Εκτός από τη θλίψη του χωρισμού υπάρχει και η απογοήτευση από την επιλογή των αποχωρούντων. Το πρώτο σκληρό, αλλά υποφέρεται. Μπορείς να το διαχειριστείς, αν έχεις εμπιστοσύνη στην πρακτική της ανανεωτικής κομμουνιστικής και ευρύτερης αριστεράς εδώ και μισό αιώνα. Το δεύτερο δεν παλεύεται απλά με τη σιωπή. Συνεκτική αρχή αείποτε το «κρίνετε για να κριθείτε».
Ας προσπαθήσουμε, λοιπόν, να αντιμετωπίσουμε με αυτό τον τρόπο την αποχώρηση και ανεξαρτητοποίηση των μέχρι χθες μελών της κοινοβουλευτικής ομάδας της Νέας Αριστεράς, που προφανώς αγγίζει και όσους την συνυπογράφουν.
Το σύμπτωμα και το ρεμέδιο
Αν την κατανοούμε σωστά –δεκτές προς συζήτηση οι ενστάσεις αν υπάρχουν– η παραμονή στις τάξεις της Νέας Αριστεράς είναι εμπόδιο για την ευόδωση μιας πολιτικής που θα μπορούσε να οδηγήσει στην –από κοινού αποφασισμένη– επιλογή του λαϊκού μετώπου για την ανατροπή της δεξιάς κυριαρχίας, με συγκεκριμένο προγραμματικό περιεχόμενο. Προφανώς, η επιλογή της αποχώρησης και ανεξαρτητοποίησης πρέπει να υποθέσουμε ότι αίρει σε ικανοποιητικό βαθμό αυτό το εμπόδιο και διαμορφώνει συνθήκες ευνοϊκές για τη συγκρότησή του.
Στην πραγματικότητα, ωστόσο, από την αιτιολόγηση του διαβήματος η μόνη που θίγεται τιμωρητικά είναι η Νέα Αριστερά, ό,τι απόμεινε, δηλαδή, κάπως συγκροτημένο από την ανανεωτική και ριζοσπαστική αριστερά, η οποία συκοφαντείται ως ενδιαφερόμενη αποκλειστικά για την ιδεολογική καθαρότητα. Ενώ δεν αξιολογείται διόλου η στάση άλλων παραγόντων του προβλήματος και ιδίως οι προκλητικές ηγεμονιστικές δηλώσεις των εκπροσώπων της ΕΛΑΣ.
Το αναμενόμενο και τα προαπαιτούμενα
Είναι αξιοπρόσεκτο και αξιοσημείωτο ότι δεν συγκροτείται με την αποχώρησή τους ούτε προαναγγέλλεται η συγκρότηση κάποιας πολιτικής κίνησης ή, έστω, μιας πρωτοβουλίας για την προώθηση της ιδέας της συνεργασίας, της κοινής δράσης. Αρκεί η δήλωση ανεξαρτητοποίησης, ενώ ακόμα και νέα κοινοβουλευτική ομάδα θα μπορούσαν να επιχειρήσουν να σχηματίσουν με λίγη προσπάθεια, αν ήταν να προωθηθεί ο καθ΄ομολογίαν στόχος τους. Η μεν αποχώρηση ομαδική, η δε συνέχεια τυπικά εξατομικευμένη.
Ταυτόχρονα, σε όσες δημόσιες τοποθετήσεις έχουν γίνει μέχρι στιγμής, είτε αποφεύγεται να θιγεί το ενδεχόμενο σύνδεσης της αποχώρησής τους με την ίδρυση του νέου κόμματος Τσίπρα, είτε απορρίπτεται η ιδέα της σύνδεσης μόλις πάει να την υπαινιχθεί κάποιος από τους επερωτώντες. Και ο βαθμός αξιοπιστίας και αξιοπρέπειας όλων μας στα τάρταρα.
Ε, δεν μπορεί να ήταν αυτό το αναμενόμενο από τους ανθρώπους που ξέρουμε! Το αναμενόμενο θα ήταν να παλέψουν την άποψή τους, αφού τη θεωρούν σωστή και εφαρμόσιμη, έστω και με βλάβη της Νέας Αριστεράς, πάντως λέγοντας ό,τι εννοούν και εννοώντας ό,τι λένε. Και όχι να εκτίθενται σε ερμηνείες της στάσης τους καθόλου κολακευτικές, χωρίς να έχουν κάτι πειστικό να αντιτάξουν. Και να συμβάλλουν μ’ αυτό τον τρόπο στο σχέδιο διάλυσης μιας αριστεράς που θα απειλούσε τον συναινετικό δικομματισμό. Εκτός αν δεν καταλαβαίνουν τι κάνουν. Ποιο είναι, άραγε, χειρότερο από τα δύο;
Η μέχρι στιγμής πορεία τους δικαιολογημένα ερμηνεύεται ως ανομολόγητη προσπάθεια συμμόρφωσης με τα προαπαιτούμενα που έχει θέσει ο Τσίπρας: απαλλαγή από τη βουλευτική έδρα, έστω σταδιακή και όσο γίνεται πιο καθυστερημένη, κατά μόνας προσέλευση, άρα χωρίς την παραμικρή ένδειξη ομαδοποίησης, συλλογικής παρουσίας, κανένας υπαινιγμός για λαϊκά μέτωπα και συμμαχίες –ούτε καν υποψία κριτικής στις ανατριχιαστικές αρλούμπες των νεόκοπων εκπροσώπων της ΕΛΑΣ εναντίον των συμμαχιών και τα πρωτοφανή ανάδελφα περί μη ύπαρξης όμορων χώρων.
Η δόξα του λαϊκισμού
Μπορεί κάποιος να ελπίσει, με μια τέτοια διάταξη του πολιτικού σκηνικού, σε κάτι άλλο από την εξουδετέρωση της δικής μας αριστεράς; Και με μια τέτοια συνολικά αντιφατική εκλογική στόχευση –όλοι εναντίον όλων με βραβείο την αδύνατη αυτοδυναμία– ότι θα επιτευχθεί ο στόχος της απαλλαγής από την καθεστωτική κυριαρχία της ΝΔ;
Δυστυχώς, η απάντηση είναι «ναι». Μπορεί να το ελπίσει όποιος διακατέχεται από το σύνδρομο της θεωρητικής και πρακτικής προσχώρησης στη βαθύτατα λαϊκιστική επιλογή ότι ο κόσμος χωρίζεται όχι μόνο σε «λαό» και «ελίτ», αλλά και, στο επίπεδο του κομματικού συστήματος, σε ένα και μοναδικό προσωποπαγές αρχηγικό κόμμα εκφραστή του συνόλου του «λαού», από τη μια, και, από την άλλη, στους «απ’ έξω» ακατάλληλους και αποσυνάγωγους.
Ακόμα και οι θεωρητικοί πατέρες και μητέρες του αριστερού λαϊκισμού θα έτριβαν τα μάτια τους μπροστά σε μια τέτοια εκδοχή των ιδεών τους. Μόνοι που δεν φαίνεται να εκπλήσσονται, όσοι βρίσκουν την ώρα να φορτώσουν την ευθύνη για την απόρριψη του λαϊκού μετώπου στη Νέα Αριστερά, με τόσο βλαπτικό και τραυματικό τρόπο, όταν αυτό απορρίπτεται από τον ίδιο τον Τσίπρα, ήδη από το 2023, σε μια αλά γκρέκα εκδοχή απόρριψης, με εκείνο το περίφημο «δεν θα σχηματίσουμε κυβέρνηση των ηττημένων». Και έρχονται τώρα να συμφωνήσουν με το σχέδιο αυτό, που φιλοδοξεί να θάψει την αριστερά του μέλλοντός μας.
Τελικά, μπορεί ο αρχηγισμός, ο προσωποκεντρισμός και ο μονοκομματισμός να έχει τόσο βαθιά εσωτερικευτεί, που να οδηγεί σε αυταπάτες και σε αδιαφορία για την τύχη της αριστεράς που μας συγκροτούσε σε δύναμη κοινωνικής αλλαγής;
Δυστυχώς ή ευτυχώς, αν η απάντηση σε όλα τα ερωτηματικά, σε όλες τις ενστάσεις είναι το αφοπλιστικά απλουστευτικό: «αυτό ζητάει ο κόσμος», το ενοχλητικό ερώτημα παραμένει: εσείς τι του προσφέρετε; Ή, ακόμα καλύτερα, εμείς τι επιλογή δίνουμε στον εαυτό μας –γιατί κι όλοι εμείς «κόσμος» είμαστε.
ΥΓ. Το κερασάκι στην τούρτα, φρέσκες δηλώσεις Βαρουφάκη: Σε καμία των περιπτώσεων συνύπαρξη με τον Τσακαλώτο. Δεν υπάρχει πια η ΝεΑρ. Τα αξιόλογα πρόσωπα που ήταν εκεί εγκλωβισμένα, ας προσχωρήσουν στα ψηφοδέλτιά μας… Περίσσευμα οίησης και αρχηγισμού. Ελλείμματα ένα σωρό.
Φωτο: Τατιάνα Μπόλαρη / Eurokinissi
