Παρακολουθώ με ενδιαφέρον την επάνοδο στο πολιτικό προσκήνιο του πρώην πρωθυπουργού Α. Τσίπρα. Μέσα από τις διάφορες συνεντεύξεις και ομιλίες του, παρατηρώ ότι ο Τσίπρας που άλλοτε ενέπνεε, έδινε όραμα και ελπίδα στους από κάτω, παρουσιάζει τρομερές αποκλίνουσες στη σκέψη και κυρίως τον λόγο του, με βάση τη σημερινή επανατοποθέτηση του για τα πράγματα.
Εν αναμονή της ανακοίνωσης του νέου κόμματος, λοιπόν, και παρακολουθώντας τις ομιλίες και συνεντεύξεις του παρατηρώ τα εξής σημεία.
Παρατήρηση πρώτη. Αδυνατεί να αμφισβητήσει την ιδεολογική ηγεμονία της Δεξιάς. Δεν θέλει να συγκρουστεί με το τρίπτυχο πατρίς – θρησκεία – οικογένεια που αναβίωσε με επιτυχία η Δεξιά, κυρίως στα χρόνια της διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ. Αντιθέτως, θέλει να οικειοποιηθεί έννοιες όπως για παράδειγμα η «πατρίδα» που τη λανσάρει κάθε τρεις και λίγο, γιατί ίσως φέρει βαρέως τη στοχοποίηση του για τη συμφωνία των Πρεσπών. Επιπλέον στη συνέντευξη του στον Ευαγγελάτο είχε το άγχος να εξηγήσει ότι ουδέποτε συγκρούστηκε με την εκκλησία, αντιθέτως είχε μια καλή και τίμια σχέση αλλά κακούς συνεργάτες που «τον εξέθεσαν» (σ.σ: Τζανακόπουλος – Φίλης). Αποδέχεται ως θέσφατο ότι αυτή είναι η κοινωνία. Δεξιόστροφη, συντηρητική, οπισθοδρομική. Δεν θα κάνει κάτι να την αλλάξει. Δεν θα αμφισβητήσει συγκροτητικές αξίες, θα πάει με τα νερά της προσπαθώντας να ανανοηματοδοτήσει συντηρητικά σχήματα με έναν μάλλον συνδικαλίστικο τρόπο για να πείσει ότι είναι κάτι άλλο από αυτό που πιστεύει η κοινωνία ότι ήταν στο παρελθόν. Πιο πατριώτης, πιο οικογενειάρχης και περισσότερο σεβάσμιος ως προς την εκκλησία.
Παρατήρηση δεύτερη. Επιστροφή με όρους συναίνεσης και όχι ρήξης. Έχει απωλέσει πλήρως τον ριζοσπαστισμό του, καθώς εκλείπουν οι αιχμές, τα σημεία που δημιουργούν διαιρετική τομή, από τον προγραμματικό του λόγο. Επιστρέφει τώρα καθώς στη χώρα πρέπει να επανέλθει η «κανονικότητα» και η «σταθερότητα» δήλωσε στους Δελφούς. Λέξεις πολιτικά φορτισμένες, καθώς χρησιμοποιούνταν ευρέως από τους πολιτικούς του αντιπάλους (βλ. Σαμαράς – Βενιζέλος) την εποχή των μεγάλων κινητοποιήσεων ενάντια στα μνημόνια.
Παράλληλα η επιλογή του να παρουσιάσει τους καπιταλιστές ως ανθρώπους με ενσυναίσθηση και προπαντός «πατριωτική συνείδηση», που θα καθίσουν στο ίδιο τραπέζι, θα τους εξηγήσει και θα τους πείσει ότι πρέπει να βάλουν το χέρι στην τσέπη για το καλό του τόπου, είναι πέρα για πέρα άστοχη. Επιστρατεύει τον λαϊκισμό και το φθηνό επιχείρημα, γιατί στην πραγματικότητα δεν σκοπεύει να συγκρουστεί με τα μεγάλα συμφέροντα. Το πώς επιλέγει να αντιπαρατεθεί επί της αρχής δείχνει και τον βαθμό που είναι αποφασισμένος να συγκρουστεί όταν έρθει η ώρα να αναλάβει την ευθύνη διακυβέρνησης. Γιατί όταν υπόσχεσαι συναίνεση, εάν έρθει η κρίσιμη στιγμή, συναίνεση θα μπορείς να προσφέρεις εάν δεν έχεις προετοιμάσει το έδαφος για κάτι άλλο.
Ακούω το επιχείρημα ότι «έλα μωρέ μην κολλάς στις λέξεις, ο Τσίπρας κάνει συνδικαλισμό για να πείσει». Ας είναι κι έτσι. Συνδικαλισμό, όμως, κάνεις συνήθως όταν αντιλαμβάνεσαι ότι το επιχείρημα σου δεν περνάει. Άρα θεωρείς χαμένη την οποιαδήποτε προσπάθεια να δώσεις την μάχη για να κερδίσεις στο πεδίο των ιδεών. Δηλώνεις επί της αρχής παραίτηση από τον αγώνα για την αλλαγή συνειδήσεων. Άρα δηλώνεις επί της αρχής την ήττα σου.
Σημείο τρίτο, και τελευταίο, υιοθετεί όπως έκανε και την περίοδο 2019-2023 τη λογική του «ώριμου φρούτου». Η κυβέρνηση Μητσοτάκη θα πέσει κάποια στιγμή, κι ας μην υπάρχουν απαραίτητα οι προϋποθέσεις για να συμβεί κάτι τέτοιο. Εκλείπει ο λαϊκός παράγοντας από την εξίσωση. Ο λαός μπορεί να κάνει κάτι για να πέσει η κυβέρνηση; Μπορεί να ασκήσει πιέσεις στο μεγάλο κεφάλαιο για αναδιανομή; Έχει κάποιο ρόλο, κάποιο καθήκον να οργανωθεί κάπως να ανατρέψει μια κατάσταση ή να διεκδικήσει κάτι; Όχι. Η Δεξιά θα πέσει σαν ώριμο φρούτο. Από εκεί και πέρα είναι υπόθεση του ηγέτη και της ομάδας του, που θα διαπραγματευτεί και θα πετύχει γιατί ίσως είναι πεφωτισμένος. Ελλείψει του λαϊκού παράγοντα καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να πέσει και καμιά αναδιανομή δεν μπορεί να γίνει στο όνομα της πατριδοφροσύνης. Γιατί πολύ απλά το ζήτημα δεν είναι εθνικό, αλλά βαθιά ταξικό και ως τέτοιο οφείλει να εξηγηθεί στις μάζες και να διεκδικηθεί.
Στο δια ταύτα. Εάν νομίζει, και όσοι το νομίζουν μαζί του, ότι με κεντρώες συνταγές θα κερδίσει τη Δεξιά, το αμφισβητώ. Δεν είναι, όμως, εχθρός μου ο Τσίπρας και ούτε θα πρέπει να είναι εχθρός για τα υπόλοιπα κόμματα της Αριστεράς. Απλά βλέπω να έρχεται την επόμενη ημέρα των εκλογών μια νέα ματαίωση για τον κόσμο της Αριστεράς και μια νέα ήττα. Γιατί για εμένα η πραγματική πυξίδα είναι η επιστροφή στις αριστερές αξίες, στην αριστερή ιδεολογία και στο αριστερό πρόγραμμα. Ας μην ξεχνάμε ότι την τελευταία νίκη που κατέγραψε η Αριστερά στον τόπο το 2015 το έκανε με αυτόν τον τρόπο. Θέλω μια Αριστερά που να λέει αυτά που πιστεύει και να πιστεύει αυτά που λέει. Να μην νιώθει τύψεις και ενοχές και να μην χαϊδεύει αυτιά. Να είναι σε θέση να πείσει για τις πραγματικές θέσεις και προθέσεις της. Με αριστερή αυτοπεποίθηση, ριζοσπαστισμό, όραμα και σχέδιο. Ο κόσμος της Αριστεράς πρέπει να νιώσει ξανά υπερήφανος για τις ιδέες, τις θέσεις και τις αξίες του.
Να πειστούμε ξανά και να πείσουμε ότι αξίζει να παλεύεις, αξίζει να αγωνίζεσαι για τα μεγάλα. Για μια άλλη κοινωνία. Για την υπέρβαση του καπιταλισμού. Για έναν σοσιαλιστικό μετασχηματισμό. Να διευρύνουμε ξανά τις προσδοκίες μας και να αποκτήσουμε την πίστη ότι τα πράγματα πρέπει και μπορούν να πάνε αλλιώς. Να σταματήσουμε να είμαστε αυτάρκεις με τα λίγα και να θεωρούμε υπέρβαση, τη μετριότητα. Να κάνουμε ξανά εφικτό, αυτό που μοιάζει ανέφικτο. Με μια φράση να βγούμε επιτέλους από τον φαύλο κύκλο της ήττας. Τα θέλουμε όλα πίσω. Δεν είναι σύνθημα είναι ανάγκη των καιρών. Δεν είναι υπόθεση του ενός. Είναι υπόθεση του εμείς.
** Εάν υποθέσουμε ότι η Ιθάκη είναι ο σοσιαλισμός με δημοκρατία και ελευθερία, ο επίδοξος Οδυσσέας αφού άνοιξε τους ασκούς του Αιόλου σήμερα βρίσκεται σε ένα σύμπλεγμα νησιών στην κάτω Ιταλία και ακούει τις μελωδικές φωνές των σειρήνων. Οι διάφοροι αυλοκόλακες που του χαϊδεύουν τα αυτιά κατά καιρούς φαίνεται ότι τον οδηγούν αυτόν και το εναπομείναν πλήρωμα του στα βράχια. Ας ελπίσουμε ότι ο επόμενος επίδοξος Οδυσσέας θα σφραγίσει καλύτερα τα αυτιά του και μετέπειτα τα αυτιά των συντρόφων του για να βρει τον νόστο. Σε αναζήτηση αριστερής ριζοσπαστικής πυξίδας, λοιπόν.
Φωτογραφία: Eurokinissi
