Σκοτεινές υποθέσεις
Του Στράτου Κερσανίδη
Το 1975, με το θάνατο του στρατηγού Φρανθίσκο Φράνκο, καταλυόταν το τελευταίο φασιστικό καθεστώς στην Ευρώπη. Δύο χρόνια μετά ο βασιλιάς Χουάν Κάρλος προκήρυξε τις πρώτες δημοκρατικές εκλογές και η Ισπανία μπήκε σε μια επίπονη διαδικασία επούλωσης των πληγών της. Πληγές βαθιά χαραγμένες επάνω στο σώμα της ισπανικής κοινωνίας, στα σώματα και τις ψυχές των ανθρώπων ως αποτέλεσμα ενός αυταρχικού καθεστώτος, το οποίο προέκυψε μετά από τον αιματηρό εμφύλιο πόλεμο που κράτησε τρία χρόνια (1936-1939) και στοίχισε τη ζωή σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους.
Ο ποταμός Γουαδαλκιβίρ, από την Ανδαλουσία από όπου πηγάζει, μετά από 657 χιλιόμετρα εκβάλλει στον Ατλαντικό στον κόλπο Κάδιθ. Εκεί σχηματίζεται μια ελώδης περιοχή με ρηχά νερά και αμμόλοφους η οποία έχει ανακηρυχθεί εθνικό πάρκο.
Σε μια απομονωμένη πόλη μέσα στους βάλτους εξαφανίζονται δύο κορίτσια. Έχει προηγηθεί μια σειρά από δολοφονίες έφηβων κοριτσιών και για τη διαλεύκανση της υπόθεσης φθάνουν από τη Μαδρίτη δύο αστυνομικοί του τμήματος ανθρωποκτονιών. Βρισκόμαστε στο 1980, μια εποχή που στη χώρα παραμένουν ακόμη ανοιχτές οι πληγές της πρόσφατης δικτατορίας του Φράνκο. Οι δύο αστυνομικοί, ο Χουάν κι ο Πέδρο, αντιπροσωπεύουν το διχασμό της χώρας καθώς έχουν μεταξύ τους βαθιές ιδεολογικές διαφορές. Πρέπει, όμως, να συνεργαστούν για να ανακαλύψουν το δολοφόνο των κοριτσιών.
Ο Αλμπέρτο Ροντρίγκεζ, με «Το μικρό νησί» (La isla minima), σκηνοθετεί ένα αστυνομικό θρίλερ που από τη μια βαδίζει σταθερά επάνω στα στοιχεία που χαρακτηρίζουν αυτό το κινηματογραφικό είδος και παράλληλα διατρέχει το διχασμένο σώμα της Ισπανίας.
Σκηνοθετεί υποβλητικά, ασθμαίνοντας, δημιουργώντας ένα μυστήριο που συνεχώς μαγαλώνει. Ο βαλτότοπος ως χωροταξική επιλογή του σκηνοθέτη επιτείνει την ατμόσφαιρα του ζόφου και του απρόβλεπτου. Η έρευνα των δύο ανδρών προχωρά με δυσκολία, καθώς εκτός από το δολοφόνο έχουν να αντιμετωπίσουν και την κλειστή τοπική κοινωνία. Με έντονες νουάρ πινελιές, σασπένς και ανατροπές, ο Ροντρίγκεζ οδηγεί με απαράμιλλη μαεστρία την ταινία φθάνοντας μέχρι την τελική λύση. Ενώ οδηγεί στην αποκάλυψη του δολοφόνου, δεν αφήνει τους δύο ήρωές του να μετεωρίζονται μέσα στα συντρίμμια του παρελθόντος. Μέσα από την τελική σύγκρουση θα επιχειρήσει μια λύση συμφιλιωτική, η οποία εμπεριέχει τόσο τη λήθη όσο και τη μνήμη.
Αστυνομικό θρίλερ με πολιτικές και κοινωνικές προεκτάσεις, αλλά πάνω από όλα πρόκειται για μια ταινία χαρακτήρων, βαθιά ουμανιστική. Ο σκηνοθέτης σμιλεύει τους δύο ήρωές του, σκαλίζει τη μικρή κοινωνία των βάλτων, κοιτάζει την Ιστορία. Ένας ιδανικός συνδυασμός, ένα απολύτως επιτυχημένο μείγμα χάρη στο ταλέντο του σκηνοθέτη ο οποίος αποφεύγει τις υπερβολές. Ξέρει τι ακριβώς θέλει, στήνει τη βασική ιστορία των φόνων και της διαλεύκανσής τους και ύστερα προχωρά στο χτίσιμο των χαρακτήρων και στην πολιτική προσέγγιση.
Η ταινία είναι ένα λαμπρό δείγμα ενός κινηματογράφου που δεν βολεύεται, αλλά αναζητά νέους δρόμους καλλιτεχνικής έκφρασης, χωρίς μονομανίες και αυτάρεσκους ακκισμούς, σίγουρος, στιβαρός και εξελικτικός.
Κέρδισε 10 Βραβεία Γκόγια της Ισπανικής Ακαδημίας, μεταξύ των οποίων Καλύτερης Ταινίας, Καλύτερης Σκηνοθεσίας, Καλύτερου Πρωτότυπου Σεναρίου και Καλύτερης Φωτογραφίας, ενώ έκανε εισπράξεις 6,3 εκατομμύρια ευρώ στην Ισπανία.
strakersan@gmail.com
kersanidis.wordpress.com
