευρωπαίων υπουργών εσωτερικών στο Λουξεμβούργο, η υπουργός Τασία Χριστοδουλοπούλου. Στις 26 του μηνός το ζήτημα των προσφύγων πρόκειται να τεθεί και σε συμβούλιο αρχηγών κρατών. «Όλη η Ευρώπη είναι υπεύθυνη για την υποδοχή αυτών των ανθρώπων, όχι μόνο η Ελλάδα. Μην ξεχνάμε ότι η Ευρώπη, και γενικά η Δύση, είναι υπεύθυνη πολλές φορές και για τα αίτια της προσφυγιάς και της μετανάστευσης, τους πολέμους, τη φτώχεια, με το να δίνουν όπλα, να συντηρούν δικτατορικά καθεστώτα κτλ» τονίζει η Αλεξία Τσούνη.
Από τον Άννα στον Καϊάφα
Εν τω μεταξύ, τα κέντρα κράτησης δεν έχουν κλείσει, παρά τη δέσμευση του υπουργού Προστασίας του Πολίτη, Γιάννη Πανούση, όταν ανέλαβε. Η πραγματικότητα υποδηλώνει πως, μάλλον, έχουν αφεθεί στη μοίρα τους, μαζί με τους ανθρώπους που παραμένουν κρατούμενοι, καθώς κανένα υπουργείο δεν αναλαμβάνει την ευθύνη. Αρμόδια για το ζήτημα είναι η κ. Χριστοδουλοπούλου, σύμφωνα με τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη, που δεν δέχτηκε να κάνει καμία άλλη δήλωση. Αντίστοιχα, για την υπουργό Μετανάστευσης υπεύθυνη για τα κέντρα είναι η αστυνομία και άρα ο πολιτικός τους προϊστάμενος, κ. Πανούσης. Η αλήθεια κάπου στη μέση μπορούμε να υποθέσουμε ότι βρίσκεται και βαραίνει και τα δύο υπουργεία. Άλλωστε, οι πρώτες απελευθερώσεις έγιναν με υπουργική απόφαση και των δύο.
Η έλλειψη υπευθυνότητας, όμως, είναι πολύ πιθανό να κοστίσει σε ανθρώπινες ζωές, αφού την προηγούμενη εβδομάδα ένας κρατούμενος αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει, βάσει πληροφοριών της ΚΕΕΡΦΑ. «Είναι θετικό που όντως αφέθηκαν ελεύθεροι οι άνθρωποι που κρατούνταν πάνω από έξι μήνες ή ακόμα και πάνω από δεκαοχτώ. Αυτό, όμως, δεν λύνει το πρόβλημα, γιατί καινούργιοι άνθρωποι συλλαμβάνονται και κρατούνται. Ταυτόχρονα οι συνθήκες στα κέντρα κράτησης δεν έχουν αλλάξει, παραμένουν απάνθρωπες και εξευτελιστικές. Πρέπει να κλείσουν άμεσα και να δημιουργηθούν ανοιχτές δομές φιλοξενίας» υπογραμμίζει η Αλεξία Τσούνη.
Σάμος: Το πολιτικό κόστος μετράει περισσότερο από την ανθρωπιά
Στη Σάμο λειτουργεί κέντρο κράτησης μεταναστών και προσφύγων από το 2009 και πολλές φορές η παραμονή των κρατουμένων προσφύγων σε αυτό αποτέλεσε πραγματικό μαρτύριο. Τους καλοκαιρινούς μήνες που οι εισροές αυξάνουν, έστω και η ολιγοήμερη διαμονή σε αυτό είναι βασανιστική. Με χωρητικότητα 280 ατόμων, «φιλοξενεί» πάνω από 500-700 ανθρώπους. Εύκολα καταλαβαίνει κάποιος τι κατάσταση επικρατεί. Οι συνθήκες υγιεινής δεν είναι ούτε υποτυπώδεις, με ελλείψεις σε είδη πρώτης ανάγκης και στις παρεχόμενες υπηρεσίες, λόγω του ολιγάριθμου προσωπικού. Από τις αρχές του έτους οι χρηματοδοτήσεις για επισκευές και συντήρηση είναι κομμένες. Ακόμα και η χρηματοδότηση της σίτισης έχει καθυστερήσει το ίδιο διάστημα, με τους εργολάβους – κέτερινγκ να απειλούν να σταματήσουν την τροφοδοσία.
Η κράτηση των ανηλίκων, λόγω μη ύπαρξης δομών, διαρκεί από ένα μέχρι τρεις μήνες. Η πρόσβαση στο άσυλο είναι απαγορευτική, καθώς δεν υπάρχει περιφερειακή υπηρεσία ασύλου και έτσι οι αιτούντες παρακρατούνται για μεγάλο διάστημα.
Εκτός των βασικών που προαναφέρθηκαν, πρόβλημα αποτελεί και το γεγονός ότι η πρόσβαση αλληλέγγυων οργανώσεων και συλλογικοτήτων είναι απαγορευμένη, για τους γνωστούς λόγους που επικαλούνταν και η προηγούμενη κυβέρνηση, (προστασία των προσωπικών δεδομένων, τι έχετε ακριβώς να προσφέρετε κλπ).
Το κέντρο κράτησης φυσικά είναι στη δικαιοδοσία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και ελέγχεται από την αστυνομική διεύθυνση. Δραστηριοποιούνται με προγράμματα Μ.Κ.Ο και η υπηρεσία πρώτης υποδοχής από την πλευρά του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής.
Η θέση που είναι φτιαγμένο, εκτός πόλης, ευνοεί τους τοπικούς άρχοντες και άλλους να κρύβουν το θέμα και να μεταφέρονται οι πρόσφυγες κατευθείαν στο καράβι για Αθήνα. Σε αυτό οφείλεται και η αποφυγή ρατσιστικών επεισοδίων. Όπως συμβαίνει και αλλού, όμως, δεν λείπουν και οι πολλές χειρονομίες αλληλεγγύης από απλούς ανθρώπους.
Φέτος δεν ζήσαμε τις καταστάσεις της Μυτιλήνης, λόγω μικρότερων εισροών, αλλά παρόμοιες έχουμε ζήσει τα προηγούμενα χρόνια. Η επίσκεψη αστραπή του Πανούση δεν φαίνεται να έδωσε κανένα αποτέλεσμα. Η εμπλοκή στο θέμα του δήμου και της αντιπεριφέρειας στο νησί είναι ανύπαρκτη, αφού δυστυχώς το πολιτικό κόστος μετράει πολύ περισσότερο από την ανθρωπιά και την αλληλεγγύη στο συνάνθρωπο.
Γιασεμώ Κεχαγιά, μέλος της Κίνησης για τα ανθρώπινα δικαιώματα- αλληλεγγύη στους πρόσφυγες Σάμου
Λέσβος: Οι κάτοικοι στο πλευρό των προσφύγων
Εχοντας βιώσει την αθλιότητα της Παγανής με την απαξίωση και την ακύρωση κάθε έννοιας αξιοπρέπειας και την πλήρη καταπάτηση των δικαιωμάτων, αλλά και τις μαζικές κινητοποιήσεις που έφεραν το κλείσιμο του κολαστηρίου το 2009 γεννήθηκε η συνείδηση στη μεγάλη πλειοψηφία της τοπικής κοινωνίας, ότι δεν θέλουμε ποτέ ξανά τέτοια φαινόμενα στον τόπο μας.
Ακολούθησαν λίγα χρόνια ηρεμίας και μετά το φράχτη του Έβρου επιστροφή ξανά στα δρομολόγια θανάτου του Αιγαίου. Η τοπική κοινωνία ανέπτυξε κύμα υποστήριξης και μια συνειδητή ανησυχία, ώστε να μη ξαναγίνουν τα λάθη του παρελθόντος. Έτσι, κόντρα στην τότε κυβέρνηση στο δημοτικό χώρο των κατασκηνώσεων του ΠΙΚΠΑ στήθηκε «άτυπα» το πρώτο ανοιχτό κέντρο υποδοχής προσφύγων στην Ευρώπη. Ακολούθησε η αρνητική απόφαση του δημοτικού συμβουλίου Λέσβου σε σχέση με την κατασκευή του κέντρου κράτησης στη Μόρια και η πρότασή του για κέντρο υποδοχής και μικρής διαμονής του συνεχώς αυξανόμενου αριθμού των προσφύγων που καταφτάνουν στο νησί της Λέσβου. Δυστυχώς, η κυβέρνηση Σαμαρά όχι μόνο δεν άκουσε και δεν σεβάστηκε την τοπική κοινωνία του νησιού, αλλά προχώρησε στην κατασπατάληση πολλών εκατομμυρίων ευρώ για την κατασκευή χώρων που δεν ανταποκρίνονταν στις ανάγκες που προέκυπταν.
Σήμερα στη Λέσβο, τη μεγαλύτερη πύλη εισόδου στη χώρα, γίνεται μεγάλη προσπάθεια να ανταποκριθεί ο τόπος στις ανάγκες που καθημερινά προκύπτουν. Στη διαδικασία αυτή, πέρα από την εξαντλητική προσπάθεια των άμεσα εμπλεκόμενων και εδώ θα κάνω μια παρένθεση αναφέροντας ότι ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα που αξίζει να σταθούμε τους τελευταίους μήνες, είναι οι διασώσεις στα νερά του Αιγαίου, ο δήμος Λέσβου χωρίς καμία ουσιαστική αρμοδιότητα και με τα πενιχρά οικονομικά του, έχει δημιουργήσει ένα χώρο προσωρινής διαμονής, ώστε οι άνθρωποι να μη συσσωρεύονται στην προβλήτα του λιμανιού, αλλά και οι εθελοντές με την ουσιαστική συμβολή τους κρατούν ακόμα όρθιο τον τόπο.
Δεν λέω ότι όλα είναι καλά. Μάλλον άσχημα είναι τα πράγματα και μάλλον όλοι έχουν αρχίσει να κουράζονται. Όταν έχεις να αντιμετωπίσεις όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω σου, όπως ο συνωστισμός προσφύγων σε χώρους μικρότερης δυναμικότητας και κατ’ επέκταση οι κακές συνθήκες για τους πρόσφυγες, οι φτιαχτές ειδήσεις για βεβήλωση θρησκευτικών μνημείων και διάφορα ψέματα που ενοχλούν τα αισθήματα των συμπολιτών μας, οι προβοκατόρικες παραινέσεις από διάφορους κύκλους προς τους πρόσφυγες σε σχέση με τα δικαιώματα τους, που τους φέρνουν σε συγκρουσιακή κατάσταση τόσο με τις αρχές αλλά και μεταξύ τους, αλλά κυρίως οι κρατικές ελλείψεις που υπάρχουν, είναι υπαρκτά.
Γιώργος Πάλλης, δημοτικός σύμβουλος
Χίος: Για να μην δοκιμάζεται η ανθρωπιά μας
Οι μεταναστευτικές ροές στην Χίο το τελευταίο τρίμηνο ακολούθησαν την αύξηση της πολεμικής έντασης, κυρίως στην Συρία. Έτσι, ακόμη και εκτιμήσεις για ροή προσφύγων που δεν θα ξεπέρναγαν τους 500- 600 ανθρώπους την εβδομάδα αποδείχθηκαν εξαιρετικά μετριοπαθείς και εν τέλει λανθασμένες. Οι δυνατότητες για στοιχειωδώς αξιοπρεπείς συνθήκες φροντίδας των προσφύγων ολοένα και δυσκολεύουν. Τώρα πλέον είναι σχεδόν κανόνας οι μισοί πρόσφυγες να κοιμούνται στο χώμα, χωρίς στρώμα.
Η ανυπαρξία κάθε προσπάθειας από μέρους της κεντρικής κυβέρνησης, αλλά και του τοπικού κράτους (δήμος, αντιπεριφέρεια) να αντιμετωπισθούν εγκαίρως οι αυξανόμενες ροές και να δημιουργηθούν οι απαραίτητες αξιοπρεπείς υποδομές μας έφεραν σε αυτήν την ντροπιαστική πραγματικότητα. Το μόνο που εκτονώνει την κατάσταση, μέχρι στιγμής, είναι η ταχύτητα ταυτοποίησης με την οποία γίνεται κατορθωτό, αρκετές φορές, οι πρόσφυγες να φεύγουν μετά από δύο ή τρία 24ωρα από την εφιαλτική αυτή κατάσταση. Όμως και αυτή η δυνατότητα εύκολα εξουδετερώνεται όταν η ροή μιας ημέρας ξεπεράσει τους 120 ανθρώπους.
Η μη αντιμετώπιση του ζητήματος από το δήμαρχο και την περιφερειάρχη που δεν παρέχουν υφιστάμενους χώρους δυνάμενους να ανακουφίσουν το πρόβλημα βάζει την ευθύνη στους φορείς και τους αλληλέγγυους πολίτες και ειδικά στην Επιτροπή Αλληλεγγύης στους πρόσφυγες Χίου «ΛΑΘΡΑ;».Η τελευταία, εκτός των άλλων παρεμβάσεων για εύρεση χώρων, έχει καθημερινή παρουσία και πρωτοστατεί στην συγκέντρωση ειδών πρώτης ανάγκης για τους πρόσφυγες και στην απόδοσή τους σε αυτούς.
Η προσπάθεια του τοπικού ΣΥΡΙΖΑ, πέραν της συμμετοχής αρκετών μελών του στις πρακτικές που αναφέραμε, στρέφεται στην πίεση προς όλες τις κατευθύνσεις: Προς την κεντρική κυβέρνηση και στα υπουργεία που μπορούν να προσφέρουν χώρους, ανενεργά στρατόπεδα ή και μία ανενεργή κατασκήνωση. Προς το δήμο και την περιφέρεια για να πάψουν να αντιμετωπίζουν το ζήτημα σαν ξένο προς την πραγματικότητα των πολιτών και να συνεισφέρουν τα απαραίτητα κονδύλια, αλλά και συνεργεία προκειμένου να αξιοποιηθούν οι χώροι που εκτιμούμε ότι σύντομα θα δοθούν για την πρώτη υποδοχή των μεταναστών.
Είναι απαραίτητο να πετύχουμε. Για να μη ζουν αυτό το αίσχος «οι άνθρωποι της θάλασσας» μετά από την ταλαιπωρία που έζησαν μέχρι να φτάσουν εδώ. Αλλά και για να μην ξανασηκώσει κεφάλι ο ρεβανσισμός, οι φασιστικές λογικές των νοικοκυραίων, η μισανθρωπία και ο ρατσισμός που ελλοχεύει και που υποδαυλίζεται από όλα τα συστημικά ΜΜΕ και τους ανθρώπους τους και κεντρικά, αλλά και τοπικά. Παρ’ όλες τις δυσκολίες είναι απαραίτητο να πετύχουμε!
Δημήτρης Λαβατσής,
υπεύθυνος διαιωμάτων ΣΥΡΙΖΑ Χίου
Στο ίδιο έργο θεατές;
Για όλους εμάς που μελετάμε και ζούμε το πρόβλημα της μετακίνησης πληθυσμών προς την Ελλάδα την τελευταία εικοσαετία, αυτό που βιώνουμε τον τελευταίο καιρό στη Λέσβο, φαίνεται οικείο, σαν ένα έργο που έχουμε ξαναδεί. Δυστυχώς, η κατάληξη του έργου είναι ένας εφιάλτης για τη δημοκρατία και το μέλλον του τόπου. Ας γίνει το παρόν κείμενο, μια κραυγή αγωνίας για να αποτρέψουμε την αναβίωση του απευκταίου.
Εξηγούμαι: Πρώτο βήμα είναι η μετακίνηση πληθυσμών με πρωτίστως πολιτικά και δευτερευόντως οικονομικά κριτήρια. Κανένας δεν αναζητά τα αίτια, γιατί θα δούμε ότι η χώρα εισδοχής, η χώρα μας, τόσο ως κομμάτι μιας γεωπολιτικής, αλλά και μιας κοινωνικοοικονομικής κοσμοθεωρίας, είναι σημαντικό μέρος του προβλήματος.
Δεύτερο βήμα, οι «διαδικασίες υποδοχής». Ο καθένας στον καπιταλισμό οφείλει να έχει ένα ρόλο και οι μετακινούμενοι πληθυσμοί παίζουν το ρόλο του ευέλικτου και εφεδρικού στρατού εργασίας, χωρίς δικαιώματα, μια ύπαρξη στο σκοτάδι. Επίσημη αιτία, οι κρατικές πολιτικές που σε συνεργασία με τους μικροκαπιταλιστές, θέλουν εργατικά χέρια πρόθυμα να κοπούν, όταν γίνουν αχρείαστα.
Τρίτο βήμα, η δημιουργία του «αποδιοπομπαίου τράγου». Τα κακά του νεοφιλελευθερισμού γίνονται κατανοητά ως βιώματα και ψάχνουμε εναγωνίως πρόσωπα ή ομάδες να πάρουν στη πλάτη τους ως στίγμα «τα κακά αυτού του κόσμου». Κήνσορες και θεράποντες, πολιτικοί και ΜΜΕ παίρνουν τα όπλα τους και στα καθημερινά δελτία θα υπάρχει το ένθετο «το έγκλημα της ημέρας, μετανάστης ο θύτης».
Τέταρτο βήμα, ο εκφασισμός. Η λύση στο παραπάνω πρόβλημα εμφανίζεται, βγάζοντας ένα σκελετό από τη ντουλάπα μας. Στην αρχή εκλαϊκεύεται, για να αποκτήσει ρίζες στην κοινωνία. Παρακμιακά ΜΜΕ γκεμπελίζουν και κυρίαρχα ΜΜΕ ξεπλένουν ναζιστικά ιδεώδη, αξίες, φρασεολογίες. Και έρχεται η συνέχεια, η επίσημη κυβερνητική πολιτική γίνεται και αυτή φασιστική. Αποκλείει, στιγματίζει, πνιγεί ανθρώπινες ζωές και δικαιώματα. Και ένα νέο πολιτικό όραμα με τον «μαίανδρο» για σήμα, γίνεται πραγματικότητα που « αν γίνει σοβαρό μπορεί να είναι κυβερνητικό εταίρος». Και τότε, η αριστερά εκτός από «κυβερνητική παρένθεση», θα γίνει γενικότερα μια παρένθεση που θα μείνει κλειστή για πολλά χρόνια.
Στράτος Γεωργούλας καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου, επικεφαλής δημοτικής παράταξης Λέσβου
«ο Άλλος Δρόμος»
