Στο στόχαστρο οι πρόσφυγες και μετανάστες χωρίς χαρτιά
Για το φλέγον ζήτημα της διαχείρισης των προσφύγων που καταφεύγουν στην Ευρώπη μίλησε την Δευτέρα στον ΟΗΕ η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της Ε.Ε., Φεντερίκα Μογκερίνι. «Χρειαζόμαστε τη στήριξή σας για να σώσουμε ζωές», τόνισε ζητώντας παράλληλα και «τη χρήση όλων των απαραίτητων μέσων για την κατάσχεση και εξουδετέρωση των σκαφών» των διακινητών προσφύγων στα νερά της Μεσογείου. Μια πρόταση την οποία είχε κάνει ήδη πρώτος ο Ντέιβιντ Κάμερον δηλώνοντας μάλιστα ότι προτίθεται να διαθέσει στρατιωτικές δυνάμεις και χρηματική ενίσχυση. Σε αυτό το πνεύμα η Μογκερίνι αναφέρθηκε στην ανάγκη της εξάρθρωσης των εγκληματικών συμμοριών που μεταφέρουν παράνομα πρόσφυγες, εισπράττοντας όμως την απόρριψη της Ρωσίας, μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, που δεν εγκρίνει την καταστροφή σκαφών, επειδή όπως υποστήριξε πολύ συχνά ενοικιάζονται και οι ιδιοκτήτες δεν είναι ενήμεροι για ποια χρήση προορίζονται. Η Μογκερίνι δεν θεωρεί ότι μια τέτοια πρακτική συνιστά στρατιωτική επέμβαση εναντίον της Λιβύης. Είναι όμως προφανές ότι θα πρέπει να συναινέσει και η Λιβύη στην περίπτωση επεμβάσεων στα δικά της χωρικά ύδατα, πράγμα που μέχρι στιγμής κρίνεται αμφίβολο.
Η παραπάνω πρόταση συνάντησε αντιδράσεις και από την Ε.Ε., καθώς παραβλέπει ένα πολύ βασικό πρόβλημα, ότι στην πράξη θα βρεθούν στο στόχαστρο και αθώοι μαζί με τους ένοχους. Ήδη ως τώρα, τον Μάιο του 2015, μετράμε 1.800 νεκρούς στα θαλάσσια σύνορά μας και πέρυσι 3.500. Δεν είναι η πρώτη φορά βέβαια που τα κύματα εκτοπισμένων από πολέμους και συγκρούσεις αντιμετωπίζουν την αναλγησία των Ευρωπαίων πολιτικών αλλά ειδικά αυτή τη φορά μιλάμε για μια από τις μεγαλύτερες μετακινήσεις πληθυσμών από τη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί άμεσα και αποτελεσματικά. Το θέμα είναι αν θα συνεχίσει στη λογική της Frontex, που όπως αποκαλύφθηκε από δημοσίευμα της The Guardian σχεδίαζε την επαναπροώθηση της πλειοψηφίας των μεταναστών ανεξάρτητα από την κατάστασή τους ή αν θα ακολουθήσουν μια πιο ανθρώπινη τακτική. Η ίδια η Μογκερίνι δήλωσε ότι κανείς δε θα στέλνεται πίσω παρά τη θέλησή του και παραδέχτηκε ότι η κατάσταση είναι ιδιάζουσα και χρήζει ιδιαίτερης αντιμετώπισης.
Τη Τετάρτη παρουσιάστηκε η «Ευρωπαϊκή Ατζέντα για τη Μετανάστευση» της Κομισιόν που προτείνει στα κράτη-μέλη επιπλέον μέτρα με σκοπό την αποτελεσματικότερη διάσωση ζωών στη θάλασσα και βελτιωμένους μηχανισμούς, ώστε να επιτρέπεται η νόμιμη είσοδος σε όσους πληρούν τα κριτήρια για τη χορήγηση ασύλου. Συν τοις άλλοις, περιλαμβάνεται η πρόταση για εγκατάσταση 20.000 μεταναστών και ανακατανομή τους με σύστημα ποσοστώσεων, ανάλογα με το ΑΕΠ και το ποσοστό ανέργων της κάθε χώρας. Μια κίνηση προς θετική κατεύθυνση που κρίνεται ανεπαρκής εάν σκεφτούμε ότι μόνο οι Σύροι πρόσφυγες, που υπολογίζονται σε 380.000, ξεπερνούν κατά πολύ σε αριθμό τις θέσεις που διαθέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρόλα αυτά η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ εξέφρασε την υποστήριξή της στις προτάσεις της Κομισιόν και αναφέρθηκε στην αλληλεγγύη που χρειάζεται ανάμεσα στα κράτη-μέλη προκειμένου να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα, δηλώνοντας επίσης αρωγός στην προσπάθεια επίλυσής του.
Οι αντιθέσεις δε λείπουν όμως με προεξάρχουσα αυτή της Βρετανίας που διαμήνυσε μέσω της υπουργού Εσωτερικών της, Τερέζα Μέι, ότι με αυτή την γραμμή η Ευρώπη δίνει την εντύπωση πως ενθαρρύνει την εισροή μεταναστών. Τάσσεται ανοιχτά υπέρ της επαναπροώθησης και διαφωνεί με τον καταμερισμό και την μετεγκατάσταση τους ανά την Ευρώπη. Σε αυτό συμφωνούν επίσης και οι Ουγγαρία, Σλοβακία και Εσθονία, έχοντας ήδη αποφασίσει να μην δεχτούν μετανάστες.
Όλγα Βερελή
