Ο ιταλός Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Σέρτζιο Ματαρέλα
Δεν έχει τέλος το πολιτικό χάος στην Ιταλία. Ο Λουίτζι Ντι Μάιο από τους 5 Αστέρες τη μια μέρα προσπαθεί να συνεννοηθεί με το Δημοκρατικό Κόμμα και την άλλη καλεί σε νέες εκλογές τον Ιούνιο, πράγμα αδύνατο, γιατί οι χρόνοι δεν επαρκούν για να ψηφίσουν οι Ιταλοί του εξωτερικού.
Ο επικεφαλής της Λέγκας Σαλβίνι επιμένει στο σχηματισμό κυβέρνησης από την κεντροδεξιά, χωρίς να έχει τον απαραίτητο αριθμό βουλευτών για να τον στηρίξουν. Κατηγορίες εκτοξεύονται από τους 5 Αστέρες προς τη Λέγκα, που δεν θέλησε να απαρνηθεί το σύμμαχό της Μπερλουσκόνι, αλλά οι κατηγορίες δεν λείπουν και από την πλευρά του Σαλβίνι προς τους 5 Αστέρες.
Οι εκλογές της περασμένης Κυριακής στην περιφέρεια Φριούλι- Βενέτσια-Τζούλια είχαν το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Με προσέλευση 49,6%, τη νίκη πήρε ο Μασιμιλιάνο Φεντρίγκα από τη Λέγκα με 57,10% ως υποψήφιος της Κεντροδεξιάς, εκ του οποίου το 39% ανήκει μόνο στη Λέγκα..
Ο υποψήφιος της Κεντροαριστεράς συγκέντρωσε το 26,83% των ψήφων και ο υποψήφιος του Κινήματος 5 Αστέρων συγκέντρωσε μόλις το 11,67%.
Στην περιφέρεια η Λέγκα είχε πάντοτε ισχυρή παρουσία και, όπως ήταν φυσικό, εκμεταλλεύτηκε το γεγονός για να απαιτήσει το σχηματισμό κυβέρνησης με δικό της κυρίαρχο ρόλο. Όμως, ο πρόεδρος της Δημοκρατίας δείχνει πλέον να κωφεύει ως προς αυτό.
Η πτώση των 5 αστέρων
Το ερώτημα είναι: γιατί οι 5 Αστέρες έχασαν μεγάλο μέρος της δύναμής τους και στις δύο πρόσφατες περιφερειακές εκλογές; Ίσως οι ετερόκλητοι ψηφοφόροι τους να τους κατέταξαν στην ίδια κατηγορία με τους υπόλοιπους, έπειτα από τις διαβουλεύσεις για το σχηματισμό κυβέρνησης, όταν το μεγαλύτερο κομμάτι των μελών και των ψηφοφόρων, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, ήθελε συνεργασία με τον Σαλβίνι, ενώ το μικρότερο, αλλά μαχητικό αριστερό κομμάτι, καθώς και όλος ο Νότος, ήταν στο μονοπάτι του πολέμου απέναντι σε μια τέτοια προοπτική.
Το Δημοκρατικό Κόμμα βαδίζει με κλειστά μάτια προς το γκρεμό. Ο Ματέο Ρέντσι συνεχίζει την προσωπική του πολιτική, αδιαφορώντας για το κόμμα, το οποίο πιθανά θα οδηγηθεί σε μια νέα ήττα, την τρίτη κατά σειρά, και σε μια νέα διάσπαση. Ο πρώην πρωθυπουργός και πρώην γραμματέας εξέφρασε αρχικά την άποψη για νέες εκλογές και στη συνέχεια δήλωσε ότι δεν είναι αντίθετος σε μια προσωρινή κυβέρνηση που θα υλοποιήσει συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις. Αρνήθηκε, όμως, πεισματικά κάθε συνεργασία με τους 5 Αστέρες, λέγοντας «έτσι κι αλλιώς εγώ θα επανεκλεγώ», και μαζί με τους υποστηρικτές του στο κεντρικό όργανο έχει προβεί σε συλλογή υπογραφών ενάντια σε κάθε συμφωνία με το Κίνημα 5 Αστέρων, ζητώντας να μην γίνει καταμέτρηση των μελών υπέρ και των μελών κατά της συμφωνίας. Το κείμενο υπογράφεται από 39 γερουσιαστές στους 52, και από 80 βουλευτές στους 111. Επομένως, οι φιλο-Ρέντσι είναι η πλειοψηφία του κεντρικού οργάνου: 120 στους 210.
Εσωκομματικές διεργασίες στο ΔΚ
Η επιθυμία του Ρέντσι είναι να γίνει ο ιταλός Μακρόν και το τεράστιο εγώ του δεν υπολογίζει τίποτε και κανέναν προκειμένου να πετύχει το στόχο του. Δεν δίστασε να αποκλείσει κάθε συνεργασία με το Κίνημα Πέντε Αστέρων σε τηλεοπτική εκπομπή, χωρίς να περιμένει τις εσωκομματικές συζητήσεις, δηλώνοντας την αντίθεσή του με το νυν γραμματέα, Μαουρίτσιο Μαρτίνα. Στη συνεδρίαση του κεντρικού οργάνου της 3ης Μαΐου η αντιπαράθεση ήταν σφοδρή.
Ο Αντρέα Ορλάντο, από το αντίπαλο ρεύμα, στην ομιλία του τόνισε ότι «μια βάρκα με δύο τιμόνια δεν προχωράει».
Πολλοί από το «διαλλακτικό» τμήμα του κόμματος υπενθύμισαν ότι οι 5 Αστέρες έφθασαν σε αυτά τα υψηλά ποσοστά γιατί έδειξαν να κατανοούν τη λαϊκή δυσαρέσκεια, ιδίως στο Νότο.
Στο μάτι του κυκλώνα ο γραμματέας Μαουρίτσιο Μαρτίνα, ο οποίος ζήτησε ενότητα και αναγκάστηκε να αποκλείσει τη συνεργασία με το Κίνημα 5 Αστέρων, ενώ το αντι-ρεντσικό κομμάτι των μελών του οργάνου ζήτησε να επιβεβαιωθεί η εμπιστοσύνη στο πρόσωπό του γραμματέα. Ο Ρέντσι, γνωρίζοντας ότι ο ίδιος απονομιμοποίησε τον άνθρωπο που ανέλαβε να διαχειριστεί τη λεπτή φάση των συνομιλιών για το σχηματισμό κυβέρνησης, δήλωσε ότι δεν είναι αντίθετος με την παραμονή του Μαρτίνα μέχρι το συνέδριο. Η «μεγαλοψυχία» του είναι μάλλον υστεροβουλία, γιατί μια παραίτηση του Μαρτίνα θα φανέρωνε την έλλειψη άλλου υποψηφίου γι’ αυτή τη θέση στο συνέδριο. Ας μείνει ο γραμματέας, αρκεί να υποταχθεί στη γραμμή του Ρέντσι.
Έξω από τον χώρο της συνεδρίασης συνωστίσθηκαν μέλη του Δημοκρατικού Κόμματος, άλλα υπέρ της συνεννόησης με το Κίνημα 5 Αστέρων, άλλα κατά, μέσα σε μια απίστευτη οχλαγωγία.
Ο Μπερλουσκόνι, από την άλλη, σχεδόν μυστικά, προετοιμάζει ένα σχέδιο για σχηματισμό κυβέρνησης με πρωθυπουργό το στέλεχος της Λέγκας Τζανκάρλο Τζορτζέτι, οικονομολόγο πρώην υφυπουργό Μεταφορών, και οι καχύποπτοι θα μπορούσαν να φανταστούν ότι η ξαφνική αποδοχή από την πλευρά του Ρέντσι μιας κυβέρνησης με στόχο την αλλαγή του εκλογικού νόμου και τη μεταρρύθμιση του Συντάγματος, πιθανόν να συνεπάγεται μια πρόθεση συμφωνίας του Δημοκρατικού Κόμματος με την κεντροδεξιά, όπως τον παλιό (και όχι τόσο παλιό) καλό καιρό. Ο Τζορτζέτι θα ήταν μια μετριοπαθής φυσιογνωμία αποδεκτή από τους ευρωπαίους, ασφαλώς πολύ περισσότερο από τον Ματέο Σαλβίνι.
Κυβέρνηση «ανακωχής»;
Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας έδωσε χρόνο μέχρι τη Δευτέρα, ημέρα κατά την οποία θα καλέσει τα κόμματα για να βρεθεί μια λύση. Η πιθανότερη επιλογή είναι ο σχηματισμός μιας κυβέρνησης «ανακωχής» περιορισμένου χρόνου, για να αντιμετωπίσει τα επείγοντα καθήκοντα, ίσως με τον Τζεντιλόνι επικεφαλής, αλλά ίσως και με κάποια προσωπικότητα εκτός κομμάτων, έναν τεχνοκράτη, παρότι η τεχνοκρατική λύση δεν ευδοκίμησε και πολύ στην Ιταλία. Η προοπτική φαίνεται να είναι η επιστροφή στις κάλπες την άνοιξη του 2019. Όμως, με όλους εναντίον όλων, δεν αποκλείεται οι Ιταλοί να οδηγηθούν σε εκλογές το φθινόπωρο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκφράζει την ανησυχία της για την πολιτική αβεβαιότητα στην Ιταλία και ο Μοσκοβισί τονίζει ότι «διατηρεί την ελπίδα πως η Ιταλία θα παραμείνει μια χώρα στο κέντρο της Ευρωζώνης και θα εξακολουθήσει να τηρεί τους κανόνες που όλοι μας συμφωνήσαμε».
Οι ανησυχίες δικαιολογούνται και από το γεγονός ότι η Ιταλία, παρότι θα εξακολουθήσει να έχει ανάπτυξη κατά 1,5% και τη φετινή χρονιά, λιγότερη ανεργία (10,8) και μικρή μείωση του χρέους (το 2019 θα είναι κάτω από το 130%), σύμφωνα με τις προβλέψεις, το 2019 θα έχει μειωμένη ανάπτυξη 1,2%.
Η ΕΕ στέλνει σαφές μήνυμα: «Αν η πολιτική αβεβαιότητα παραταθεί, θα μπορούσε να προκαλέσει αστάθεια στις αγορές και να έχει επιπτώσεις στο οικονομικό κλίμα».
Παρ’ όλες όμως τις παραινέσεις της Κομισιόν και τις ανησυχίες εντός Ιταλίας, η κατάσταση εξακολουθεί να είναι ρευστή και αβέβαιη. Ακόμη και σε περίπτωση εκλογών το φθινόπωρο, δεν φαίνεται ότι οι δυνάμεις που θα λάβουν μέρος θα αλλάξουν πολύ τους συσχετισμούς.
Η αβεβαιότητα είναι τόσο μεγάλη, ώστε δύσκολα να μπορούν να συμφωνήσουν και οι πολιτικοί αναλυτές στο τι μέλλει γενέσθαι.
Υπομονή μέχρι τη Δευτέρα, λοιπόν. Όπως φαίνεται, η λύση θα δοθεί από τον Σέρτζιο Ματαρέλα, τον πρόεδρο της Δημοκρατίας, του οποίου η υπομονή έχει πλέον εξαντληθεί.
Τόνια Τσίτσοβιτς
