Το νέο πλαίσιο και τα “αγκάθια”
Αδημονία, προσδοκία αλλά και γκρίνια είναι τα συναισθήματα που διακατέχουν τους εργαζόμενους της ΕΡΤ, που από τις 11 Ιουνίου 2013 έως σήμερα επέλεξαν να αντιταχθούν στο μαύρο στις οθόνες και να οργανώσουν ένα σημαντικό εγχείρημα αλληλεγγύης, αυτοοργάνωσης και να δείξουν ότι μια διαφορετική δημόσια ραδιοτηλεόραση είναι εφικτή. Τι θα γίνει με την ΕΡΤ ρωτούν. Γιατί δεν άνοιξε από την πρώτη μέρα;
Η τοποθέτηση του αρμόδιου υπουργού Νίκου Παππά στη Βουλή διέλυσε τις όποιες ανησυχίες για ολιγωρίες και φήμες για παρασκηνιακές κινήσεις. Η ΕΡΤ θα ανοίξει σε ένα μήνα και αυτό θα γίνει με νέο νόμο είναι το μήνυμα που εξέπεμψε η κυβέρνηση.
Το πλαίσιο
«Υπάρχει η θέληση να επαναλειτουργήσει η ΕΡΤ», λένε πηγές που γνωρίζουν. «Κάθε μέρα που περνάει με τη ΝΕΡΙΤ στον αέρα είναι εις βάρος της πλουραλιστικής ενημέρωσης των πολιτών. Ο νόμος θα ψηφισθεί γρήγορα, αλλά δεν θα περιλαμβάνει τα πάντα. Θα είναι ένας νόμος που θα καταργεί το μαύρο και θα αποκαθιστά τους εργαζόμενους. Από την επόμενη εβδομάδα θα αρχίσουν οι διαβουλεύσεις με την ΠΟΕΣΥ και την ΠΟΣΠΕΡΤ. Τα πολλά ανοικτά ζητήματα του 20μήνου που πέρασε από την 11η Ιουνίου 2013 θα αντιμετωπισθούν σε βάθος χρόνου. Δεν υπάρχει, όμως, θέμα να ξαναγυρίσουμε στην προηγούμενη κατάσταση. Τα όσα έχουν γίνει από τον Ιούνιο του 2013 έως σήμερα και κυρίως ο αγώνας των εργαζομένων δεν αφήνουν περιθώρια να ξαναγίνει η ΕΡΤ κυβερνητικό φερέφωνο. Θα έχει ανοιχτά μικρόφωνα και φακό στην κοινωνία. Θα λειτουργεί με όρους αντικειμενικότητας και ισότιμης μεταχείρισης των κομμάτων».
Το πλαίσιο, λοιπόν, για μια μεταρρύθμιση έχει τεθεί. Αλλά χρειάζεται να διασαφηνιστούν πολλά θέματα. Το πρώτο είναι το ζήτημα του προσωπικού. «Το εργασιακό δυναμικό αποτελείται από τους απολυμένους /εργαζόμενους της ΕΡΤ που απέρριψαν εμπράκτως το κυβερνητικό «μαύρο», τους αγωνιζόμενους εργαζόμενους και από τους αλληλέγγυους που συμμετείχαν στην παραγωγή του ραδιοφωνικού και τηλεοπτικού προγράμματος» πρότειναν στις πανελλαδικές συνελεύσεις εργαζόμενοι από την ΕΡΤ 3 και ραδιοσταθμούς της περιφέρειας.
Πρέπει να οργανωθεί η επιστροφή των εργαζομένων χωρίς ρεβανσισμούς, είναι η άποψη που επικρατεί στην κυβέρνηση (την έκφραση αυτή επανέλαβε και ο Νίκος Παππάς στην ομιλία του στη Βουλή). «Η ΕΡΤ δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς όλους τους εργαζόμενους» εξηγούν. «Δεν αρκούν μόνο οι αγωνιζόμενοι. Πρέπει να υπάρξει συνέχεια, μεταφορά τεχνογνωσίας. Αλλά βέβαια δεν θα πρέπει να ευνοηθούν όσοι πήγαν στη ΔΤ και τη ΝΕΡΙΤ».
Τι γίνεται με τους ΝΕΡΙΤες;
Οι δίμηνες συμβάσεις των ΝΕΡΙΤών δεν θα ανανεωθούν δηλώνεται με απόλυτο τρόπο. Επίσης, δεν θα ανανεωθούν τα παχυλά συμβόλαια και οι εξωτερικές αναθέσεις εκπομπών με σκανδαλώδεις αμοιβές και θα θεσπιστεί η αποκλειστική απασχόληση. Ας σημειωθεί πως ακόμη και μετά τις εκλογές, η ειδική διαχειρίστρια Αφροδίτη Γουγά συνέχισε να υπογράφει αποφάσεις για την παροχή ενοικιαζόμενης εργασίας στη ΝΕΡΙΤ. Συγκεκριμένα, ανανεώθηκαν έως τις 15 Απριλίου οι συμβάσεις 354 ατόμων της ΔΤ που παρέχουν εργασία στη ΝΕΡΙΤ από δημοσιογράφους μέχρι και φωτιστές. Με δεδομένο ότι υπάρχουν άλλες δύο λίστες για 400 και πλέον συμβασιούχους που ανανεώθηκαν λίγο πριν από τις εκλογές έως και τον Μάρτιο του 2015, προκύπτει ότι ο συνολικός αριθμός των ενοικιαζόμενων συμβασιούχων στη ΝΕΡΙΤ ξεπερνά τα 750 άτομα.
Όσον αφορά τη ρύθμιση των εργασιακών και μισθολογικών θεμάτων άξονας θα είναι η πρόταση που είχε δημοσιοποιήσει προεκλογικά ο ΣΥΡΙΖΑ: επιστρέφουν όλοι οι εργαζόμενοι εκτός από το Προσωπικό Ειδικών Θέσεων, τους Ειδικούς Συμβούλους, τους Γενικούς Διευθυντές που δεν ήταν υπάλληλοι της ΕΡΤ και όσους συνταξιοδοτήθηκαν με πλήρη δικαιώματα. Αυτοί που ωθήθηκαν στην πρόωρη συνταξιοδότηση μπορούν να επανέλθουν. Θα υπάρξει συμψηφισμός των μισθών που δικαιούνται για το διάστημα του «μαύρου» και των τυχόν αποζημιώσεων και επιδομάτων που έχουν λάβει.
Ένα θέμα για το οποίο θα υπάρχει ειδική πρόνοια στο νέο νόμο είναι για αυτούς που προσλήφθηκαν στη ΝΕΡΙΤ μέσω ΑΣΕΠ. Εκεί, θα προηγηθεί ο έλεγχος νομιμότητας των δικαιολογητικών τους, καθώς έχουν εντοπιστεί πολλές παρατυπίες ακόμη και περιπτώσεις πλαστών πιστοποιητικών.
Το δεύτερο θέμα που προκάλεσε αντιδράσεις είναι η αξιολόγηση του προσωπικού. Στην πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ αναφερόταν πως «κατά τη διαδικασία αξιολόγησης του προσωπικού θα δοθεί ειδική μοριοδότηση σε όσους και όσες συμμετείχαν στο αυτοδιαχειριστικό εγχείρημα». Οι διευκρινίσεις που δίνονται τώρα είναι πως η αξιολόγηση θα γίνει εν λειτουργία, δηλαδή δεν θα αποτελεί προϋπόθεση για την επιστροφή, ούτε θα ανοίγει παράθυρο για «βόλεμα» ημετέρων. Σε κάθε περίπτωση η αξιολόγηση, τονίζεται, δεν σημαίνει πριμοδότηση «αγωνιστικής συμπεριφοράς».
Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο οι εργαζόμενοι να καταθέτουν αίτηση για τον τομέα που θέλουν να απασχοληθούν, ώστε να γίνει μια ορθολογικότερη κατανομή του προσωπικού.
Με ποια οργανωτική δομή;
Εκεί βέβαια που θα κριθούν οι διακηρύξεις και οι προθέσεις όλων είναι η οργανωτική δομή της νέας ΕΡΤ. Στο προεκλογικό κείμενο του ΣΥΡΙΖΑ τονιζόταν πως «η δημόσια τηλεόραση πρέπει να προστατευτεί από τον κυβερνητισμό και τις κρατικές παρεμβάσεις, δια των οποίων εκτός των κομματικών – πολιτικών συμφερόντων εξυπηρετούνται και τα ιδιωτικά συμφέροντα».
Αυτό στην πράξη σημαίνει δύο πράγματα: θέσπιση ενός εσωτερικού κανονισμού λειτουργίας που να ενσωματώνει τα αυτοδιαχειριστικά χαρακτηριστικά που αναδείχθηκαν με την ERT open και συγκρότηση ενός οργάνου που είτε ονομαστεί Εποπτικό Συμβούλιο ή Συμβούλιο Κοινωνικού Ελέγχου θα αποτελεί τη δίοδο επικοινωνίας της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης με την κοινωνία και συνάμα λογοδοσίας σε αυτήν. Γι’ αυτό το θέμα έχουν κατατεθεί πολλές προτάσεις και από τους εργαζόμενους που θα συζητηθούν στην τελική φάση επεξεργασίας του νομοσχεδίου. Εκείνο που δεν έχει διευκρινιστεί ακόμη είναι αν μαζί με τη συγκρότηση του Διοικητικού Συμβουλίου και την επιλογή του διευθύνοντος Συμβούλου που θα αναλάβει να «τρέξει» την ΕΡΤ τουλάχιστον έως την ψήφιση του επόμενου νομοσχεδίου που θα ρυθμίζει συνολικά το τοπίο των ΜΜΕ, θα συσταθεί και το Εποπτικό Συμβούλιο καθώς υπάρχουν σκέψεις να μετατεθεί σε επόμενη φάση.
Τέλος, το τρίτο θέμα που πρέπει να ρυθμίζει το νομοσχέδιο είναι να ξεκαθαριστεί το πλέγμα των διατάξεων με βάση τις οποίες λειτούργησε το 20μηνο η ΔΤ και η ΝΕΡΙΤ. Όπως για παράδειγμα οι διατάξεις για μεταβίβαση της περιουσίας της ΕΡΤ στο υπουργείο Οικονομικών και σε ειδικό διαχειριστή που συνοδεύθηκε από την σκανδαλώδη διάταξη για την εκ προτέρων απαλλαγή του Γκίκα Μάναλη και της Αφροδίτης Γουγά από οποιαδήποτε ποινική ευθύνη. Δεν είναι καθόλου τυχαίο που στην ομιλία του ο Νίκος Παππάς αναφέρθηκε στους προϋπολογισμούς της ΝΕΡΙΤ. Ο τελευταίος προϋπολογισμός της ΕΡΤ, παρατήρησε, προέβλεπε δαπάνη 3 εκατ. για ενέργεια, φυσικό αέριο και τηλεπικοινωνίες. Ο αντίστοιχος της ΝΕΡΙΤ προέβλεπε 12 εκατ. ευρώ, ενώ για το 2015 13,8 εκατ. ευρώ – ποσό που μετά τις εκλογές μειώθηκε στα 8 εκατ. ευρώ.
Ορέστης Φ. Αθανασίου
