Η δημοσκοπική πίτα και τα απόνερα της «εθνικής υπερηφάνειας»

Σωσίβιο στον πόλεμο των ΗΠΑ – Ισραήλ κατά του Ιράν φαίνεται να έχει βρει –για την ώρα– η ελληνική κυβέρνηση, καθώς η έκρυθμη διεθνής κατάσταση αποτελεί εύφορο έδαφος για την επανάκαμψη του αφηγήματος της Νέας Δημοκρατίας περί ανάγκης «σταθερότητας», «ασφάλειας» και «υπεύθυνης εθνικά δύναμης».

Παρά τους κινδύνους που ενέχει η μη καταδίκη από την κυβέρνηση της πολεμικής επίθεσης ΗΠΑ – Ισραήλ και της παραβίασης του διεθνούς δικαίου, η μη ρητή άρνηση οποιασδήποτε εμπλοκής και αρωγής στις επιτιθέμενες δυνάμεις, αλλά και το ρίσκο κινητοποίησης της φρεγάτας «Κίμων» που ακόμα δεν έχει ολοκληρώσει την πιστοποίηση και ένταξή της στον ελληνικό στόλο, οι κυβερνητικές κινήσεις αυτών των ημερών αποτιμώνται θετικά στις τελευταίες δημοσκοπήσεις, καταδεικνύοντας πως η ΝΔ κατάφερε να επικρατήσει ως επί το πλείστον η δική της νοηματοδότηση για τα τεκταινόμενα.

Πατριωτισμός και ασφάλεια για όλον τον ελληνισμό, μετρήσιμος ρόλος στην ΕΕ, υπολογίσιμη στρατιωτική δύναμη στην ευρύτερη περιοχή και δικαίωση για την εξοπλιστική φρενίτιδα είναι, μεταξύ άλλων, τα μηνύματα που προσπάθησε να περάσει ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης για την αποστολή δύο φρεγατών και F-16 στην Κύπρο, την τοποθέτηση Patriot σε Κάρπαθο και Θράκη, αλλά και εν γένει για την πολιτική της κυβέρνησης, κατά τις κοινές δηλώσεις στην τριμερή συνάντηση με Ε. Μακρόν και Ν. Χριστοδουλίδη τη Δευτέρα 9/3. Συνάντηση που πέραν των ευρωπαϊκών στοχεύσεων, εξυπηρέτησε ακριβώς την απεύθυνση του κάθε αρχηγού στο εσωτερικό του ακροατήριο, νίβοντας ο κάθε ένας το χέρι του άλλου. Η ίδια εικόνα προβλήθηκε αυτές τις μέρες και από τα κυβερνητικά στελέχη, και δη τον υπουργό Άμυνας Ν. Δένδια, συμμετέχοντας και αυτός σε αντίστοιχη συνάντηση-μήνυμα στρατιωτικής ισχύος, την Πέμπτη 12/3, στη Βουλγαρία.

Σημαντικός αρωγός, βέβαια, στη διάχυση και επικράτηση του κυβερνητικού αφηγήματος της «εθνικής υπερηφάνειας» υπήρξαν και πλήθος μίντια, που επί μέρες εξήραν την αναβάθμιση των στρατιωτικών μέσων της χώρας, την ετοιμότητά της, την ανταπόκριση στο αίτημα βοήθειας Κύπρου και Βουλγαρίας κτλ (μέχρι και με καπελάκια «Κίμων» εμφανίστηκαν παρουσιαστές ενημερωτικής εκπομπής).

Κάπως έτσι, το 73% καταγράφεται να συμφωνεί με την αποστολή των φρεγατών και των F-16 στην Κύπρο και το 71,9% να συμφωνεί με τα εξοπλιστικά προγράμματα που προωθεί η κυβέρνηση, σύμφωνα με την Opinion Poll. Οι ενέργειες για την Κύπρο αξιολογούνται θετικά και μάλλον θετικά και στη δημοσκόπηση της Pulse από το 72% (μεταξύ αυτών και το 44% όσων αυτο-τοποθετούνται στην Αριστερά), ενώ οι γενικότερες αποφάσεις και ενέργειες της χώρας στο διεθνές σκηνικό κρίνονται θετικά και μάλλον θετικά από το 47% (αρνητικά και μάλλον αρνητικά από το 44%). Ταυτόχρονα, τόσο σε αυτές τις δύο δημοσκοπήσεις όσο και σε αυτή της Alco, η Νέα Δημοκρατία καταγράφει άνοδο περίπου 1,5 – 2 μονάδων στην πρόθεση και εκτίμηση ψήφου.

Όσον αφορά στις έτερες δυνάμεις που επενδύουν σε πολεμο-στρατιωτικές ιαχές και πατριδοκαπηλεία, δηλαδή τα κόμματα της Ακροδεξιάς, δεν φαίνεται να αποκομίζουν κάποιο δημοσκοπικό όφελος από την παρούσα συγκυρία, με την κυβέρνηση να είναι τελικά ο κύριος αποδέκτης της «πατριωτικής» και στρατιωτικής έξαρσης. Η Ελληνική Λύση του Κ. Βελόπουλου, που εστίασε τον λόγο του στο ότι η Κύπρος θα έπρεπε να έχει θωρακιστεί στρατιωτικά πολύ καιρό πριν αντί της Ουκρανίας, και στις τρεις δημοσκοπήσεις καταγράφει μικρή πτώση στην πρόθεση ψήφου. Η Φωνή Λογικής της Α. Λατινοπούλου, που εξέφρασε τις πιο ακραίες ισλαμοφοβικές και ρατσιστικές απόψεις, τασσόμενη όχι απλά υπέρ του πολέμου, αλλά υποστηρίζοντας πως η Ελλάδα και η Ευρώπη θα έπρεπε να είχαν λάβει μέρος σε αυτόν, στην πρόθεση ψήφου της Alco φαίνεται να είναι στάσιμη και εκτός Βουλής, ενώ στης Opinion Poll εντός Βουλής με μικρή άνοδο από τον Ιανουάριο και στης Pulse με μικρή πτώση αλλά οριακά εντός Βουλής. Η Νίκη του Δ. Νατσιού, που επέλεξε τη γραμμή στήριξης των κυβερνητικών κινήσεων, φαίνεται από στάσιμη έως μειούμενη δύναμη, με πολύ χαμηλά εξωκοινοβουλευτικά ποσοστά και στις τρεις δημοσκοπήσεις.

Αν η δημοσκοπική ανάκαμψη της κυβέρνησης θα έχει διάρκεια και συνέχεια ή αποτελεί πρόσκαιρο φαινόμενο των πρώτων ημερών του πολέμου εξαρτάται, βέβαια, από πολλούς παράγοντες: σκάνδαλα ΟΠΕΚΕΠΕ και υποκλοπών, υπόθεση Τεμπών, διαχείριση της ακρίβειας που θα οξυνθεί λόγω πολέμου, εξέλιξη της πολεμικής σύγκρουσης, κινήσεις της αντιπολίτευσης, εμφάνιση νέων πολιτικών δρώντων κ.ά. Ήδη, πάντως, λόγω αυτής άρχισαν τα σενάρια για πρόωρες εκλογές, με τον Κ. Μητσοτάκη τελικά να τα απορρίπτει σε συνέντευξή του. Άλλωστε, η πρόωρη προσφυγή στην κάλπη θα μπορούσε να θεωρηθεί αντίφαση προς το βασικό μήνυμα που επιθυμεί να εκπέμψει για σταθερότητα και υπευθυνότητα – ιδίως εν μέσω εκρηκτικής διεθνούς συγκυρίας. Παράλληλα, το συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας που πρόκειται να διεξαχθεί στις 15-17 Μαΐου θα παρέπεμπε το σενάριο των εκλογών για αργότερα και είναι άγνωστο αν θα έχει διατηρηθεί μέχρι τότε το θετικό momentum για την κυβέρνηση.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, η κυβέρνηση ήδη εργαλειοποιεί την εμπόλεμη κατάσταση και προσπαθεί να εξαργυρώσει τη μέχρι στιγμής κοινωνική αποδοχή των κινήσεών της, εντείνοντας την πολιτική της σε διάφορους τομείς: από τη συνέχεια των εξοπλιστικών αγορών (αναμένεται κύρωση συμφωνίας για 4 ιταλικές φρεγάτες) και τη στρατιωτικοποίηση της νεολαίας (αυτές τις μέρες προβάλλεται και το προωθητικό βιντεάκι για την εθελοντική στράτευση των γυναικών 20-26 ετών), μέχρι τον περιορισμό των δικαιωμάτων των προσφύγων (αναστολή εξέτασης ασύλου Ιρανών –παρότι το Ιράν βρίσκεται εν μέσω πολέμου!– διερεύνηση για υποχρεωτική απαγόρευση της μπούργκας κ.ά.).

Ακόμα, λοιπόν, και αν τα δημοσκοπικά οφέλη από την πολεμική συγκυρία και τη διαχείρισή της είναι πρόσκαιρα για την κυβέρνηση, δεν σημαίνει πως δεν θα υπάρχουν μακροπρόθεσμα απόνερα: Η μετατόπιση λίγο ακόμα πιο δεξιά και συντηρητικά των δημόσιων πολιτικών και της κοινωνικο-πολιτικής κουλτούρας, όπου η ασφάλεια και η σταθερότητα μιας χώρας θα νοείται σαν στρατιωτική ισχύς, δυνατότητα βίαιης αντίδρασης και αδιάλειπτη συνέχεια του υπάρχοντος νεοφιλελεύθερου status quo.

Φωτογραφία: Δημήτρης Παπαμήτσος, γρ. Τύπου Πρωθυπουργού / Eurokinissi