Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, εν μέσω μαζικών και δυναμικών διαδηλώσεων και μπλόκων σε όλη τη χώρα, εξέφρασε τη σταθερή στήριξή του στον πρόεδρο της Βολιβίας Ροντρίγο Πας και δήλωσε ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιτρέψουν σε έναν όχλο που στηρίζεται από εγκληματίες και ναρκέμπορους να ανατρέψουν δημοκρατικά εκλεγμένους ηγέτες». Ήδη, στη Βολιβία βρίσκεται η κακόφημη στη Λατινική Αμερική υπηρεσία καταπολέμησης των ναρκωτικών των ΗΠΑ και άλλων ανομολόγητων αρμοδιοτήτων (DEA), μετά από πρόσκληση του προεκλογικά φιλολαϊκού και μετεκλογικά νεοφιλελεύθερου και ευθυγραμμισμένου ταχύτατα με τις ΗΠΑ προέδρου της χώρας Ρ. Πας.
Την περασμένη Τρίτη, η Βουλή της Βολιβίας με την απαιτούμενη πλειοψηφία των δύο τρίτων, ψήφισε την κατάργηση του νόμου που περιόριζε την εξουσία του προέδρου να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης και του έδωσε εν λευκώ εξουσιοδότηση να μπορεί να την προκηρύξει και να κινητοποιήσει τον στρατό. Ο ίδιος δηλώνει ότι θα την χρησιμοποιήσει, αν αποτύχει ο διάλογος, στον οποίο όμως δεν αποδέχεται να συμμετάσχουν «οι ριζοσπάστες διαδηλωτές που προσέφυγαν στη βία». Την επομένη, εκδόθηκε δικαστική απόφαση «οι απόλυτοι αποκλεισμοί δεν προστατεύονται από το δικαίωμα στην απεργία». Προφανώς αναφέρεται στην αύξηση του αριθμού των μπλόκων, ιδιαίτερα στη περιφέρεια της πρωτεύουσας και ειδικότερα στον αποκλεισμό κεντρικού αεροδρομίου στο Άλτο (την Τρίτη) όπου δεν επιτράπηκε η μεταφορά τροφίμων και άλλων αναγκαίων προμηθειών. Η χώρα έχει παραλύσει. Η έλλειψη τροφίμων, καυσίμων, φαρμάκων και αναγκαίων προμηθειών είναι σοβαρή και στο Άλτο ξεκίνησαν μικρές, προσώρας, αντιδιαδηλώσεις από εμπόρους και εργαζόμενους στις μεταφορές. Δυσοίωνη εξέλιξη.
Την Τετάρτη το βράδυ διακόπηκε η ηλεκτροδότηση στις τροπικές περιοχές της Κοτσαμπάμα και καλλιεργητές κόκας περικύκλωσαν στρατιωτική βάση της περιοχής με βάση τις φήμες για την επικείμενη απαγωγή του Μοράλες από τον στρατό με τη συνδρομή της DEA (ο Μοράλες έχει καταφύγει στην περιοχή αυτή για να μη συλληφθεί με την κατηγορία της εμπορίας ανθρώπων και για παλιότερη σχέση του με ανήλικη). Επίσης, κυβερνητικές διαρροές ενοχοποιούν τον Μοράλες για το μέγεθος και την ένταση των διαδηλώσεων στην περιοχή του και το πρώην προπύργιό του, το Άλτο. Ο ίδιος, σε συνέντευξή του στη Rusian Today αρνείται κατηγορηματικά την όποια εμπλοκή του. Ας μεταφερθούμε, όμως, στις αιτίες και τις απαρχές αυτής της σύγκρουσης.
Οι μαζικές κινητοποιήσεις και τα μπλόκα βασικών οδικών αρτηριών ξεκίνησαν στις αρχές Μαΐου, μετά την απεργία που είχε προκηρύξει η COB (αντίστοιχη ΓΣΣΕ) λόγω της άρνησης της κυβέρνησης να αποδεχθεί αυξήσεις μισθών και άλλες εργασιακές διεκδικήσεις. «Κεντρικό αίτημα η παραίτηση του μόλις 6 μηνών προέδρου Ροδρίγο Πας, που ενώ προεκλογικά υποσχόταν φιλολαϊκές πολιτικές, οι μέχρι σήμερα ασκούμενες είναι νεοφιλελεύθερες και επιβαρύνουν τις ήδη προβληματικές συνθήκες διαβίωσης των λαϊκών στρωμάτων στις πόλεις και την ύπαιθρο. Αγανάκτηση κυριαρχεί στις κινητοποιήσεις για το ξεγέλασμα αλλά και τη μηδενική ορατότητα ιθαγενών λαών και εργατών στην κυβέρνηση και συνολικά σε δημόσιες θέσεις ευθύνης. Από τότε μέχρι σήμερα, παρά την καταστολή από ειδικά σώματα αστυνομίας και στρατού, οι διαδηλώσεις – πορείες και μπλόκα διευρύνονται με νέους εργασιακούς κλάδους, ενώ ακούγονται φωνές για διάλογο με στόχο το τέλος της σύγκρουσης. Την περασμένη Δευτέρα οι διαδηλώσεις – πορείες κυριαρχούσαν σε 6 περιφέρειες και είχαν στηθεί 50 μπλόκα (την Πέμπτη 28 Μαΐου ήταν πάνω από 100). Την ίδια ημέρα, πραγματοποιήθηκε μεγαλειώδης συγκέντρωση και πορεία στην πρωτεύουσα Λα Πας και η καταστολή ήταν …αναβαθμισμένη. Απολογισμός, ένας νεκρός και σύλληψη τεσσάρων (4) ανθρακωρύχων.
Συνοπτικά και ενδεικτικά σε αυτό το κείμενο, οι πολιτικές που ασκήθηκαν είναι: η άμεση κατάργηση του φόρου περιουσίας όχι μόνο στις εγχώριες αλλά και στις ξένες επενδύσεις (που αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων)· μείωση των επιδοτήσεων καυσίμων και παροχή κακής ποιότητας βενζίνης που προκαλεί σοβαρές ζημιές ή καταστροφή των οχημάτων· ο σημαντικός νόμος για τη γη που προβλέπει την εξαφάνιση των μικρών αγροτικών εκμεταλλεύσεων και τη δημιουργία μόνο μεσαίων και μεγάλων. Για την καταπολέμηση της διαφθοράς που ήταν σημαντικός στόχος προεκλογικά υπάρχει σιωπή. Να επισημανθεί η μείωση κατά 50% του μισθού του και 18 υπουργών ως «συμβολή στην εθνική προσπάθεια» και ως εμπαιγμός μάλλον των εργαζόμενων.
Η αποκατάσταση των σχέσεων με τις ΗΠΑ που είχαν διακοπεί επί προεδρίας του MAS (Kίνημα για τον Σοσιαλισμό) με επισκέψεις του προέδρου και στενών συνεργατών του έγιναν τάχιστα στενές και ήδη έχει αποφασιστεί η συνεργασία για την καταπολέμηση της εμπορίας ναρκωτικών στη Βολιβία, αλλά και η εκμετάλλευση σπάνιων γαιών και του λιθίου. Υπάρχουν ενδείξεις ότι ο Ρ. Πας θέλει να διατηρήσει τις καλές σχέσεις με την Κίνα, που παραμένει μέχρι σήμερα σημαντικός εμπορικός εταίρος για τη Βολιβία. Παράλληλα, αναζητά δανεισμό από διεθνείς τράπεζες και το ΔΝΤ ως μια χώρα με ψηλό δημόσιο χρέος, πληθωρισμό 13-15% και χαμηλές προσδοκίες μεγέθυνσης. Πιθανόν να προσδοκά τη βοήθεια του Τραμπ (βλέπε Αργεντινή). Σε κάθε περίπτωση, η ευθυγράμμιση με την εξωτερική πολιτική του Τραμπ είναι ορατή ακόμα και στις επιλογές εντός Λατινικής Αμερική – Καραϊβικής. Δείγμα γραφής, η διακοπή διπλωματικών σχέσεων με την Κολομβία με αφορμή τον χαρακτηρισμό του προέδρου της ως «λαϊκή εξέγερση» τις διαδηλώσεις στη Βολιβία.
Οι εξελίξεις τρέχουν γρήγορα και η «Εποχή» θα τις παρακολουθεί και θα ενημερώνει.
Φωτογραφία: Mac Camacho / Pexels
