Φωτο: Freedom Flotilla Coalition
Όσο η φρίκη στη Γάζα γιγαντώνεται τόσο πληθαίνουν και οι πράξεις αλληλεγγύης και υποστήριξης των Παλαιστινίων. Δώδεκα ακτιβιστές απέπλευσαν για τη Γάζα με το ιστιοφόρο Madleen, με στόχο να «σπάσει η πολιορκία του Ισραήλ» στην κατεστραμμένη περιοχή. Ανάμεσά τους η ακτιβίστρια Γκρέτα Τούνμπεργκ, ο ηθοποιός του Game of Thrones, Λίαμ Κάνινγκχαμ και η Ρίμα Χασάν, γαλλίδα ευρωβουλευτής παλαιστινιακής καταγωγής. Στις 15 Ιουνίου, χιλιάδες ακτιβιστές από 35 χώρες (και από την Ελλάδα) θα συμμετάσχουν στην πορεία “Global March to Gaza” (Πορεία προς Γάζα). Θα ξεκινήσουν από την Αλ Άρις της Αιγύπτου με κατεύθυνση το πέρασμα της Ράφα. Η πορεία αυτή στοχεύει να πιέσει για το άνοιγμα του περάσματος, το οποίο παραμένει κλειστό από τις 2 Μαρτίου, εμποδίζοντας την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας στη Λωρίδα της Γάζας.
Μαζί πληθαίνουν και οι πορείες, οι εκκλήσεις, οι πρωτοβουλίες όσο η εγκληματική στάση του Ισραήλ παραμένει σταθερή. Η βασική διαφορά ανάμεσα στις δύο περιπτώσεις νομίζω πως είναι κρίσιμη. Στην πρώτη περίπτωση αυτό που έχουμε είναι προσωπική εμπλοκή. Είναι το ανθρώπινο ρίσκο (δεδομένου και του γεγονότος πως το Ισραήλ δεν έχει κανένα πρόβλημα να εγκληματήσει) ως επιχείρημα πραγματικής συμμετοχής. Και μαζί είναι το πρακτικό αποτέλεσμα. Το γεγονός δηλαδή πως οι πρωτοβουλίες αυτές έχουν ως στόχο να σπάσουν έμπρακτα έναν δολοφονικό αποκλεισμό.
Το κείμενο αυτό δεν έχει σε καμία περίπτωση ως σκοπό να υποβαθμίσει την σημασία των κινήσεων της δεύτερης κατηγορίας. Οι πορείες, η αρθρογραφία, η ενημέρωση για τις συνθήκες που επικρατούν στην ανοιχτή πληγή της Γάζας έχουν απόλυτη σημασία. Πιο πολύ έχει ως στόχο να περιγράψει την πρώτη κατηγορία ως μία εξέλιξη της δεύτερης, ως μία φυσική συνέχεια που κλιμακώνει τη δράση. Αλλά μαζί και ως αναγκαία συνθήκη για να μετατραπεί η άποψη, η ευαισθησία, η συστράτευση σε γεγονός. Η προσωπική εμπλοκή θυμίζει σε μικρότερη κλίμακα τη συμμετοχή των εθελοντών στον εμφύλιο της Ισπανίας από την πλευρά των δημοκρατικών. Σε μια παρόμοια εποχή (με πολλές διαφορές), απέναντι σε ένα παρόμοιο φασιστικό ολετήρα. Ο κόσμος αλλάζει με πράξεις. Πάντοτε έτσι ήταν και πάντοτε έτσι θα είναι.
Ταυτόχρονα όμως θέλω να είμαι ειλικρινής. Έχει και έναν προσωπικό χαρακτήρα. Όταν βλέπεις φίλους σου και γνωστούς σου, ανθρώπους της ηλικίας σου και κάθε άλλης ηλικίας, ανθρώπους που οριακά σε κάποιους αναγνωρίζεις τον εαυτό σου θέτεις το ερώτημα: «Και εσύ; Τι κάνεις εδώ εσύ; Γιατί δεν είσαι εκεί; Και πως μπορείς να μιλάς με τον ίδιο τρόπο αφού απέχεις;». Ερωτήσεις απόλυτες ίσως, ερωτήσεις σκληρής κριτικής, αλλά ας μην κρυβόμαστε, έτσι μιλούμε στον εαυτό μας. Και ακόμα πιο σκληρές μπορεί να είναι οι απαντήσεις: «δειλία, φόβος, για την δική μου ακεραιότητα, για τους δικούς μου». Μια ενοχή για εσένα που δεν είσαι εκεί.
Δεν είναι όμως μόνο αυτό. Είναι μαζί και μια αδυναμία για πράξη. Κάτι που ασυναίσθητα σε κρατά. Μια ενσωματωμένη αδράνεια που δεν είναι ακριβώς φόβος, που δεν είναι ακριβώς κούραση. Είναι αυτό που σε κρατάει και δεν μπορεί να ονοματιστεί.
Οι κινήσεις όπως η πορεία προς την Γάζα έχουν πέρα από τον απόλυτα πρακτικό και έναν υπαρξιακό χαρακτήρα. Ακόμα και για όλους εμάς που μένουμε πίσω. Και αυτό γιατί αμφισβητούν τα όρια της προσωπικής εμπλοκής, της συνεισφοράς και της ίδιας της πράξης. Γιατί μας μαθαίνουν μέσα από έναν προσωπικό διάλογο (αν είναι ειλικρινής) να διαπραγματευόμαστε τα προσωπικά μας όρια. Όχι μόνο απέναντι στη γενοκτονία της Γάζας αλλά απέναντι σε κάθε έκφανση του πολιτικού φαινομένου. Μας μαθαίνουνε να αμφισβητούμε τα όριά μας. Και με τον τρόπο αυτό –ενδεχομένως– και το πώς θα τα ξεπεράσουμε.
