Ο υπουργός Οικονομικών αμφισβητεί την πολιτική της καγκελαρίου (του) για το προσφυγικό
και προτείνει ουσιαστικά μια ακόμα πιο δεξιά στροφή της Χριστιανοδημοκρατίας

Του Δημήτρη Σμυρναίου

Δεν ήταν απλά η «χειμερινή» διάθεση, που έκανε αυτή τη φορά τον Βόλφγκανγκ Σόλιμπλε να ταξιδέψει με το μυαλό του σε κατάλευκες βουνοπλαγιές και να κάνει λόγο για τον κίνδυνο μιας απειλητικής «χιονοστιβάδας», αναφερόμενος στο προσφυγικό. Ο γερμανός υπουργός Οικονομικών, γνωστός για την «κοφτερή» του γλώσσα, αλλά και για την ικανότητά του να σκέφτεται πολύ καλά πριν ξεστομίσει οτιδήποτε, επέλεξε να κάνει αυτή την παρομοίωση, μιλώντας την περασμένη Τετάρτη σε μια εκδήλωση στο Βερολίνο. Οι πρόσφυγες ως ένα άκρως επικίνδυνο φυσικό φαινόμενο, που δεν ξέρουμε ακόμα, όπως είπε, αν είναι στην κορυφή και κατεβαίνει με σφοδρότητα ή έχει φτάσει πια στους πρόποδες του βουνού και έχει ξεπεράσει το σημείο της μεγαλύτερης δυναμικής του.
Οι συντηρητικοί κονδυλοφόροι πανηγύρισαν και ανοιχτά εξέφρασαν την ελπίδα η χιονοστιβάδα αυτή να σκεπάσει οριστικά τη γεμάτη αφελείς ψευδαισθήσεις πολιτική των ανοικτών θυρών, που ακολούθησε μέχρι τώρα η κυβέρνηση κατ’ επιλογή της Ανγκέλα Μέρκελ. Τέτοια κυνικά σχόλια αυξάνονται επικίνδυνα τις τελευταίες ημέρες σε ναυαρχίδες του συντηρητισμού, όπως η «ντι Βελτ» και η «Φράνκφουρτερ Αλγκεμάινε».

Για ποια χτυπά η καμπάνα;

Ο κ. Σόιμπλε επέλεξε με αυτό τον τρόπο να αποστασιοποιηθεί δημόσια από την πολιτική της καγκελαρίου του, την ώρα μάλιστα, που η Ανγκέλα Μέρκελ, βρισκόταν ήδη στη Βαλέττα παίρνοντας μέρος σε μια ακόμα φλύαρη και ανούσια σύνοδο κορυφής για το προσφυγικό. «Ένας και μοναδικός σκιέρ με μια απρόσεκτη κίνησή του μπορεί να θέσει σε κίνηση μια τέτοια καταστροφική χιονοστιβάδα», είπε ο υπουργός Οικονομικών και όλοι κατάλαβαν για ποια χτυπάει η καμπάνα.
Ενισχυτική της άποψης του θεώρησαν οι συντηρητικοί κύκλοι, που πιέζουν για κλείσιμο των συνόρων και την ομολογία του υπουργείου Εσωτερικών της χώρας, ότι δεν έχει πλήρη και σαφή εικόνα για τον ακριβή αριθμό των προσφύγων, που έχουν μέχρι τώρα φτάσει στη Γερμανία. Αυτό μπορεί να εκληφθεί βεβαίως ως απειλή από έναν φοβισμένο μικροαστό, που τείνει να εναποθέσει τις ελπίδες του για ασφάλεια και σιγουριά στις δυνάμεις της ακροδεξιάς. Πώς είναι δυνατόν να μην ξέρουν οι Γερμανοί πόσοι «ξένοι» έχουν έρθει στη χώρα. Γιατί η αίσθηση ότι η Γερμανία έγινε «ξέφραγο αμπέλι», είναι το βασικό επιχείρημα λαϊκιστικών δυνάμεων, όπως η ξενοφοβική «Εναλλακτική για τη Γερμανία», που σε επίκαιρες δημοσκοπήσεις δείχνει να περνάει για πρώτη φορά πάνω από τον πήχυ του 10% σε εκλογική δύναμη.

Κινδυνολογικές συγκρίσεις

Για τις δυνάμεις της Αριστεράς η ερμηνεία ήταν βεβαίως διαφορετική. Η ομολογία του υπουργείου Εσωτερικών έχει να κάνει και με την καθυστέρηση υλοποίησης υποσχέσεων για ενίσχυση των ομοσπονδιακών υπηρεσιών μετανάστευσης με ανθρώπινο δυναμικό αλλά και ανάλογες υποδομές και χρήματα. Και η Ρενάτε Κούναστ δικαιολογημένα αναρωτιόταν πώς η κυβέρνηση θέλει να πείσει ότι βλέπει σε βάθος χρόνου την ενσωμάτωση αυτών των ανθρώπων στη γερμανική κοινωνία, από τη στιγμή που δεν φροντίζει να τους …μετρήσει καν. Τη στιγμή μάλιστα, που οι περιβόητοι «Πέντε Σοφοί» σε μια αναλυτική έκθεσή τους, τόνιζαν ότι το προσφυγικό δεν απειλεί την οικονομία της Γερμανίας, αλλά υπό κατάλληλες προϋποθέσεις μπορεί και να την αναζωογονήσει. Η αποτίμηση αυτή έγινε μάλιστα με βάση τις προβλέψεις για περίπου 1 εκατομμύριο πρόσφυγες για όλο το 2015. Πάντως τα νούμερα που υπήρχαν σε σχέση με τις αιτήσεις ασύλου για το πρώτο δεκάμηνο μιλούσαν για 362.153. Ο αριθμός αυτός είναι μικρότερος από τον αριθμό ρεκόρ των 438.191 ανάλογων αιτήσεων που είχε σημειωθεί το 1992. Αλλά τότε κανείς δεν είχε δραματοποιήσει έτσι την κατάσταση. Αλλά τέτοιες εκτιμήσεις, όπως αυτή των «πέντε σοφών», δεν τις ακούν ευχάριστα όσοι έχουν βαλθεί να απαξιώσουν όχι μόνο τη μετριοπαθή πολιτική της Μέρκελ, αλλά κυρίως την ανθρώπινη υπόσταση και αξιοπρέπεια των προσφύγων.
Φυσικά και οι κινδυνολογικές συγκρίσεις του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε δεν έμειναν αναπάντητες. Ακόμα και οι συνεργάτες του στον «μεγάλο συνασπισμό» Σοσιαλδημοκράτες, διευκρίνισαν ότι οι ίδιοι δεν θα επέλεγαν τέτοια φρασεολογία (Ζίγκμαρ Γκάμπριελ) ή ανοιχτά μίλησαν για «απολύτως άστοχες και υποτιμητικές για τους πρόσφυγες» διατυπώσεις (η γενική γραμματέας του SPD Γιασμόν Φαχίμι). Και ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Γιόακιμ Γκάουκ, χωρίς να αναφερθεί στο συγκεκριμένο συμβάν, υποστήριξε ότι είναι επικίνδυνες οι ιδιαίτερα απαισιόδοξες εκτιμήσεις στη συζήτηση για το προσφυγικό. Από την Αριστερά ο Μπερντ Ρίξινγκερ μίλησε για «λανθασμένη και μοιραία» δήλωση, την ώρα που εκπρόσωποι οργανώσεων στήριξης των μεταναστών ανοικτά κατηγορούσαν τον κ. Σόιμπλε ότι με την κινδυνολογία του ρίχνει νερό στο μύλο της ακροδεξιάς. Αλλά για τον «οικονομιστή» Σόιμπλε αυτά είναι μάλλον αδιάφορα.

Με στόχο τον έλεγχο της πολιτικής ατζέντας

Κάποιοι βλέπουν πίσω από αυτή την υπόγεια σύγκρουση την προσπάθεια του 73χρονου πολιτικού να εκδηλώσει εμμέσως το ενδιαφέρον του να διαδεχτεί στην ηγεσία του κόμματος και στην καγκελαρία τη «μητερούλα Μέρκελ». Αυτό φαντάζει ίσως παράλογο, κυρίως λόγω της ηλικίας του. Αυτό που σίγουρα επιδιώκει πάντως ο πολιτικός, που πάντα θεωρούσε τον εαυτό του ως ένα είδος «ιδεολογικού καθοδηγητή» της Χριστιανοδημοκρατίας είναι να ορίσει αυτός την θεματολογία στην πολιτική ατζέντα της χώρας και να στρίψει την …Κεντροδεξιά σε ακόμα πιο συντηρητική κατεύθυνση. Είναι φανερό ότι σκέφτεται την επόμενη μέρα, ανεξάρτητα από τις δικές του φιλοδοξίες και αναζητεί τρόπους για να περιορίσει τις εκροές προς κόμματα της άκρας δεξιάς, τα οποία έχουν πάψει προ πολλού να έχουν το χαρακτήρα μιας περιθωριακής ή γραφικής δύναμης με αμελητέα ποσοστά και απειλούν να αλλάξουν συνολικά την εικόνα της γερμανικής κοινωνίας.  
•