Προσπάθεια να διατηρηθεί στην κυβέρνηση ο Κοέλιο
Ο πρόεδρος της Πορτογαλίας Άνιμπαλ Καβάκο Σίλβα έδωσε την εντολή σχηματισμού νέας κυβέρνησης στον απερχόμενο πρωθυπουργό Πέδρο Πέσος Κοέλιο. Τη στιγμή μάλιστα που τα κόμματα της αριστεράς είχαν γνωστοποιήσει στον ίδιο ότι διασφαλίζουν τις προϋποθέσεις σχηματισμού κυβέρνησης, αφού διαθέτουν (ΣΚ, Μπλόκο της Αριστεράς και ΚΚΠ- Πράσινοι) 122 έδρες από τις 230. Ο πρόεδρος, όμως, από την πρώτη στιγμή μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων είχε εκφράσει τη θέλησή του να συνεχιστεί η ίδια πολιτική, που διασφαλίζει υποτίθεται τη σταθερότητα στη χώρα. Μια πολιτική που αποδοκιμάστηκε από το 50% και πάνω του εκλογικού σώματος. Ο κυβερνητικός συνασπισμός έχασε το 12% των ψήφων και την απόλυτη πλειοψηφία στη βουλή εκλέγοντας 107 βουλευτές.
Με βάση αυτά τα δεδομένα ο Πέδρο Πάσος Κοέλιο καλείται να συγκροτήσει κυβέρνηση μειοψηφίας. Μια τέτοια κυβέρνηση, όμως, δεν μπορεί να έχει καμία τύχη, «απλώς θα είναι χάσιμο χρόνου» δήλωσε ο γ.γ. του ΚΚ Πορτογαλίας Ζερόνιμο Ντε Σόουζα. Ακόμα είχε δηλώσει ότι θα κάνει πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης. Στην ίδια ενέργεια θα προβεί και το Μπλόκο της Αριστεράς, σύμφωνα με δήλωση της Κατερίνας Μαρτίνες. Η πρόταση μομφής αυτή δεν θα είναι μια δοκιμασία για την κυβέρνηση της δεξιάς, αλλά και για το Σοσιαλιστικό Κόμμα και ιδιαίτερα τη δεξιά πτέρυγα του, τους πολύ ελάχιστους βουλευτές του που είχαν ταχθεί κατά της συνεργασίας με τα κόμματα της αριστεράς.
Πραξικόπημα κατά της λαϊκής βούλησης!
Βέβαια, η δεξιά όλο αυτό το διάστημα αξιοποίησε το οπλοστάσιο της προπαγάνδας της από τους κινδύνους που θα έχει να αντιμετωπίσει η χώρα, τον αντικομμουνισμό και τις ευθύνες που θα αναλάμβανε προσωπικά ο γραμματέας του ΣΚ Αντόνιο Κόστα, ο οποίος θα ηγείτο της κυβέρνησης αυτής. Η ενέργειά του αυτή θεωρείτο σαν ένα «πραξικόπημα… κατά της λαϊκής βούλησης» όπως τον προειδοποίησε ο Πέδρο Πάσος Κοέλιο και ταυτόχρονα τον καλούσε να συνεργαστούν. Στη γραμμή αυτή, να παρεμποδίσει με κάθε τρόπο τη συνεργασία των αριστερών δυνάμεων στην Πορτογαλία, έριξε το βάρος του και το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα. Στο συνέδριο που διεξήχθη τις προηγούμενες ημέρες στη Μαδρίτη, εκφράστηκαν κατάρες κατά της συνεργασίας της αριστεράς στην Πορτογαλία. Μια τέτοια συνεργασία θα ήταν «πάρα πολύ αρνητική εξέλιξη», φέρεται να είπε η γερμανίδα καγκελάριος. Θα ήταν τρομερό κατά τον πρωθυπουργό της Ισπανίας Ραχόι. Παρομοίως εκφράστηκαν όλοι οι πρώην και νυν αστέρες της ευρωπαϊκής δεξιάς Σαρκοζί, Μπαρόζο και άλλοι.
Το κλειδί, η Ευρώπη
Όλες αυτές οι πιέσεις ελάχιστα αποτελέσματα θα μπορούσαν να έχουν, αν δεν παρενέβαινε η ίδια η ΕΕ. Για τους θεσμούς της το ΚΚΠ και το Μπλόκο της Αριστεράς, ιδιαίτερα με τις εξελίξεις στην Ελλάδα θεωρούνται ευρωσκεπτικιστικά κόμματα και συνεπώς θεωρείται άκομψο να μετέχουν στην κυβέρνηση. Γιατί πως θα συμμορφωθούν με την ευρωπαϊκή δημοσιονομική πειθαρχία; Η απάντηση δόθηκε από τα ίδια τα κόμματα της αριστεράς: πρέπει να τερματιστεί η λιτότητα και οι πολιτικές της εσωτερικής υποτίμησης, που επιβάλλουν οι δανειστές. Με κυβέρνηση της αριστεράς στη Λισαβόνα οι συγκρούσεις μικρές και μεγάλες με τις Βρυξέλλες θα ήταν συνεπώς αναπόφευκτες. Όταν μάλιστα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητάει από την κυβέρνηση της Πορτογαλίας να προχωρήσει στην περικοπή των δημόσιων δαπανών κατά 600 εκατ. ευρώ. Εξάλλου, ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Βάλντις Ντομπρόβσκις έστειλε ένα σπουδαίο μήνυμα στην Πορτογαλία, με το οποίο της υπενθύμισε ότι δεν έχει σταλεί το προσχέδιο του προϋπολογισμού, όπως απαιτείται από «τους εξαμηνιαίους ευρωπαϊκούς ελέγχους».
Ο Πέδρο Πέσος Κοέλιο μπορεί να στηριχθεί στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και να υπερασπιστεί την άποψή του ότι μια κυβερνητική μειοψηφίας θα μπορέσει να είναι αποτελεσματική, αφού θα ανταποκριθεί άμεσα στις απαιτήσεις των Βρυξελλών. Και ακόμα ότι μόνο η συμμαχική κυβέρνησή του θα μπορέσει να μειώσει τις δημόσιες δαπάνες. Ελπίζει, βέβαια, πως θα έχει τη στήριξη και μιας μετριοπαθούς ομάδας των σοσιαλιστών, κάνοντας μερικές ανεπαίσθητες παραχωρήσεις. Σε κάθε περίπτωση, όμως, η πολιτική κρίση στην Πορτογαλία, μια χώρα που έχει υποφέρει από την τρόικα και τα προγράμματα λιτότητας, δεν φαίνεται να τελειώνει. Η κρίση θα μπορούσε να ξεπεραστεί με μια άλλη πολιτική, όπως πρότειναν τα κόμματα της αριστεράς για την αύξηση των μισθών, το σεβασμό των συλλογικών συμβάσεων, την επανοικοδόμηση του κοινωνικού κράτους. Η αποκατάσταση του διαλόγου μεταξύ των αριστερών δυνάμεων αυτό το χρονικό διάστημα εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί με θετικές επιπτώσεις όχι μόνο στο πολιτικό επίπεδο, αλλά και στο κοινωνικό με τη στήριξη και την ανάπτυξη των κοινωνικών κινημάτων.
Μπ. Κοβάνης
