Η κρίση στην Υεμένη ανατιμά το πετρέλαιο
H εμπλοκή των χωρών του Περσικού Κόλπου στις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον των εξεγερμένων σιιτικού κινήματος Χούτι και του συμμάχου τους πρώην προέδρου της Υεμένης Αλί Αμπντάλα Σάλεχ σπρώχνει τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου προς τα πάνω. Ο κυριότερος λόγος για την αύξηση των τιμών που παρουσιάστηκε τελευταία είναι η συμμετοχή στις συγκρούσεις της Σαουδικής Αραβίας, που αποτελεί μία από τους μεγαλύτερους παραγωγούς και τη μεγαλύτερη εξαγωγική δύναμη του «μαύρου χρυσού» παγκοσμίως. Οι προθεσμιακές τιμές του Μάη για το Brent στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης παρουσίασαν αύξηση κατά 3,54% (2 δολάρια) και έφτασαν στα 58,48 δολάρια/βαρέλι.
Μετά από μια περίοδο σταθεροποίησης κατά τη διάρκεια του Φλεβάρη, όπου η τιμή κινήθηκε γύρω στα 60 δολάρια/βαρέλι, παρατηρήθηκε πτωτική τάση κατά το Μάρτη και κύρια αιτία ήταν τα υπερβολικά μεγάλα αποθέματα των ΗΠΑ, που ήταν τα υψηλότερα κατά τα τελευταία 30 χρόνια. Σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου ενέργειας που δημοσιεύτηκαν την περασμένη Τετάρτη, τα αποθέματα αυτά αυξάνονταν συνεχώς κατά τις τελευταίες 11 εβδομάδες και έφτασαν στα 466,7 εκατομμύρια βαρέλια (περίπου 63,66 εκατομμύρια τόνους), ύψος ρεκόρ από τον Αύγουστο του 1982. Η εξέλιξη αυτή πίεσε προς τα κάτω την τιμή του πετρελαίου, καθηλώνοντάς την στα 55 δολάρια/βαρέλι. Το βράδυ, όμως, μεταξύ Τετάρτης και Πέμπτης η Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν, τα Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ ανταποκρίθηκαν στην έκκληση για βοήθεια του προέδρου της Υεμένης και εξαπέλυσαν μεγάλη επίθεση. Αεροπλάνα της πολεμικής αεροπορίας της Σαουδικής Αραβίας έπληξαν θέσεις των εξεγερμένων σιιτών της Υεμένης. Γι’ αυτές τις επιθέσεις, η Σαουδική Αραβία διέθεσε 100 αεροπλάνα και 150 χιλιάδες στρατιώτες και δεν αποκλείει το ενδεχόμενο χερσαίας επίθεσης. Τις αεροπορικές επιχειρήσεις υποστηρίζουν επίσης το Μαρόκο, η Αίγυπτος, η Ιορδανία και το Σουδάν.
Ο ρόλος των λιμανιών
Η Σαουδική Αραβία το 2014 για πρώτη φορά απώλεσε την πρωτοκαθεδρία στην παραγωγή πετρελαίου. Ημερησίως αντλούσε 11,6 εκατομμύρια βαρέλι, ενώ οι ΗΠΑ αντλούσαν 12,4 εκατομμύρια βαρέλια. Αν λάβουμε υπόψη μας ότι η παγκόσμια εξόρυξη ήταν 93,3 εκατομμύρια βαρέλια, η Σαουδική Αραβία καλύπτει το 12,4% . Τα Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ επίσης είναι μεταξύ των 10 μεγαλύτερων πετρελαιοπαραγωγών χωρών και το 214 παρήγαγαν 3,2 και 2,8 εκατομμύρια βαρέλια αντίστοιχα.
Η Υεμένη δε συγκαταλέγεται στις μεγάλες πετρελαιοπαραγωγούς χώρες. Παράγει περίπου 125-130 χιλιάδες βαρέλια ημερησίως, κάτι λιγότερο δηλαδή από το 0,2% της παγκόσμιας εξόρυξης. Από τα λιμάνια της, όμως, τα οποία προσωρινά έκλεισαν, εξάγονται 1,4-1,5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου το μήνα, κυρίως προς την Κίνα. Το Πεκίνο καλεί όλες τις πλευρές να επιλύσουν το θέμα με διάλογο και σύμφωνα με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Ανησυχίες για γενίκευση
Ειδικοί αναλυτές εκφράζουν ανησυχίες, ιδιαίτερα μετά την εμπλοκή των χωρών του Περσικού, για ενδεχόμενη γενίκευση της σύρραξης στην περιοχή μεταξύ σιιτών και σουνητών. Επίσης, πολλά θα εξαρτηθούν από τη στάση που θα κρατήσει το Ιράν, το οποίο υποστηρίζει τους σιίτες διεθνώς. Προς το παρόν ζητάει να σταματήσει η Σαουδική Αραβία τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς και τονίζει ότι η στρατιωτική δράση θα περιπλέξει ακόμη περισσότερο την ήδη κρίσιμη κατάσταση και θα υπονομεύσει τις προσπάθειες για ειρηνική επίλυση. Η εμπλοκή στη σύγκρουση, βέβαια, είναι το τελευταίο πράγμα που θα επιθυμούσε αυτή την περίοδο η Τεχεράνη, η οποία βρίσκεται σε διάλογο με τη Δύση για έξοδο από το καθεστώς των κυρώσεων. Η επιτυχία αυτού του διαλόγου αποτελεί μεγάλο στοίχημα για τον ιρανό πρόεδρο Ρουχανί. Εκτός αυτού το Ιράν έχει ήδη εμπλακεί σε στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον των τζιχαντιστών στο έδαφος του Ιράκ και δεν θα ήθελε σε καμία περίπτωση να ανοίξει νέα μέτωπα.
Μιχάλης Ρένεσης
